Αυστηρότερες χρηματοπιστωτικές συνθήκες και μεγαλύτερη πίεση στις αγορές μπορεί να φέρουν οι γεωπολιτικές εξελίξεις, «ψαλιδίζοντας» τις προβλέψεις για την ανάπτυξη, προειδοποιούν η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) και το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Συστημικού Κινδύνου (ΕΣΣΚ) σε κοινή ανακοίνωση που δόθηκε σήμερα 22.1.2026.
ΕΚΤ και ΕΣΣΚ σημειώνουν ότι η ένταση και η αβεβαιότητα γύρω από τις πολιτικές αποφάσεις τροφοδοτούν αύξηση των ασφαλίστρων κινδύνου, ανεβάζοντας το κόστος χρηματοδότησης και οδηγώντας σε μεγαλύτερη επιφυλακτικότητα των τραπεζών στις χορηγήσεις. Το αποτέλεσμα, όπως επισημαίνεται, είναι να στενεύουν οι συνθήκες ρευστότητας την ώρα που η ανάπτυξη κινδυνεύει να «φρενάρει».
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
Στην ίδια ανάλυση καταγράφεται ότι οι γεωπολιτικοί κίνδυνοι και η αβεβαιότητα έχουν ενισχυθεί αισθητά από τα μέσα της δεκαετίας του 2010, με κορυφώσεις το 2024 και το 2025. Παράλληλα, η μεταβλητότητα στις χρηματοπιστωτικές αγορές εμφανίζεται μέχρι στιγμής περιορισμένη ή βραχύβια, γεγονός που, κατά τους συντάκτες της ανακοίνωσης, δεν αναιρεί την ύπαρξη υποκείμενων κινδύνων.
Κεντρικό σημείο της προειδοποίησης είναι ότι τα γεωπολιτικά σοκ δεν επηρεάζουν μόνο τις προσδοκίες, αλλά μπορούν να αλλάξουν απότομα και τις σχέσεις ανάμεσα σε ομόλογα, εμπορεύματα, μετοχές και ισοτιμίες, αυξάνοντας την πιθανότητα αλυσιδωτών κινήσεων σε διαφορετικές αγορές.
Ο αντίκτυπος δεν είναι ίδιος σε όλα τα κράτη-μέλη της ΕΕ. Οι πιο ανοικτές οικονομίες και εκείνες με υψηλότερο δημόσιο χρέος, όπως είναι η Ελλάδα, σύμφωνα με την ανακοίνωση τείνουν να είναι πιο εκτεθειμένες σε «ενισχυτικά» φαινόμενα που μεταφέρουν τον κλυδωνισμό από τις αγορές στην οικονομική δραστηριότητα.
Σε επίπεδο χρηματοπιστωτικού συστήματος, τονίζεται ότι τράπεζες και μη τραπεζικοί οργανισμοί προσαρμόζουν τους ισολογισμούς τους όταν αυξάνει η γεωπολιτική ένταση, επιβραδύνοντας τον ρυθμό επέκτασης της χρηματοδότησης, με πιο έντονη την υποχώρηση στις διασυνοριακές πιστώσεις. Η κίνηση αυτή μπορεί να μειώνει την έκθεση σε εξωτερικούς κραδασμούς, αλλά περιορίζει και τη διεθνή διαφοροποίηση.
Με δεδομένο ότι ο κατακερματισμός της διεθνούς οικονομικής δραστηριότητας επιταχύνεται και η αβεβαιότητα παραμένει επίμονη, οι δύο θεσμοί ζητούν καλύτερα και πιο εναρμονισμένα σύνολα δεδομένων, καθώς και συμπληρωματικές αναλύσεις σεναρίων, ώστε να ενισχυθεί η χρηματοπιστωτική σταθερότητα και η οικονομική ανθεκτικότητα.
