Κόσμος

Πώς πήγε στην Αυστραλία το πρώτο δίμηνο χωρίς social media για παιδιά κάτω των 16 ετών, τι να προσέξει η Ελλάδα

«Μπλόκο» στα Social Media για ανηλίκους κάτω των 16

Δύο μήνες χωρίς social media για ανηλίκους συμπληρώνει η Αυστραλία και το πείραμα παρακολουθείται στενά διεθνώς. Το αυστηρό «μπλόκο» στα social media για παιδιά κάτω των 16 ετών έχει μετατραπεί σε διεθνές πείραμα, με ολοένα και περισσότερες χώρες – ανάμεσά τους και η Ελλάδα – να ετοιμάζονται να ακολουθήσουν το παράδειγμά της, δοκιμάζοντας τα όρια, τις αντιδράσεις και τις αντοχές μιας ολόκληρης γενιάς. Πώς θα αντέξουν τα παιδιά χωρίς TikTok, Instagram ή Snapchat;

Ένα διεθνές ντόμινο απαγορεύσεων και αυστηρών περιορισμών στα social media για ανηλίκους βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη – και η Ελλάδα, όπως όλα δείχνουν, ετοιμάζεται να μπει στον ίδιο χάρτη, ακολουθώντας την πρωτοπόρο Αυστραλία, που πρώτη έκοψε μαχαίρι τα social media στα παιδιά. Στο άκουσμα της είδησης, ακόμα και οι γονείς είναι μοιρασμένοι, όπως λένε στο newsit.gr

Μετά την Αυστραλία, τη Γαλλία που έχει ήδη θεσπίσει καθολικό «μπλόκο» για εφήβους κάτω των 15, αλλά και την Ισπανία, την Πορτογαλία και άλλες ευρωπαϊκές χώρες που σκληραίνουν τη στάση τους, η Αθήνα βρίσκεται «πολύ κοντά» σε αντίστοιχη ανακοίνωση, σύμφωνα με το Reuters.

«Η Ελλάδα είναι “πολύ κοντά” στο να ανακοινώσει την απαγόρευση της χρήσης των μέσων κοινωνικής δικτύωσης για ανηλίκους κάτω των 15 ετών», τόνισε ανώτερη κυβερνητική πηγή στο Reuters την Τρίτη (03.02.2026). Υπενθυμίζεται ότι μέσα στο 2025, ο πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης είχε δηλώσει ότι η απαγόρευση των social media για ανηλίκους κάτω των 16 ετών έχει τεθεί στο τραπέζι των κυβερνητικών επιλογών.

Λίγες ώρες πριν, η Ισπανία ανακοίνωσε ότι σχεδιάζει να απαγορεύσει τη χρήση των social media σε άτομα κάτω των 16 ετών. Ο Ισπανός πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ, υποσχέθηκε να προστατεύσει τα παιδιά από την «ψηφιακή άγρια δύση» και να καταστήσει τις τεχνολογικές εταιρείες υπεύθυνες για το μισαλλόδοξο και επιβλαβές περιεχόμενο.

Μόνο ο χρόνος θα δείξει αν αυτό το τολμηρό, πρωτοποριακό στον κόσμο μέτρο θα αποδειχθεί αποτελεσματικό.

Δυο 15χρονοι σερφάρουν στα social media
Δυο 15χρονοι σερφάρουν στα social media / REUTERS / Borja Suarez

Αυστραλία: Πώς πήγε το πρώτο δίμηνο χωρίς social media για παιδιά κάτω των 16 ετών

Η Αυστραλία έγινε η πρώτη χώρα στον κόσμο που απαγόρευσε την καθολική χρήση μεγάλων πλατφορμών κοινωνικής δικτύωσης σε παιδιά και εφήβους κάτω των 16 ετών. TikTok, X, Facebook, Instagram, YouTube, Snapchat και Threads περιλαμβάνονται στην απαγόρευση, με τους ανήλικους να μην μπορούν πλέον να δημιουργούν νέους λογαριασμούς, ενώ οι υπάρχοντες λογαριασμοί τους απενεργοποιήθηκαν. Σε μία νύχτα, περίπου 4,7 εκατομμύρια λογαριασμοί ανηλίκων απενεργοποιήθηκαν σε TikTok, Instagram, Snapchat, YouTube, X, Twitch, Reddit και Threads.

