Η ηγεσία του Ιράν εμφανίζει ενιαίο μέτωπο, παρά τις διαβεβαιώσεις του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ για «διχασμό» στους κόλπους της.
Αναλυτικά επισημαίνουν πως ό,τι και να υποστηρίζει ο Ντόναλντ Τραμπ, η ηγεσία του Ιράν παραμένει εναιαία έστω και αν υπάρχουν διαφωνίες και η απουσία ορισμένων υψηλόβαθμων αξιωματούχων μπορεί να προκαλεί προβλήματα.
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
Ανακοινώνοντας την Τρίτη (21/04/2026) την παράταση της κατάπαυσης του πυρός με το Ιράν, ο Τραμπ επικαλέστηκε ως δικαιολογία για αυτήν την απόφαση τον «σοβαρό διχασμό στους κόλπους της ιρανικής κυβέρνησης».
Από την έναρξη της αμερικανοϊσραηλινής επίθεσης στο Ιράν, στις 28 Φεβρουαρίου, η ιρανική ηγεσία καταγράφει σημαντικές απώλειες: ο ανώτατος ηγέτης Αλί Χαμενεΐ και ο αρχηγός των Φρουρών της Επανάστασης Μοχαμάντ Πακπούρ σκοτώθηκαν τις πρώτες ώρες του πολέμου. Λίγες ημέρες αργότερα, τον Μάρτιο, σκοτώθηκε ο Αλί Λαριτζανί, ο επικεφαλής του Συμβουλίου Ασφαλείας.
Ο Μοτζταμπά Χαμενεΐ, που διαδέχτηκε τον πατέρα του, δεν έχει εμφανιστεί δημοσίως από την αρχή του πολέμου.
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
Ο νέος αρχηγός των Φρουρών, ο Αχμάντ Βαχιντί και ο επικεφαλής της ασφάλειας Μοχαμάντ Μπαγέρ Ζολγάντρ, περιορίζονται μόνο στη δημοσίευση γραπτών μηνυμάτων.
Άλλα υψηλόβαθμα στελέχη, όπως ο πρόεδρος του κοινοβουλίου Μοχαμάντ Μπαγέρ Γαλιμπάφ, ο υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί και ο πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν στηρίζουν μια πολιτική διπλωματικών επαφών με τις ΗΠΑ, αλλά χωρίς να δέχονται παραχωρήσεις.
«Οι διαφωνίες των κέντρων εξουσίας δεν δείχνουν διχασμό»
«Φαντάζομαι ότι υπάρχουν κάποιες διαφωνίες μεταξύ των διαφόρων κέντρων εξουσίας και των πολιτικών ρευμάτων», είπε στο Γαλλικό Πρακτορείο ο Φαρζάν Σαμπέτ, ερευνητές στο Graduate Institute της Γενεύης, στην Ελβετία.
«Όμως αυτές οι διαφωνίες και οι εσωτερικές αντιπαραθέσεις δεν σημαίνουν κατ’ ανάγκη ότι η ιρανική κυβέρνηση είναι το θέατρο μιας σοβαρής διένεξης ή ότι είναι διχασμένη», πρόσθεσε ο ειδικός στο Ιράν: τα μέλη της «φαίνεται ότι διατηρούν τη συνοχή τους και την ικανότητά τους να λαμβάνουν αποφάσεις και να τις εφαρμόζουν αποτελεσματικά».
«Δεν υπάρχει καμία απόδειξη για βαθιά ρήξη στην ηγεσία του Ιράν επί του παρόντος, επομένως θα πρέπει να αντιμετωπίζουμε με επιφύλαξη αυτή τη δήλωση» του Τραμπ, σημείωσε επίσης η Σανάμ Βακίλ, διευθύντρια του προγράμματος Μέσης Ανατολής και Βόρειας Αφρικής στο βρετανικό ινστιτούτο προβληματισμού Chatham House.
