Το κεντρικό πρόσωπο του πολέμου στη Μέση Ανατολή είναι αναμφισβήτητα ο Ντόναλντ Τραμπ με τον Αμερικανό πρόεδρο να αλλάξει συνεχώς στάση και απόψεις.
Το να ερμηνεύσει κάποιος τα λεγόμενα του Ντόναλντ Τραμπ για τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή αποτελεί σταυρόλεξο για δυνατούς λύτες. Ο Αμερικανός πρόεδρος ταλαντεύεται από την απαίτηση για «άνευ όρων παράδοση» έως τα υπονοούμενα για μια πιθανή αποκλιμάκωση. Η σύγχυση του έχει γίνει χαρακτηριστικό αυτού του πολέμου σύμφωνα με το CNN.
Ο Τραμπ έχει ισχυριστεί ότι το Ιράν αποτελούσε «άμεση» απειλή για τις ΗΠΑ, μήνες αφότου είχε δηλώσει ότι η Ουάσιγκτον είχε «εξαλείψει» τις πυρηνικές δυνατότητες του Ιράν. Έχει ανακηρύξει τη νίκη δεκάδες φορές, μόνο και μόνο για να ανασκευάσει αργότερα αυτούς τους ισχυρισμούς.
Παράλληλα έχει απαιτήσει την άνευ όρων παράδοση του Ιράν και έχει υπονοήσει ότι έχει ήδη κερδίσει τον πόλεμο. Στη συνέχεια, το Σαββατοκύριακο ανακοίνωσε ότι είχε «παραγωγικές» συνομιλίες με το Ιράν. Αν και το υπουργείο Εξωτερικών της χώρας αρχικά διέψευσε τον ισχυρισμό του Τραμπ, αργότερα οι Ιρανοί αναγνώρισαν ότι οι ΗΠΑ ξεκίνησαν επαφές. Τώρα, 1.000 Αμερικανοί στρατιώτες από την 82η Αερομεταφερόμενη Μεραρχία ετοιμάζονται να αναπτυχθούν στη Μέση Ανατολή, αφού ο Τραμπ αρνιόταν επανειλημμένα να πει αν θα χρειαστούν χερσαία στρατεύματα.
Τα όσα λοιπόν έχει ισχυριστεί ο Τραμπ τις τελευταίες ημέρες παρουσιάζουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον.
Πόσες φορές μπορείς να κερδίσεις έναν πόλεμο;
«Δεν χρειαζόμαστε ανθρώπους που μπαίνουν σε πολέμους αφού έχουμε ήδη κερδίσει!» έγραψε ο Τραμπ στο Truth Social στις 7 Μαρτίου — περίπου μία εβδομάδα μετά την έναρξη του πολέμου — εκφράζοντας μια στάση «ευχαριστούμε, αλλά όχι» απέναντι στην είδηση ότι το Ηνωμένο Βασίλειο θα μπορούσε να στείλει αεροπλανοφόρα στην περιοχή.
Δείτε Live όλα όσα συμβαίνουν στον πόλεμο στη Μέση Ανατολή
Δύο ημέρες αργότερα, ανέφερε ότι υπάρχει ακόμη δουλειά να γίνει.
«Κάνουμε μεγάλα βήματα προς την ολοκλήρωση του στρατιωτικού μας στόχου. Και κάποιοι θα μπορούσαν να πουν ότι έχει σχεδόν ολοκληρωθεί», δήλωσε σε συνέντευξη Τύπου στις 9 Μαρτίου. Δύο ημέρες μετά από αυτό, μίλησε ξανά για τη νίκη.
«Και έχουμε κερδίσει. Να σας πω, έχουμε κερδίσει. Ξέρετε, ποτέ δεν θέλεις να πεις πολύ νωρίς ότι κέρδισες. Κερδίσαμε. Κερδίσαμε — μέσα στην πρώτη ώρα, είχε τελειώσει. Κερδίσαμε», είπε σε συγκέντρωση στο Hebron του Κεντάκι στις 11 Μαρτίου.
Μέσα σε τρεις εβδομάδες, ο πρόεδρος έχει ισχυριστεί ότι οι ΗΠΑ πέτυχαν νίκη, ότι «στρατιωτικά κέρδισαν ή ότι «ουσιαστικά» κέρδισαν ή «κέρδισαν με πολλούς τρόπους».