Το Snapchat ανακοίνωσε ότι έχει μπλοκάρει ή απενεργοποιήσει 415.000 λογαριασμούς που ανήκουν σε χρήστες κάτω των 16 ετών στην Αυστραλία τους δύο μήνες από την εφαρμογή του νόμου. 

Το νομοσχέδιο κατατέθηκε τον Νοέμβριο του 2025 από την κυβέρνηση του πρωθυπουργού Άντονι Αλμπανέζι και τέθηκε σε ισχύ τον Δεκέμβριο. Ο νόμος απαγορεύει στους ανηλίκους τη δημιουργία και διατήρηση λογαριασμών σε μεγάλες πλατφόρμες, μεταφέροντας το βάρος συμμόρφωσης στις ίδιες τις εταιρείες. Σε περίπτωση παραβίασης, προβλέπονται πρόστιμα έως 50 εκατ. αυστραλιανά δολάρια, γεγονός που προκάλεσε έντονες αντιδράσεις από τον τεχνολογικό κλάδο.

Μέσα σε αυτό το δίμηνο, από την απόφαση–ορόσημο της Αυστραλία, ο απολογισμός δείχνει μεικτός: Μαζικές απενεργοποιήσεις λογαριασμών, αναστάτωση στις πλατφόρμες, ανάμεικτες αντιδράσεις από τους εφήβους και έντονος προβληματισμός για τα όρια και τις παρενέργειες της νομοθεσίας.

Η εμπειρία από το «πείραμα» της Αυστραλίας πάντως παρακολουθείται στενά από κυβερνήσεις σε όλο τον κόσμο και αποτελεί κάτι σαν «οδικό χάρτη» για αντίστοιχες απαγορεύσεις στην Ευρώπη και την Ασία.

Η αυστραλιανή κυβέρνηση υποστήριξε από την πρώτη στιγμή ότι η απαγόρευση στοχεύει στη μείωση των αρνητικών επιπτώσεων του σχεδιασμού των social media, που «ενθαρρύνει τους νέους να περνούν ολοένα και περισσότερο χρόνο μπροστά σε οθόνες, ενώ ταυτόχρονα τους εκθέτει σε περιεχόμενο επιβλαβές για την υγεία και την ευημερία τους».

Μελέτη που ζήτησε η κυβέρνηση το 2025 έδειξε ότι:

  • το 96% των παιδιών ηλικίας 10 έως 15 ετών χρησιμοποιούσε social media
  • 7 στα 10 είχαν εκτεθεί σε επιβλαβές περιεχόμενο, όπως μισογυνιστικό ή βίαιο υλικό, καθώς και περιεχόμενο που προωθεί διατροφικές διαταραχές ή την αυτοκτονία.
  • 1 στα 7 παιδιά ανέφερε ότι είχε δεχθεί συμπεριφορές τύπου «grooming» από ενήλικες ή μεγαλύτερους εφήβους,
  • περισσότερα από τα μισά δήλωσαν ότι είχαν πέσει θύματα διαδικτυακού εκφοβισμού.
Η Ισπανία απαγορεύει τα social media σε ανηλίκους κάτω των 16 ετών
Η Ισπανία απαγορεύει τα social media σε ανηλίκους κάτω των 16 ετών

Οι πλατφόρμες αντέδρασαν έντονα όταν ανακοινώθηκε η απαγόρευση, υποστηρίζοντας ότι είναι δύσκολο να εφαρμοστεί, εύκολο να παρακαμφθεί και επικίνδυνο για την ιδιωτικότητα των χρηστών. Ορισμένες προειδοποίησαν ότι μπορεί να ωθήσει τους νέους σε πιο σκοτεινές γωνιές του διαδικτύου.
Παρά τις αντιρρήσεις τους, όλες οι εταιρείες δήλωσαν ότι θα συμμορφωθούν με τον νόμο.

