Ένα φιλόδοξο κεφάλαιο στη «μάχη» για τις πρώτες ύλες ξεκινά η Ιαπωνία με την εξόρυξη σπάνιων γαιών από τον πυθμένα του ωκεανού, την ώρα που η Κίνα σφίγγει τον έλεγχο στις παγκόσμιες προμήθειες.
Σύμφωνα με το Reuters, η κυβέρνηση της Ιαπωνία ενεργοποίησε δοκιμαστικό πρόγραμμα διάρκειας ενός μήνα, με τη συμμετοχή του εξειδικευμένου πλοίου Chikyu, το οποίο επιχειρεί σε βάθη έως και 6.000 μέτρων κοντά στο απομακρυσμένο νησί Μιναμότορι. Στόχος είναι να εξεταστεί αν η ανάκτηση σπάνιων γαιών και άλλων κρίσιμων πρώτων υλών από θαλάσσια ιζήματα μπορεί να αποτελέσει μια οικονομικά βιώσιμη εναλλακτική έναντι των εισαγωγών, σε μια περίοδο αυξημένης πίεσης στις παγκόσμιες εφοδιαστικές αλυσίδες.
Οι σπάνιες γαίες βρίσκονται στην καρδιά της σύγχρονης βιομηχανίας: από ηλεκτρικά οχήματα και ανεμογεννήτριες έως smartphones και προηγμένα ηλεκτρονικά συστήματα. Η κυριαρχία της Κίνας στην παραγωγή και επεξεργασία τους έχει μετατρέψει τις συγκεκριμένες πρώτες ύλες σε στρατηγικό «όπλο», με άμεσο αντίκτυπο στο κόστος και την ασφάλεια εφοδιασμού των μεγάλων οικονομιών.
Παρότι η Ιαπωνία έχει μειώσει την εξάρτησή της από τις κινεζικές εισαγωγές τα τελευταία χρόνια, παραμένει ευάλωτη στα πιο σπάνια και κρίσιμα στοιχεία, που είναι απαραίτητα για την πράσινη μετάβαση και τις τεχνολογίες αιχμής. Οι πρόσφατοι περιορισμοί στις κινεζικές εξαγωγές έχουν ήδη εντείνει τις ανησυχίες στη βιομηχανία για αυξήσεις τιμών και πιέσεις στην παραγωγή.
Το εγχείρημα, πάντως, συνοδεύεται από υψηλό κόστος και τεχνικές προκλήσεις. Αν το πιλοτικό πρόγραμμα αποδώσει, η Ιαπωνία θα μπορούσε από το 2027 να αποκτήσει μια νέα, εγχώρια πηγή σπάνιων γαιών. Σύμφωνα με αναλυτές το αν αυτό το «βήμα» αποδώσει και μεταφραστεί σε πραγματικό οικονομικό πλεονέκτημα, θα κριθεί από το κατά πόσο η εξόρυξη μπορεί να σταθεί ανταγωνιστικά απέναντι στις διεθνείς αγορές.