«Είναι λογικό να μην εμφανίζονται δημοσίως ο Βαχιντί και ο Μοτζταμπά Χαμενεΐ, δεδομένου ότι η Τεχεράνη φοβάται μήπως δολοφονηθούν από το Ισραήλ», υπογράμμισε. «Αυτό το (ιρανικό πολιτικό) σύστημα διέπεται από διχόνοιες μεταξύ των φραξιών (…) οι οποίες ωστόσο γενικά δεν εμφανίζονται δημοσίως», πρόσθεσε.
Ένας από τους πλέον προβεβλημένους ηγέτες των τελευταίων εβδομάδων είναι ο Γαλιμπάφ, πρώην διοικητής των Φρουρών της Επανάστασης και αρχηγός της αστυνομίας.
Ήταν ο επικεφαλής της ιρανικής αντιπροσωπείας που πήγε στο Ισλαμαμπάντ στις 11 Απριλίου για απευθείας διαπραγματεύσεις με τον αντιπρόεδρο των ΗΠΑ Τζ. Ντ. Βανς, γεγονός πρωτοφανές από την Ισλαμική Επανάσταση του 1979, έστω και αν αυτές οι συνομιλίες τερματίστηκαν χωρίς συμφωνία.
«Η μυστικότητα είναι ο κανόνας»
Ο Γαλιμπάφ, που επίσης σπανίως εμφανίζεται δημόσια, παραχώρησε συνέντευξη την περασμένη εβδομάδα στην κρατική τηλεόραση για να υπερασπιστεί την επιλογή της διπλωματίας.
Ενδεχομένως ήταν μια απάντηση στην κριτική που του ασκούν οι υποστηρικτές μιας «σκληρής γραμμής».
Το πολιτικό τοπίο στο Ιράν ουδέποτε υπήρξε μονολιθικό μετά την Επανάσταση που οδήγησε μεν σε ένα θεοκρατικό καθεστώς, με επικεφαλής έναν ισόβιο ανώτατο ηγέτη, αλλά επίσης και έναν πρόεδρο και ένα κοινοβούλιο που εκλέγονται με καθολική ψηφοφορία.
Δεν υπάρχει κάποια απόδειξη ότι η ιρανική κυβέρνηση είναι «σοβαρά διχασμένη», είπε και ο Τομάς Ζινό, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο της Οτάβας.
Όμως «είμαι βέβαιος ότι στα παρασκήνια διεξάγονται σοβαρές και δύσκολες συζητήσεις, τόσο για τα επόμενα βήματα όσο και για ζητήματα διαδοχής», σε έναν κόσμο όπου η μυστικότητα αποτελεί τον κανόνα», πρόσθεσε. Πολύ περισσότερο που πιθανότατα «βασιλεύει ακραία καχυποψία μετά τη διείσδυση των ισραηλινών μυστικών υπηρεσιών» που οδήγησε στη δολοφονία ηγετικών στελεχών.
Οι αποφάσεις του Αλί Χαμενεΐ, στα 36 και πλέον χρόνια που έμεινε στην εξουσία, επιβάλλονταν στην υπόλοιπη ηγεσία.
«Ο Μοτζταμπά Χαμενεΐ φαίνεται ότι διατηρεί τον έλεγχο των αποφάσεων, όχι όμως στο επίπεδο της καθημερινής διαχείρισης, όπως έκανε ο πατέρας του, κάτι που αναμφίβολα είναι απόρροια των μέτρων ασφαλείας που λαμβάνονται και της σωματικής ανικανότητάς του», είπε ο Σαμπέτ, αναφερόμενος στο γεγονός ότι ο νέος ανώτατος ηγέτης είναι τραυματισμένος.
Αυτό σημαίνει ότι οι Φρουροί της Επανάστασης, ο ιδεολογικός στρατός της Ισλαμικής Δημοκρατίας, «ασκούν φανερά ακόμη μεγαλύτερη εξουσία», εκτίμησε.
