Παρότι η επιλογή των ισραηλινών συστημάτων PULS σηματοδοτεί μια νέα εποχή για το ελληνικό Πυροβολικό και ενισχύει σημαντικά τις επιχειρησιακές του δυνατότητες, ο σχεδιασμός των Ενόπλων Δυνάμεων δεν φαίνεται να εγκαταλείπει τα αμερικανικά M270 MLRS. Σύμφωνα με πληροφορίες, το Στρατιωτικό Επιτελείο εξακολουθεί να εξετάζει σοβαρά το ενδεχόμενο εκσυγχρονισμού μέρους του υφιστάμενου στόλου, θέτοντας όμως ως βασική προϋπόθεση την αποδέσμευση των προηγμένων πυραύλων Precision Strike Missile (PrSM), οι οποίοι προσφέρουν δυνατότητα πλήγματος στόχων σε αποστάσεις που ξεπερνούν τα 300 χιλιόμετρα.
Η απόκτηση των ισραηλινών PULS αλλάζει τα δεδομένα στο ελληνικό Πυροβολικό, χωρίς όμως να κλείνει οριστικά τον φάκελο των αμερικανικών MLRS.
Αντίθετα, σύμφωνα με πληροφορίες του OnAlert, το Στρατιωτικό Επιτελείο εξακολουθεί να διατηρεί ανοιχτό το ενδεχόμενο εκσυγχρονισμού αριθμού συστημάτων M270 MLRS, υπό μία όμως απολύτως συγκεκριμένη και καθοριστική προϋπόθεση: την αποδέσμευση των πυραύλων Precision Strike Missile, των γνωστών PrSM, με εμβέλεια που υπερβαίνει τα 300 χιλιόμετρα.
Πρόκειται για την παράμετρο που, όπως τονίζουν στρατιωτικές πηγές, θα κρίνει αν αξίζει οι Ένοπλες Δυνάμεις να επενδύσουν εκ νέου σε ένα παλαιό αλλά δοκιμασμένο αμερικανικό σύστημα ή αν τα διαθέσιμα κονδύλια πρέπει να κατευθυνθούν στην απόκτηση επιπλέον ισραηλινών PULS, τα οποία ήδη αποτελούν τη νέα μεγάλη επιλογή του Ελληνικού Στρατού στον τομέα των πυρών ακριβείας μεγάλου βεληνεκούς.
Το Γενικό Επιτελείο Στρατού δεν εμφανίζεται αρνητικό απέναντι στην προοπτική αναβάθμισης μέρους των MLRS. Αντιθέτως, η σκέψη υπάρχει και επανέρχεται με πιο ρεαλιστικούς όρους, καθώς μετά την απόκτηση των PULS διαμορφώνεται μια νέα αρχιτεκτονική στο Πυροβολικό Μάχης.
Η Ελλάδα αποκτά ήδη ένα σύγχρονο, ευέλικτο, τροχοφόρο σύστημα πολλαπλών εκτοξευτών, με μεγάλη ποικιλία πυρομαχικών και δυνατότητα ταχείας ανάπτυξης σε νησιωτικό και ηπειρωτικό περιβάλλον. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι τα MLRS παύουν να έχουν αξία. Το κρίσιμο ερώτημα είναι αν μπορούν να περάσουν στη νέα εποχή ή αν θα παραμείνουν ένα σύστημα χρήσιμο, αλλά σταδιακά περιορισμένης επιχειρησιακής απόδοσης.
Το «κλειδί» είναι οι PrSM
Οι PrSM αποτελούν τον διάδοχο των ATACMS και σχεδιάστηκαν για να εκτοξεύονται από τις οικογένειες εκτοξευτών M270 MLRS και HIMARS. Σύμφωνα με τους κατασκευαστές, κάθε κάνιστρο μπορεί να φέρει δύο PrSM, με το M270 να μπορεί να μεταφέρει συνολικά τέσσερις τέτοιους πυραύλους, ενώ το βλήμα είναι συμβατό με τους εκτοξευτές MLRS και HIMARS.