Τι ακριβώς προβλέπει η απαγόρευση και ποιες πλατφόρμες καλύπτει η απαγόρευση

Με βάση την αυστραλιανή νομοθεσία, όλα τα παιδιά κάτω των 16 ετών απαγορεύεται να χρησιμοποιούν μεγάλα κοινωνικά δίκτυα. Δεν μπορούν να δημιουργήσουν νέους λογαριασμούς, ενώ οι ήδη υπάρχοντες λογαριασμοί τους απενεργοποιούνται.

Συνολικά, δέκα πλατφόρμες περιλαμβάνονται στο μέτρο: Facebook, Instagram, Snapchat, Threads, TikTok, X, YouTube, Reddit, καθώς και οι πλατφόρμες streaming Kick και Twitch.

Η κυβέρνηση αξιολόγησε τις πλατφόρμες με βάση τρία βασικά κριτήρια:

  • αν ο βασικός ή «σημαντικός» σκοπός τους είναι η κοινωνική αλληλεπίδραση μεταξύ χρηστών,
  • αν επιτρέπουν την αλληλεπίδραση με άλλους χρήστες,
  • αν επιτρέπουν τη δημοσίευση περιεχομένου.

Το YouTube Kids, το Google Classroom και το WhatsApp εξαιρέθηκαν, καθώς κρίθηκε ότι δεν πληρούν αυτά τα κριτήρια. Οι ανήλικοι μπορούν επίσης να βλέπουν περιεχόμενο σε πλατφόρμες που δεν απαιτούν τη δημιουργία λογαριασμού.

Πώς εφαρμόζεται στην πράξη η απαγόρευση

Ούτε τα παιδιά ούτε οι γονείς τους τιμωρούνται αν παραβιάσουν την απαγόρευση. Αντίθετα, οι ίδιες οι εταιρείες social media κινδυνεύουν με πρόστιμα έως και 49,5 εκατομμύρια αυστραλιανά δολάρια για σοβαρές ή επαναλαμβανόμενες παραβάσεις.

Οι εταιρείες υποχρεούνται να λαμβάνουν «εύλογα μέτρα» για να αποτρέπουν τη χρήση των πλατφορμών από ανήλικους, χρησιμοποιώντας πολλαπλές τεχνολογίες επαλήθευσης ηλικίας, όπως κρατικά έγγραφα ταυτότητας, αναγνώριση προσώπου ή φωνής ή συστήματα «εκτίμησης ηλικίας» που αναλύουν τη διαδικτυακή συμπεριφορά.

Δεν επιτρέπεται η απλή δήλωση ηλικίας από τον χρήστη ούτε η επιβεβαίωση από τους γονείς.

Έφηβοι και social media
Έφηβος με το κινητό στα χέρια «σκρολάρει» στα social media / REUTERS / Violeta Santos Moura

Οι πρώτες αντιδράσεις των παιδιών: VPN, ψεύτικες ηλικίες και «εναλλακτικές» εφαρμογές

Στην πράξη, οι αντιδράσεις των ανηλίκων ποικίλλουν. Ορισμένοι δηλώνουν ότι νιώθουν «ελεύθεροι» χωρίς την καθημερινή πίεση των social media και ότι αφιερώνουν περισσότερο χρόνο σε φυσική δραστηριότητα ή δια ζώσης επαφή με φίλους. Άλλοι λένε ότι «δεν άλλαξε σχεδόν τίποτα», καθώς συνεχίζουν να χρησιμοποιούν social media με ψεύτικα στοιχεία. 