Όμως έχει επίσης πει ότι ο πόλεμος συνεχίζεται, ότι «δεν έχουμε κερδίσει ακόμη» και ότι οι ΗΠΑ θα πρέπει ακόμη να «ολοκληρώσουν τη δουλειά».
Την Τρίτη, ο Τραμπ επέστρεψε στο να λέει ότι ο πόλεμος είχε ήδη κερδηθεί.
«Ξέρετε, δεν μου αρέσει να το λέω, το έχουμε κερδίσει αυτό, γιατί αυτός ο πόλεμος έχει κερδηθεί. Ο μόνος που θέλει να συνεχίζεται είναι τα ψεύτικα μέσα ενημέρωσης», είπε από το Οβάλ Γραφείο.
«Άνευ όρων παράδοση» ή συμφωνία;
Ο Τραμπ απαίτησε την «άνευ όρων παράδοση» του Ιράν σε ανάρτηση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης στις 6 Μαρτίου. Το αίτημα αυτό διατυπώθηκε σε μια περίοδο που δεν ήταν σαφές αν το ιρανικό καθεστώς θα επιβίωνε από την αρχική επίθεση, και ο Τραμπ μιλούσε για μια θεωρητική συμφωνία με μελλοντικούς ηγέτες του Ιράν, στην επιλογή των οποίων οι ΗΠΑ θα είχαν λόγο.
Σε συνέντευξη στο CBS News την επόμενη ημέρα, ο Τραμπ είπε ότι η παράδοση είχε ήδη συμβεί.
«Έχει ήδη παραδοθεί σε όλες τις χώρες της Μέσης Ανατολής, γιατί προσπαθούσε να καταλάβει ολόκληρη τη Μέση Ανατολή», είπε για τον Ιρανό πρόεδρο Μασούντ Πεζεσκιάν.
Ο Πεζεσκιάν είχε ουσιαστικά ζητήσει συγγνώμη από τις γειτονικές χώρες για πλήγματα εντός των συνόρων τους. Ο Τραμπ θεώρησε αυτή τη συγγνώμη ως παράδοση, όπως εξήγησε σε δημοσιογράφους στο Air Force One.
«Αυτό είναι παράδοση. Το αποκάλεσα παράδοση απόψε… είναι πραγματικά μια παράδοση προς αυτά τα κράτη και προς εμάς.»
Η ένταση του πολέμου
Από τότε ο πόλεμος έχει ενταθεί και το καθεστώς του Ιράν δεν κατέρρευσε. Και αντί να αποδεχθεί την παράδοση, ο Τραμπ μιλά τώρα για την επίτευξη συμφωνίας μέσω συνομιλιών με το Ιράν.
«Θέλουν πάρα πολύ να κάνουν συμφωνία. Και εμείς θα θέλαμε να κάνουμε μια συμφωνία», είπε τη Δευτέρα.
«Δίνουμε μια περίοδο πέντε ημερών. Θα δούμε πώς θα πάει, και αν πάει καλά, θα καταλήξουμε σε διευθέτηση. Διαφορετικά, θα συνεχίσουμε να βομβαρδίζουμε με όλη μας την καρδιά», υποσχέθηκε.
Ο Τραμπ και ο υπουργός Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ λένε συχνά ότι οι ΗΠΑ και το Ισραήλ είναι μπροστά από το χρονοδιάγραμμα στον πόλεμο. Ωστόσο, χρησιμοποιούν πολύ διαφορετική γλώσσα για να περιγράψουν πόσο διάρκεια θα έχουν τα πράγματα.
Στις πρώτες ημέρες του πολέμου, ο Τραμπ προέβλεψε ότι η επιχείρηση θα διαρκούσε περίπου έναν μήνα.
«Δεν θέλω να το δω να τραβάει πολύ. Πάντα πίστευα ότι θα είναι τέσσερις εβδομάδες. Και είμαστε λίγο μπροστά από το χρονοδιάγραμμα», είπε στο CNN στις 2 Μαρτίου.
Επανέλαβε παρόμοιο χρονοδιάγραμμα στον Λευκό Οίκο την ίδια ημέρα.