Αυτή ακριβώς η δυνατότητα είναι που καθιστά τον PrSM «game changer» για τα ελληνικά MLRS. Χωρίς τους PrSM, ένας εκσυγχρονισμός των MLRS θα είχε εξαιρετικά περιορισμένη αξία, πόσο μάλλον όταν το οπλοστάσιο διαθέτει PULS. Με τους PrSM, τα συστήματα θα αποκτούσαν ρόλο στρατηγικών πυρών ακριβείας, με δυνατότητα προσβολής κρίσιμων στόχων σε πολύ μεγάλο βάθος. Η αμερικανική εταιρεία αναφέρει για το PrSM εμβέλειες από 60 έως 499+ χιλιόμετρα, ενώ ο αμερικανικός στρατός έχει ήδη παραλάβει την πρώτη παρτίδα Early Operational Capability PrSM Increment 1 από το 2023 και το πρόγραμμα πέρασε σε φάση παραγωγής και ανάπτυξης μετά το Milestone C το 2025.
Για την Ελλάδα, ωστόσο, το ζητούμενο δεν είναι μια θεωρητική δυνατότητα. Είναι η πραγματική αποδέσμευση του όπλου. Μέχρι και σήμερα, παρά τις αντίθετες διαρροές, οι Αμερικανοί εμφανίζονται αρνητικοί απέναντι στο ελληνικό αίτημα για αποδέσμευση των PrSM. Το «όχι» της Ουάσιγκτον δεν έχει επιτρέψει στο ΓΕΣ να δει τον εκσυγχρονισμό των MLRS ως πρόγραμμα υψηλής προτεραιότητας. Διότι χωρίς το νέο βλήμα, το κόστος αναβάθμισης πρέπει να συγκριθεί με μια εναλλακτική που είναι ήδη ανοιχτή, ώριμη και επιχειρησιακά ελκυστική και αφορά την αγορά επιπλέον PULS.
Δημοσιονομικός χώρος υπάρχει, αλλά όχι για λύσεις χωρίς στρατηγικό βάθος
Σύμφωνα με πληροφορίες, το Στρατιωτικό Επιτελείο έχει τον δημοσιονομικό χώρο να αποδεσμεύσει σχετικά κονδύλια για την επαναφορά του ζητήματος των MLRS. Αυτό δεν σημαίνει ότι θα υπάρξει αυτόματα απόφαση υπέρ του εκσυγχρονισμού.
Το ΓΕΣ δεν αναζητά μια ακόμη αναβάθμιση απλώς για να διατηρήσει παλαιά συστήματα σε υπηρεσία. Αναζητά πραγματική επιχειρησιακή υπεραξία. Εάν οι Ηνωμένες Πολιτείες αποδεσμεύσουν τους PrSM, τότε τα M270 MLRS μπορούν να αποτελέσουν συμπληρωματικό πυλώνα στην ελληνική αρχιτεκτονική πυρών μεγάλου βεληνεκούς. Εάν όχι, τότε τα χρήματα είναι πολύ πιθανό να κατευθυνθούν στην περαιτέρω ενίσχυση του στόλου των PULS.
Τα MLRS, όπως είναι σήμερα, εξακολουθούν να προσφέρουν δυνατότητες, κυρίως μέσω των ATACMS, όσο υπάρχουν διαθέσιμα βλήματα και όσο μπορούν να διατηρηθούν επιχειρησιακά. Όμως, η επένδυση σε εκσυγχρονισμό χωρίς εξασφάλιση του επόμενου όπλου θα εγκυμονούσε τον κίνδυνο να δημιουργηθεί μια δαπανηρή ενδιάμεση λύση χωρίς μακροπρόθεσμο αποτύπωμα.
Τα ATACMS ως γέφυρα, όχι ως μέλλον
Τα ATACMS αποτελούν ακόμη σημαντικό όπλο. Για την Ελλάδα, η ύπαρξή τους στο οπλοστάσιο των M270 MLRS προσφέρει δυνατότητα προσβολής στόχων σε βάθος, ιδίως σε κρίσιμες περιοχές του θεάτρου επιχειρήσεων. Όμως πρόκειται για βλήμα προηγούμενης γενιάς, με περιορισμούς σε αριθμούς, διαθεσιμότητα, κόστος υποστήριξης και προοπτική αντικατάστασης.
Αυτός είναι ο λόγος που στο ΓΕΣ βλέπουν τα ATACMS ως «γέφυρα» και όχι ως το μέλλον των MLRS. Τα ελληνικά M270 μπορούν να διατηρηθούν ως έχουν, με κύρια χρήση των ATACMS, όσο αυτά μπορούν να προσφέρουν. Μπορούν να παραμείνουν ένα χρήσιμο απόθεμα ισχύος, ένα σύστημα που εξακολουθεί να υπολογίζεται από τον αντίπαλο και να εντάσσεται σε επιχειρησιακά σχέδια. Όμως δεν μπορούν να αποτελέσουν τη βάση της επόμενης δεκαετίας χωρίς το νέο βλήμα αυξημένου βεληνεκούς και υψηλής ακρίβειας.
