Κανείς -εκτός προφανώς από ένα κλειστό κύκλο ανθρώπων- δεν ξέρει τι κάνει στο διάστημα το μεγάλο ρομποτικό διαστημοπλάνο Χ-37Β της Πολεμικής Αεροπορίας των ΗΠΑ, το οποίο επέστρεψε την Κυριακή (27.10.2019) στο Διαστημικό Κέντρο Κανάβεραλ της NASA στη Φλόριντα, μετά από μυστική αποστολή σε τροχιά γύρω από τη Γη, που διήρκεσε 780 μέρες, περισσότερο από κάθε άλλη φορά.
Ήταν η πέμπτη μακράς διάρκειας αποστολή του εν λόγω αυτόνομου αεροπλάνου χωρίς πιλότο, το οποίο είχε εκτοξευθεί στις 7 Σεπτεμβρίου 2017 με ένα πύραυλο Falcon 9 της Space X (οι τέσσερις προηγούμενες αποστολές είχαν γίνει με πύραυλο «Άτλας V»). Το προηγούμενο ρεκόρ παραμονής στον ουρανό του μυστηριώδους σκάφους Χ-37Β ήταν 718 μέρες και είχε πραγματοποιηθεί το Μάιο του 2017.
Η Πολεμική Αεροπορία των ΗΠΑ διαθέτει τουλάχιστον δύο τέτοια επαναχρησιμοποιούμενα διαστημοπλάνα. Το Χ-37Β έχει κατασκευαστεί από τη Boeing, τροφοδοτείται με ηλιακή ενέργεια και θυμίζει σε μικρότερη κλίμακα τα -αποσυρμένα πλέον- αμερικανικά διαστημικά λεωφορεία. Έχει μήκος 8,8 μέτρων, ύψος 2,9 μέτρων και άνοιγμα φτερών 4,6 μέτρων.
Η ακριβής φύση των αποστολών του Χ-37Β παραμένει αυστηρά απόρρητη. Εκτιμάται ότι θέτει σε τροχιά δορυφόρους, πραγματοποιεί διαστημικά πειράματα, δοκιμάζει διαστημικά όπλα ή ακόμη ότι κάνει διαστημική κατασκοπεία στο έδαφος – ίσως όλα αυτά μαζί ή και κάτι άλλο. Η Πολεμική Αεροπορία των ΗΠΑ επισήμως ανέφερε ότι κατά την τελευταία αποστολή του το διαστημοπλάνο έκανε κάποια πειράματα (χωρίς περισσότερες λεπτομέρειες) και ότι έθεσε σε τροχιά μικρούς δορυφόρους.
Το Χ-37Β είχε αναπτυχθεί αρχικά από την Αμερικανική Διαστημική Υπηρεσία (NASA) το 1999 ως εργαλείο για τη δοκιμή μελλοντικών διαστημικών τεχνολογιών, αλλά το 2004 η Υπηρεσία Προωθημένων Αμυντικών Ερευνών (DARPA) του Πενταγώνου ανέλαβε τη μετεξέλιξη του σκάφους σε στρατιωτικό.
Η πρώτη πτήση του έγινε το 2010 και διήρκεσε 224 μέρες, ενώ η δεύτερη το 2011 ήταν διάρκειας 468 ημερών. Συνολικά μέχρι σήμερα ο μικρός στόλος των Χ-37Β έχει περάσει 2.865 μέρες σε τροχιά γύρω από τη Γη, χωρίς (σχεδόν) κανείς να μην ξέρει τι στο καλό κάνει εκεί πάνω..