«Δεν βαριέμαι»
«Υπολογίζαμε τέσσερις έως πέντε εβδομάδες, αλλά έχουμε τη δυνατότητα να πάμε πολύ περισσότερο. Θα το κάνουμε. Ό,τι κι αν είπε κάποιος σήμερα — είπαν: “Ο πρόεδρος θέλει να το τελειώσει γρήγορα και μετά θα βαρεθεί”. Δεν βαριέμαι. Δεν υπάρχει τίποτα βαρετό σε αυτό», είπε.
Σύμφωνα με αυτό το χρονοδιάγραμμα, οι στρατιωτικές επιχειρήσεις των ΗΠΑ θα έπρεπε να τελειώσουν γύρω στην πρώτη εβδομάδα του Απριλίου. Ωστόσο, ο Τραμπ έχει γίνει λιγότερο συγκεκριμένος για το χρονοδιάγραμμα καθώς ο πόλεμος επεκτείνεται στη Μέση Ανατολή.
Μέχρι τις 16 Μαρτίου, όταν ρωτήθηκε από το PBS News πότε θα τελειώσει ο πόλεμος, είπε: «Δεν πιστεύω ότι θα κρατήσει πολύ» και αρνήθηκε να δώσει λεπτομέρειες για συγκεκριμένο χρόνο. «Δεν θέλω να πω. Δεν θέλω ποτέ να το πω αυτό, γιατί αν καθυστερήσω δύο ημέρες, θα με επικρίνετε», είπε.
Αυτό που έχει παραμείνει σταθερό είναι η επιμονή του ότι η επιχείρηση προχωρά «μπροστά από το χρονοδιάγραμμα», έναν ισχυρισμό που έχει κάνει τουλάχιστον δώδεκα φορές από την έναρξη των επιθέσεων στις 28 Φεβρουαρίου.
Ο Χέγκσεθ αρχικά είπε ότι ο πόλεμος θα μπορούσε να διαρκέσει τρεις έως οκτώ εβδομάδες, αλλά πιο πρόσφατα δήλωσε ότι ο Τραμπ θα καθορίσει την «τελική κατάσταση».
«Η θέλησή μας είναι ατελείωτη», είπε στις 10 Μαρτίου.
«Θέλω ο αμερικανικός λαός να καταλάβει ότι αυτό δεν είναι ατελείωτο. Δεν είναι παρατεταμένο. Δεν επιτρέπουμε επέκταση της αποστολής», πρόσθεσε.
Ενώ το Ισραήλ εδώ και εβδομάδες δολοφονεί Ιρανούς ηγέτες, ξεκινώντας με τον Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ στις πρώτες ώρες του πολέμου, ο Τραμπ αρχικά ήλπιζε να συνεργαστεί με το ιρανικό καθεστώς.
«Αυτό που κάναμε στη Βενεζουέλα, νομίζω, είναι το τέλειο σενάριο», είπε στους New York Times την 1η Μαρτίου. Εκεί, οι ΗΠΑ συνέλαβαν τον ηγέτη της χώρας, τον μετέφεραν στις ΗΠΑ για δίωξη και έκτοτε συνεργάζονται με το σε μεγάλο βαθμό με το καθεστώς της Βενεζουέλας για να ελέγχουν το πετρέλαιο της χώρας.
«Τα πάμε πολύ καλά στη Βενεζουέλα με το πετρέλαιο και με τη σχέση μεταξύ του εκλεγμένου προέδρου και εμάς. Και ίσως βρούμε κάποιον τέτοιο στο Ιράν», είπε. Ο Τραμπ φάνηκε να αναφέρεται στην Ντέλσι Ροντρίγκες, αν και δεν είναι εκλεγμένη πρόεδρος της χώρας.
Γρήγορα έγινε σαφές ότι αυτό δεν θα λειτουργούσε στο Ιράν, εν μέρει, όπως σημείωσε ο Τραμπ, επειδή το Ισραήλ συνέχιζε να σκοτώνει πιθανούς ηγέτες. Και αυτό οδήγησε σε εκείνο που ο ίδιος ο Τραμπ περιέγραψε ως το χειρότερο σενάριο.
«Υποθέτω ότι το χειρότερο σενάριο θα ήταν να το κάνουμε αυτό και μετά να αναλάβει κάποιος εξίσου κακός με τον προηγούμενο», είπε στις 3 Μαρτίου.