Τα PrSM μπορούν να δώσουν στα ελληνικά M270 MLRS δεύτερη ζωή. Με τέσσερις PrSM ανά εκτοξευτή, το σύστημα θα αποκτούσε σαφώς αυξημένο όγκο πυρός σε σχέση με την εποχή των ATACMS, ενώ θα μπορούσε να λειτουργήσει ως βραχίονας ακριβείας σε αποστολές καταστολής κρίσιμων υποδομών, κέντρων διοίκησης, συστοιχιών αντιαεροπορικής άμυνας, αεροδρομίων, κόμβων ανεφοδιασμού και συγκεντρώσεων δυνάμεων.
Το δίλημμα MLRS ή περισσότερα PULS
Η είσοδος των PULS στο ελληνικό οπλοστάσιο δεν ακυρώνει τα M270 MLRS, αλλά αλλάζει τη βάση της συζήτησης. Μέχρι πρόσφατα, το ερώτημα ήταν αν τα MLRS πρέπει να εκσυγχρονιστούν για να παραμείνουν ο βασικός πυλώνας πυρών μεγάλου βεληνεκούς του Ελληνικού Στρατού. Μετά την επιλογή των PULS, το ερώτημα είναι εάν αξίζει να επενδυθούν επιπλέον κονδύλια στα MLRS ή είναι προτιμότερο να αυξηθεί ο αριθμός των PULS; Και η απάντηση πλέον είναι δεδομένη.
Τα PULS προσφέρουν πλεονεκτήματα που ενδιαφέρουν ιδιαίτερα το ελληνικό Επιτελείο. Είναι τροχοφόρα, ευέλικτα, πιο εύκολα στη διασπορά, μπορούν να κινηθούν γρήγορα σε νησιωτικό και ηπειρωτικό περιβάλλον, ενώ διαθέτουν οικογένεια πυρομαχικών που καλύπτει πολλαπλές αποστάσεις και επιχειρησιακές ανάγκες. Συνδέονται επίσης με την ευρύτερη λογική της ισραηλινής συνεργασίας, της ελληνικής βιομηχανικής συμμετοχής και της δημιουργίας ενός ολοκληρωμένου πλέγματος αποτροπής, μαζί με τον αντιαεροπορικό «θόλο».
Από την άλλη πλευρά, τα MLRS έχουν ήδη ενταχθεί στη δομή του Ελληνικού Στρατού, διαθέτουν βαριά ερπυστριοφόρα πλατφόρμα, έχουν αποδείξει την αξία τους και συνδέονται με αμερικανικά πυρομαχικά στρατηγικού χαρακτήρα. Ένας αριθμός εκσυγχρονισμένων MLRS με PrSM θα μπορούσε να λειτουργήσει συμπληρωματικά με τα PULS και να δημιουργήσει ένα διπλό δίκτυο πυρών, με αμερικανικό και ισραηλινό πυλώνα. Το πρόβλημα είναι ότι αυτό το σενάριο έχει νόημα μόνο εφόσον η Ουάσιγκτον αποδεσμεύσει τα βλήματα.
Η ελληνική θέση απέναντι στην Ουάσιγκτον
Η Αθήνα έχει κάθε λόγο να επαναφέρει το ζήτημα στους Αμερικανούς. Η Ελλάδα είναι σύμμαχος πρώτης γραμμής, διαθέτει κρίσιμες υποδομές για τις αμερικανικές δυνάμεις, φιλοξενεί στρατηγικές εγκαταστάσεις και έχει αποδείξει τη συνέπειά της στα ζητήματα της ανατολικής πτέρυγας του ΝΑΤΟ. Ταυτόχρονα, αντιμετωπίζει μια Τουρκία που επενδύει συστηματικά σε πυραυλικά συστήματα, βαλλιστικές δυνατότητες, drones, περιφερόμενα πυρομαχικά και μαζική αμυντική βιομηχανία.