Κάποιοι αναζήτησαν και βρήκαν τρόπους να παρακάμψουν τις απαγορεύσεις: χρήση VPN, μετακίνηση σε λιγότερο δημοφιλείς εφαρμογές ή πλατφόρμες που αρχικά δεν καλύπτονταν από την απαγόρευση.

Οι αρχές παρακολουθούν αυτές τις τάσεις και ζητούν από νέες εφαρμογές να επανεκτιμήσουν αν εμπίπτουν στο ρυθμιστικό πλαίσιο.

«Όλοι οι γονείς που ξέρω λένε ότι δεν είδαν πραγματική διαφορά», λέει η Kait Gotham, μητέρα δύο ανήλικων αγοριών. Ο 13χρονος Asher, για παράδειγμα, χρειάστηκε μόλις λίγα λεπτά για να παρακάμψει το σύστημα επαλήθευσης ηλικίας του Snapchat.

Η εφαρμογή βασίζεται σε facial age estimation, αλλά ο Asher βρήκε την πιο απλή λύση: «Απλώς έκανα το πρόσωπό μου να φαίνεται με ρυτίδες».

Την πρώτη κιόλας μέρα της απαγόρευσης, όπως λέει, του έστειλαν οδηγίες για το πώς να την ξεγελάσει. Και το σχόλιό του τα λέει όλα: «Δεν έχει νόημα. Πάντα θα βρίσκουμε λύσεις».

Η Αυστραλία έκλεισε τα social media στα παιδιά και λειτουργεί πλέον ως παγκόσμιο «τεστ». Το κρίσιμο όμως ερώτημα παραμένει:

Μπορεί μια καθολική απαγόρευση να αλλάξει ουσιαστικά τη σχέση των παιδιών με την τεχνολογία, περιορίζοντας την έκθεσή τους σε επιβλαβές περιεχόμενο -που είναι και το ζητούμενο - ή απλώς θα μεταφέρει τη δραστηριότητά τους σε λιγότερο ορατά και πιο σκοτεινά κανάλια του διαδικτύου;

Σχόλια
Σχολίασε εδώ
50 /50
2000 /2000
Όροι Χρήσης. Το site προστατεύεται από reCAPTCHA, ισχύουν Πολιτική Απορρήτου & Όροι Χρήσης της Google.
Κόσμος
Ακολουθήστε το Νewsit.gr στο Google News και ενημερωθείτε πρώτοι για όλη την ειδησεογραφία και τα τελευταία νέα της ημέρας
Πιο δημοφιλή
1
2
3
4
5
Πιο σχολιασμένα
266
131
125
120
101
Κόσμος: Περισσότερα άρθρα
Το Ινστιτούτο Νόμπελ ζητά «εξηγήσεις» από πρώην πρόεδρο της Επιτροπής και πρώην πρωθυπουργό της Νορβηγίας για τη σχέση του με τον Επστάιν
Ο Θόρμπγιορν Γιάγκλαντ ήταν πρόεδρος της Επιτροπής Νόμπελ από το 2009 μέχρι το 2015, υπήρξε πρωθυπουργός της Νορβηγίας, υπουργός Εξωτερικών και γενικός γραμματέας του Συμβουλίου της Ευρώπης από το 2009 μέχρι το 2019
Ο Thorbjorn Jagland
Η Ρωσία στέλνει Αφρικανούς σε αποστολές αυτοκτονίας στην Ουκρανία – «Μόλις μπεις στον ρωσικό στρατό ή δραπετεύεις ή πεθαίνεις»
«Μας πήραν στον στρατό ακόμη κι αν δεν είχαμε υπηρετήσει ποτέ και μας έστειλαν στο μέτωπο όπου πολλοί φίλοι μου πέθαναν» είχε πει Κενυάτης που αγνοείται
Αφρικανοί που στρατολογήθηκαν από τη Ρωσία για να πολεμήσουν στην Ουκρανία
Newsit logo
Newsit logo