Έκρυθμη είναι πλέον η κατάσταση στη Μέση Ανατολή, με ορατή την απειλή όχι μόνο για μια προσωρινή διαταραχή, αλλά για να καταστραφούν μόνιμα ενεργειακές υποδομές αξίας δεκάδων έως εκατοντάδων δισεκατομμυρίων δολαρίων.
Όλο το προηγούμενο διάστημα που μαίνεται ο πόλεμος, επικρατούσε η εικόνα ότι ΗΠΑ, Ισραήλ και Ιράν θα περιορίζονταν στο να στοχεύσουν λιγότερο σημαντικές υποδομές, ή σε επί το πλείστον συμβολικά χτυπήματα ενάντια σε μεγαλύτερες εγκαταστάσεις ανά τη Μέση Ανατολή.
Ο χθεσινός βομβαρδισμός στο τεράστιο ιρανικό κοίτασμα αερίου South Pars από τους Ισραηλινούς και τα πιθανά αντίποινα των Ιρανών σε αντίστοιχα κοιτάσματα και διϋλιστήρια των αραβικών κρατών, συνιστά μια άκρως επικίνδυνη κλιμάκωση.
Αν οι επιθέσεις συνεχιστούν και επεκταθούν, τότε μιλάμε για επιπτώσεις που θα έχουν διάρκεια όχι μερικών μηνών, αλλά ολόκληρων ετών, φέρνοντας τα πάνω-κάτω στην παγκόσμια αγορά ενέργειας.
Ενδεικτικά, να αναφέρουμε ότι εγκαταστάσεις όπως ένα διϋλιστήριο, ή μια μονάδα επεξεργασίας φυσικού αερίου, στοιχίζουν δεκάδες δισεκατομμύρια δολάρια έκαστη. Εξίσου σημαντικό, χρειάζονται χρόνια για να κατασκευαστούν σε περίπτωση που καταστραφούν ολοσχερώς. Ακόμα, όμως, και αν δεχτούν μερικό πλήγμα, και πάλι θα χρειαστεί μεγάλο χρονικό διάστημα μέχρι να επαναλειτουργήσουν.
Το ίδιο ισχύει λιγότερο ή περισσότερο και για υπεράκτιες πλατφόρμες πετρελαίου, αγωγούς, σταθμούς συμπίεσης, τερματικά πετρελαίου και LNG.
Όπως είναι φυσικό, η κίνηση του Ισραήλ, που έγινε με τη σύμφωνη γνώμη των ΗΠΑ, προκάλεσε την έντονη αντίδραση των παραγωγών της περιοχής, που βλέπουν τώρα μια υπαρξιακή απειλή πάνω από το κεφάλι τους ως αποτέλεσμα των αποφάσεων που έλαβαν άλλοι ερήμην τους.
Το Κατάρ χαρακτήρισε την επίθεση ανεύθυνη και επικίνδυνη, αλλά και απειλητική για την παγκόσμια ενεργειακή ασφάλεια. Σε αντίστοιχο μήκος κύματος ήταν και η αντίδραση των Εμιράτων. Αν η ρητορική ήταν αυστηρή στα επίσημα ανακοινωθέντα, αντιλαμβάνεται κανείς τί λέγεται στις κατ’ ιδίαν συζητήσεις των αξιωματούχων.
Στα παραπάνω θα πρέπει να προσθέσουμε ότι οι περισσότερες από τις υποδομές της περιοχής, υλοποιήθηκαν σε προηγούμενες δεκαετίες, όταν ενδεχομένως τα αραβικά κράτη βρίσκονταν στην εποχή των παχέων αγελάδων.
Η αυριανή ημέρα όταν τελειώσει αυτός ο πόλεμος, ενδεχομένως να βρει τις συγκεκριμένες χώρες σε χειρότερη οικονομική θέση, καθώς και με λιγότερες πηγές χρηματοδότησης και επένδυσης από τράπεζες και επενδυτές που θα φοβούνται πλέον να τους προσφέρουν τα λεφτά τους.
Κάτι που ισχύει ακόμα περισσότερο για τα αμερικανικά κεφάλαια, καθώς χθες το Ιράν επικέντρωσε τις αντεπιθέσεις του αποκλειστικά σε υποδομές που διαχειρίζονται κοινοπραξίες με συμμετοχή ενεργειακών ομίλων των ΗΠΑ.
Σε περίπτωση που πληγεί μόνιμα η ίδια η παραγωγική δυνατότητα πετρελαίου, αερίου και LNG, τότε οι τιμές της ενέργειας διεθνώς θα βρεθούν στο εξής σε πολύ ψηλότερο επίπεδο από ό,τι προηγήθηκε. Ακόμα και ένα 20% της πιθανής απώλειας παραγωγής και εξαγωγών, θα εξανέμιζε πλήρως το πλεόνασμα που υπήρχε μέχρι πρότινος στο πετρέλαιο. Η ισορρόπηση της ζήτησης θα γινόταν κατά πολύ δυσκολότερη.
Τέλος, η νέα κλιμάκωση αναδεικνύει τη σημαντική διαφορά ανάμεσα στους στρατηγικούς στόχους των ΗΠΑ και του Ισραήλ σε αυτή την αναμέτρηση. Οι Ισραηλινοί φαίνεται να επιδιώκουν την ολοκληρωτική οικονομική καταστροφή του Ιράν, ενώ οι ΗΠΑ υποτίθεται ότι δεν ήθελαν να φτάσουν τόσο μακριά. Η συγκατάθεσή τους στην επίθεση κατά του South Pars καθιστά άγνωστη πλέον τη βούληση του Λευκού Οίκου και μαζί τις προϋποθέσεις για ένα τέλος του πολέμου.
