Το Νόμπελ Ειρήνης ως αντάλλαγμα: Γιατί η Ματσάδο το έδωσε στον Τραμπ και ποιο το τίμημα

Η κίνηση της Μαρίας Κορίνα Ματσάδο να προσφέρει το μετάλλιο του Νόμπελ Ειρήνης στον Ντόναλντ Τραμπ έπεσε σαν κεραυνός εν αιθρία στη διεθνή πολιτική σκηνή. Ελάχιστοι περίμεναν μια τόσο αιφνιδιαστική και φορτισμένη συμβολικά χειρονομία από την ηγέτιδα της αντιπολίτευσης της Βενεζουέλας – μια πράξη που προκάλεσε αμηχανία, απορίες και έντονες συζητήσεις για τα πραγματικά της κίνητρα, αλλά και για το μήνυμα που επέλεξε να στείλει προς την Ουάσινγκτον και τον υπόλοιπο κόσμο.

Γιατί όμως η Ματσάδο έδωσε το Νόμπελ Ειρήνης της στο Τραμπ, που εκείνος τόσο διακαώς το ήθελε;

«Η Μαρία μού έδωσε το βραβείο Νόμπελ Ειρήνης για το έργο που έφερα σε πέρας. Τι υπέροχη χειρονομία αμοιβαίου σεβασμού. Ευχαριστώ, Μαρία!».
Με αυτά τα λόγια ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, σχολίασε μια εικόνα υψηλού συμβολισμού στον Λευκό Οίκο: την παράδοση του μεταλλίου του Νόμπελ Ειρήνης από τη Μαρία Κορίνα Ματσάδο, εμβληματική μορφή της αντιπολίτευσης στη Βενεζουέλα, στο πλαίσιο της συνάντησής τους στην Ουάσινγκτον.

Η κίνηση προκάλεσε αίσθηση και έντονα σχόλια στον διεθνή Τύπο. Ο ανταποκριτής του Sky News στις ΗΠΑ, Τζέιμς Μάθιους, σημειώνει σε ανάλυσή του ότι το Νόμπελ Ειρήνης έχει τεράστια αξία για τη Ματσάδο – όμως το να το προσφέρει σε άλλον σημαίνει ακόμη περισσότερα.

Αν το τίμημα για την αλλαγή καθεστώτος στη Βενεζουέλα είναι ένα μετάλλιο 18 καρατίων, τότε πρόκειται για ένα κόστος που η ίδια δείχνει διατεθειμένη να πληρώσει.

Όπως υπογραμμίζει ο Μάθιους, «το μεγαλύτερο βραβείο για τη Ματσάδο είναι η δημοκρατία στην πατρίδα της» ή, όπως το έθεσε η ίδια, «η ελευθερία απέναντι στην τυραννία». Αυτό ακριβώς το μήνυμα, σύμφωνα με τα λεγόμενά της, μετέφερε και στον αμερικανό πρόεδρο κατά την επίσκεψή της στην Ουάσινγκτον, στην προσπάθειά της να επιφέρει πολιτική αλλαγή στη Βενεζουέλα.

Η Ματσάδο βλέπει τον Ντόναλντ Τραμπ ως πιθανό μέσο για την επίτευξη αυτού του στόχου – ακόμη κι αν εκείνος δεν την έχει εντάξει στα δικά του σχέδια. Την ώρα που οι δύο γευμάτιζαν στον Λευκό Οίκο, σε άλλο σημείο του κτιρίου ο εκπρόσωπος Τύπου του Τραμπ επιβεβαίωνε την απροθυμία του προέδρου να τη θεωρήσει το πρόσωπο που μπορεί να οδηγήσει τη χώρα σε μια νέα εποχή.

Ο ίδιος ο Τραμπ χαρακτήρισε μάλιστα τη Ντέλσι Ροντρίγκεζ, αναπληρώτρια του Νικολάς Μαδούρο και νέα μεταβατική φιγούρα εξουσίας, ως «υπέροχη γυναίκα». Ο πολιτικός του υπολογισμός φαίνεται να βασίζεται στο γεγονός ότι η υφιστάμενη πολιτική δομή στη Βενεζουέλα του εξασφαλίζει πρόσβαση στα τεράστια αποθέματα πετρελαίου της χώρας.

Μια απότομη ανατροπή θα μπορούσε, κατά την εκτίμησή του, να προκαλέσει αβεβαιότητα, να αναστατώσει τις ένοπλες δυνάμεις και τις υπηρεσίες ασφαλείας και να θέσει σε κίνδυνο τις ευρύτερες φιλοδοξίες του. Έτσι, η Ματσάδο καλείται να στηριχθεί στις αόριστες διαβεβαιώσεις της κυβέρνησης Τραμπ περί «μετάβασης» στη Βενεζουέλα, χωρίς ωστόσο να υπάρχει σαφές χρονοδιάγραμμα.

Πρέπει επίσης να ελπίζει ότι ο Αμερικανός πρόεδρος θα ασχοληθεί με μεταρρυθμίσεις πέρα από το ζήτημα του πετρελαίου και ότι θα στηρίξει τη διεξαγωγή ελεύθερων και δίκαιων εκλογών.

Η ίδια, πάντως, διαθέτει ισχυρά επιχειρήματα. Υπενθυμίζει την εκλογική νίκη του κινήματός της την περασμένη χρονιά – μια νίκη που, όπως υποστηρίζει, ακυρώθηκε από τον Νικολάς Μαδούρο.

Η παρουσία της στην Ουάσινγκτον ενίσχυσε το αφήγημά της. Μετά από συνάντηση με γερουσιαστές στο Καπιτώλιο, την περικύκλωσαν εξόριστοι Βενεζουελάνοι, κρατώντας σημαίες και φωνάζοντας το όνομά της. «Η Ματσάδο έμοιαζε σε κάθε της κίνηση με την ηγέτιδα που ο Ντόναλντ Τραμπ δεν πιστεύει ότι είναι», γράφει ο Μάθιους, υπογραμμίζοντας τη γοητεία και την επιρροή της στο ακροατήριό της.

«Ήταν ένα επιτυχημένο ταξίδι, στο μέτρο του δυνατού. Αν καταφέρει να φτάσει μέχρι το τέλος, τότε αξίζει πράγματι ένα μετάλλιο», καταλήγει ο ανταποκριτής του Sky News.

Ωστόσο, h Νορβηγική Επιτροπή Νόμπελ έχει διευκρινίσει ότι το βραβείο Νόμπελ Ειρήνης δεν δωρίζεται ούτε μεταβιβάζεται.