Στο ελληνικό Επιτελείο γνωρίζουν ότι η αποδέσμευση ενός όπλου όπως ο PrSM δεν είναι απλή υπόθεση. Οι Ηνωμένες Πολιτείες σταθμίζουν την τεχνολογική ευαισθησία, τις ισορροπίες στην περιοχή, τα αποθέματά τους, τις ανάγκες του δικού τους στρατού και τις εξαγωγικές προτεραιότητες. Όμως, η ελληνική πλευρά θεωρεί ότι χωρίς το συγκεκριμένο όπλο δεν μπορεί να υπάρξει σοβαρή συζήτηση για εκσυγχρονισμό των M270 MLRS.
Με άλλα λόγια, το μήνυμα προς την Ουάσιγκτον είναι σαφές καθώς η Ελλάδα δεν ζητά απλώς να αναβαθμίσει παλιές πλατφόρμες, αλλά να ενταχθεί σε μια νέα γενιά πυρών ακριβείας, η οποία θα διασφαλίζει αποτροπή, ισορροπία ισχύος και δυνατότητα άμεσης αντίδρασης σε κρίση. Με τη διαφορά όμως σε σχέση με το παρελθόν ότι πλέον υπάρχει εναλλακτική και μάλιστα υλοποιήσιμη άμεσα.
Το επιχειρησιακό βάθος που ζητά ο Ελληνικός Στρατός
Το Πυροβολικό δεν είναι πλέον απλώς το όπλο που υποστηρίζει τον ελιγμό. Τα σύγχρονα πολεμικά διδάγματα από την Ουκρανία, τη Μέση Ανατολή και τον Καύκασο δείχνουν ότι τα πυρά ακριβείας μεγάλου βεληνεκούς αποτελούν στρατηγικό εργαλείο. Η δυνατότητα να στοχοποιηθούν κρίσιμοι στόχοι σε βάθος, δίνει αποφασιστικό πλεονέκτημα.
Για την Ελλάδα, αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία. Το Αιγαίο, ο Έβρος, η Ανατολική Μεσόγειος και το νησιωτικό σύμπλεγμα απαιτούν όπλα που μπορούν να λειτουργήσουν σε δικτυοκεντρικό περιβάλλον, να λαμβάνουν δεδομένα από UAV, ραντάρ, αισθητήρες, ειδικές δυνάμεις και συστήματα διοίκησης και ελέγχου και να εκτελούν προσβολές με ακρίβεια.
Σε αυτό το πλαίσιο, τόσο τα PULS όσο και τα εκσυγχρονισμένα M270 MLRS με PrSM θα μπορούσαν να έχουν ρόλο. Τα PULS ως ευέλικτος, πολλαπλών πυρομαχικών και ταχείας αντίδρασης ισραηλινός πυλώνας. Τα MLRS ως βαρύς αμερικανικός βραχίονας ακριβείας, εφόσον αποκτήσουν το νέο βλήμα. Η σύνθεση των δύο θα δημιουργούσε ένα πυκνό και πολυεπίπεδο σύστημα πυρών, ικανό να καλύψει διαφορετικές επιχειρησιακές αποστάσεις και αποστολές.
Το Πυροβολικό με τους PULS περνά σε νέα εποχή καθώς η λογική των παλαιών εκτοξευτών, των περιορισμένων πυρομαχικών και των αποσπασματικών λύσεων αντικαθίσταται από μια νέα αντίληψη, όπου κάθε ευρώ πρέπει να δίνει πολλαπλασιαστή ισχύος.
Τα PULS είναι το πρώτο μεγάλο βήμα. Τα MLRS PrSM θα μπορούσαν να είναι το δεύτερο, εφόσον αποδεσμευτούν. Μαζί θα έδιναν στην Ελλάδα ένα πλέγμα πυρών που θα άλλαζε τους υπολογισμούς στο Αιγαίο και στον Έβρο. Θα δημιουργούσαν δυνατότητα άμεσης προσβολής στόχων υψηλής αξίας σε μεγάλο βάθος και θα ενίσχυαν δραστικά την αποτροπή απέναντι σε κάθε σκέψη αιφνιδιασμού ή κλιμάκωσης. Τα MLRS συστήματα δεν έχουν φύγει από το τραπέζι. Όμως το μήνυμα που στέλνει το Στρατιωτικό Επιτελείο είναι ότι δεν μπορούν να εκσυγχρονιστούν με όρους του χθες.
Πηγή: Κώστας Σαρικάς / OnAlert.gr
