Επιθεώρηση εργασίας: Με διεθνή και ευρωπαϊκά πρότυπα η καταγραφή και η αξιολόγηση των εργατικών ατυχημάτων

«Με διεθνή και ευρωπαϊκά πρότυπα γίνονται η καταγραφή και η αξιολόγηση των εργατικών ατυχημάτων», διευκρινίζει η Ανεξάρτητη Αρχή Επιθεώρησης Εργασίας σε ανακοίνωσή της, με αφορμή δημοσιεύματα που αφορούν τον αριθμό των εργατικών δυστυχημάτων.

Συγκεκριμένα, η Επιθεώρηση Εργασίας αναφέρει τα εξής:«Τα θανατηφόρα εργατικά ατυχήματα, σύμφωνα με τις εκθέσεις της Επιθεώρησης Εργασίας, για το 2021 ήταν 46, για το 2022 ήταν επίσης 46, για το 2023 ήταν 47, ενώ το 2024 ήταν 48.

Για το 2025, τα θανατηφόρα ατυχήματα ανέρχονται σε 42, ενώ άλλα 5 βρίσκονται υπό διερεύνηση.

Τα εργατικά ατυχήματα και – ειδικά τα θανατηφόρα εργατικά ατυχήματα – ερευνώνται από τους Επιθεωρητές Υγείας και Ασφάλειας της Ανεξάρτητης Αρχής της Επιθεώρησης Εργασίας.

Η Επιθεώρηση Εργασίας λειτουργεί, βάσει ευρωπαϊκών και διεθνών προτύπων και ακολουθεί διαχρονικά τη μεθοδολογία ταξινόμησης εργατικών ατυχημάτων της Ευρωπαϊκής Στατιστικής για τα εργατικά ατυχήματα (ESAW).

Υπογραμμίζεται ότι, μετά τον ψηφιακό μετασχηματισμό της Επιθεώρησης, τόσο η αναγγελία των εργατικών ατυχημάτων, όσο και η όλη διαδικασία διερεύνησης, αξιολόγησης, στατιστικής ταξινόμησης και διαχείρισής τους, αποτυπώνονται λεπτομερώς στο Ολοκληρωμένο Πληροφοριακό Σύστημα.

Παράλληλα, τηρούνται ακριβή στοιχεία όλων των σχετικών δραστηριοτήτων των Υπηρεσιών.

Την αξιοπιστία των καταγραφών των θανατηφόρων εργατικών ατυχημάτων από την Επιθεώρηση Εργασίας εγγυώνται και οι λοιποί θεσμοί και δημόσιες υπηρεσίες που επιλαμβάνονται αυτών και εργάζονται παράλληλα με την Επιθεώρηση προς τη διερεύνηση της αιτιώδους συνάφειας μεταξύ του θανατηφόρου αποτελέσματος και της εξαρτημένης εργασιακής σχέσης (συγκεκριμένα οι αστυνομικές αρχές, οι εισαγγελικές αρχές και οι ιατροδικαστικές υπηρεσίες).

Ειδικότερα, το ατύχημα αποτελεί αρμοδιότητα αφενός μεν της Επιθεώρησης Εργασίας, η οποία διενεργεί αυτοψία και συντάσσει σχετική έκθεση των αιτιών που προκάλεσαν το ατύχημα αφετέρου δε των αστυνομικών αρχών, οι οποίες διενεργούν την αστυνομική προανάκριση, της ιατροδικαστικής υπηρεσίας, η οποία εκδίδει πόρισμα και, τέλος, των εισαγγελικών αρχών, που διενεργούν την προανάκριση.

Δημοσιεύματα σχετικά με τον ετήσιο αριθμό εργατικών ατυχημάτων αντίθετα με τις επίσημες εκθέσεις της Επιθεώρησης Εργασίας, δεν παραπέμπουν ποτέ στην πηγή τους και ουδέποτε εξειδικεύουν τη μεθοδολογία συλλογής, καταγραφής και αξιολόγησης.

Η χώρα μας, σύμφωνα και με τα επίσημα στοιχεία της Eurostat, παρουσιάζει μια βελτιωμένη εικόνα συγκριτικά με τα υπόλοιπα κράτη μέλη της Ένωσης.

Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία που εξέδωσε η Eurostat τον Οκτώβριο του 2025 για τα εργατικά δυστυχήματα μεταξύ των χωρών της ΕΕ, η Ελλάδα βρίσκεται μεταξύ των τριών χωρών όπου παρατηρούνται τα λιγότερα θανατηφόρα εργατικά ατυχήματα, πίσω μόνο από τη Γερμανία και την Ολλανδία, παρά το γεγονός ότι τα τελευταία χρόνια και το εργατικό δυναμικό έχει αυξηθεί κατά 509.000 εργαζόμενους και η παραγωγική δραστηριότητα έχει αυξηθεί.

Βάσει νομολογίας ως εργατικό ατύχημα νοείται κάθε πρόκληση σωματικής βλάβης ή εμφάνιση νόσου ή επιδείνωση προϋπάρχουσας νόσου σε εργαζόμενο, με συνέπεια τη μερική ή ολική, πρόσκαιρη ή διαρκή ανικανότητά του για εργασία ή/και τον θάνατό του, εξαιτίας ενός βίαιου εξωτερικού γεγονότος, μη σχετιζόμενου με τον οργανισμό του παθόντος, εφόσον το γεγονός έλαβε χώρα κατά την εκτέλεση της εργασίας του ή με αφορμή αυτήν και συνδέεται με την εργασία άμεσα ή έμμεσα με σχέση αιτίου και αποτελέσματος.

Στην περίπτωση ατυχημάτων σε βάρος ένστολου προσωπικού των Ενόπλων Δυνάμεων και των Σωμάτων Ασφαλείας δεν εφαρμόζεται η εργατική νομοθεσία σχετικά με την υγεία και την ασφάλεια στην εργασία, όταν το ατύχημα λαμβάνει χώρα κατά τη διάρκεια δραστηριοτήτων με εγγενείς ιδιαιτερότητες, όπως προβλέπεται στο άρθρ. 2 παρ. 2 εδ. α’ και β΄ του Κώδικα Νόμων για την Υγεία και την Ασφάλεια στην Εργασία.

Επιπλέον, παθολογικά συμβάντα τα οποία παρουσιάζονται κατά τη διάρκεια της εργασίας και οφείλονται σε παθολογία ή ενδογενή ευαισθησία ή βαθμιαία εξασθένιση και φθορά του οργανισμού του εργαζομένου, δεν νοούνται ως εργατικά ατυχήματα, εφόσον δεν συνδέονται με βίαια ή/και δυσμενή για την υγεία συμβάντα στο εργασιακό περιβάλλον.

Τούτο άλλωστε επιβεβαιώνει παγίως και διαχρονικά η νομολογία των Ανωτάτων Δικαστηρίων της χώρας.

Επομένως, η Επιθεώρηση Εργασίας έχει υποχρέωση για τη διερεύνηση των θανατηφόρων εργατικών ατυχημάτων που εμπίπτουν στην αρμοδιότητά της και αυτά καταγράφει στα στατιστικά στοιχεία που δημοσιοποιεί».