Ωστόσο, στην ίδια εμφάνιση είπε ότι οι ΗΠΑ θα απέφευγαν ένα φιάσκο τύπου Ιράκ στην προσπάθεια αντικατάστασης ολόκληρης της κυβέρνησης και θα βασίζονταν αντίθετα στην υπάρχουσα δομή εξουσίας — κάτι που εξακολουθεί να ελπίζει.
Ο Τραμπ έχει επίσης πει ότι θέλει λόγο στο ποιος θα ηγηθεί του Ιράν.
«Θέλουμε να επιλέξουμε έναν πρόεδρο που δεν θα οδηγήσει τη χώρα του σε πόλεμο», είπε στις 7 Μαρτίου.
Το «χειρότερο σενάριο» του Τραμπ πραγματοποιείται
Ο γιος του δολοφονημένου Χαμενεΐ, Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, έχει επιλεγεί από ανώτερους κληρικούς του Ιράν ως ο επόμενος ηγέτης της χώρας. Ορισμένοι αναλυτές έχουν προτείνει ότι μπορεί να είναι πιο σκληροπυρηνικός από τον πατέρα του, αν και δεν έχει εμφανιστεί δημόσια από την έναρξη του πολέμου. Ο Τραμπ τον έχει χαρακτηρίσει απαράδεκτο.
Όταν ρωτήθηκε στις 11 Μαρτίου αν θα μπορούσε να διακηρύξει νίκη αν ο Χαμενεΐ ηγείτο του Ιράν:
«Δεν θέλω να σχολιάσω αυτό», είπε.
Μιλώντας σε δημοσιογράφους τη Δευτέρα, ο Τραμπ είπε ότι δεν είναι καν σίγουρος αν ο Μοτζτάμπα Χαμενεΐ είναι ζωντανός και αρνήθηκε να πει με ποιον συνομιλούν οι ΗΠΑ στη χώρα.
«Γιατί δεν θέλω να σκοτωθεί, εντάξει; Δεν θέλω να σκοτωθεί.»
Θα δεσμεύσουν οι ΗΠΑ χερσαία στρατεύματα; Η απάντηση δεν είναι «όχι»
Ο Τραμπ και οι κορυφαίοι συνεργάτες του έχουν επανειλημμένα υποσχεθεί ότι η σύγκρουση με το Ιράν δεν θα είναι «ένας αιώνιος πόλεμος», μια κριτική που έχουν συχνά ασκήσει στις αμερικανικές εμπλοκές στο Ιράκ και το Αφγανιστάν. Αντίθετα, διατηρούν στρατηγική ασάφεια σχετικά με το αν θα χρειαστούν χερσαία στρατεύματα. Το CNN ανέφερε ότι 1.000 Αμερικανοί στρατιώτες από την 82η Αερομεταφερόμενη Μεραρχία ετοιμάζονται να αναπτυχθούν στη Μέση Ανατολή για να είναι διαθέσιμοι για επιχειρήσεις στο Ιράν.
Όταν ερωτάται για το ενδεχόμενο χερσαίων στρατευμάτων, ο Τραμπ συχνά επιτίθεται λεκτικά σε αυτόν που ρωτά. Για παράδειγμα, όταν παρουσιαστής του Fox News τον ρώτησε αν οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να καταλάβουν το νησί Kharg, όπου βρίσκεται πετρελαϊκή δραστηριότητα του Ιράν:
«Ποιος θα έκανε μια τέτοια ερώτηση; Και ποιος ανόητος θα απαντούσε; Εντάξει;» είπε. «Είναι κάπως ανόητη ερώτηση. Λίγο περίεργο για εσένα, γιατί είσαι έξυπνος άνθρωπος», είπε στον παρουσιαστή.
Στις 23 Μαρτίου, ένας δημοσιογράφος ανέφερε πληροφορίες ότι πεζοναύτες από την Καλιφόρνια κατευθύνονται στη Μέση Ανατολή και ρώτησε αν τα στρατεύματα θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για την επιτήρηση των Στενών του Ορμούζ.
«Αν ήσουν στη θέση μου και σου έκανα αυτή την ερώτηση, πιστεύεις πραγματικά ότι θα σου έδινα απάντηση; Τρελή ερώτηση», είπε.
