Η σταθερή αποκλιμάκωση του ελληνικού δημόσιου χρέους διαμορφώνει δύο ιδιαίτερα σημαντικούς σταθμούς για την οικονομία, σηματοδοτώντας τη σταδιακή απομάκρυνση από τα επίπεδα που χαρακτήρισαν την περίοδο της δημοσιονομικής κρίσης.
Σύμφωνα με τις προβλέψεις του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, η χώρα αναμένεται φέτος να πετύχει έναν συμβολικό αλλά και ουσιαστικό στόχο, καθώς το δημόσιο χρέος προβλέπεται να υποχωρήσει κάτω από το 140% του ΑΕΠ, εξέλιξη που καταγράφεται για πρώτη φορά μετά το 2010 και την «έκρηξη» της οικονομικής κρίσης.
Επιστροφή κάτω από τα επίπεδα της κρίσης
Η συγκεκριμένη επίδοση αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς το 2010, όταν η Ελλάδα εισήλθε στα προγράμματα δημοσιονομικής προσαρμογής, το δημόσιο χρέος είχε εκτιναχθεί περίπου στο 146% του ΑΕΠ, μετά τη ραγδαία αύξησή του την προηγούμενη διετία.
Οι προβλέψεις κάνουν λόγο για περαιτέρω αποκλιμάκωση τα επόμενα χρόνια, γεγονός που ενισχύει την εικόνα βελτίωσης της ελληνικής οικονομίας στις διεθνείς αγορές.
Το δεύτερο μεγάλο ορόσημο έρχεται το 2029
Η πορεία αποκλιμάκωσης δεν σταματά το 2026. Σύμφωνα με το μεσοπρόθεσμο δημοσιονομικό σχεδιασμό, το δημόσιο χρέος αναμένεται να υποχωρήσει κάτω από το 120% του ΑΕΠ το 2029, επίπεδο που θεωρείται ιδιαίτερα σημαντικό από τους επενδυτές και τους διεθνείς οίκους αξιολόγησης.
Ειδικότερα, οι εκτιμήσεις προβλέπουν ότι:
- Το 2026 το χρέος θα διαμορφωθεί στο 136,8% του ΑΕΠ
- Το 2027 θα μειωθεί στο 131,5%
- Το 2028 θα περιοριστεί στο 124,6%
- Το 2029 αναμένεται να φτάσει περίπου στο 119% του ΑΕΠ
Ανάπτυξη και πρωτογενή πλεονάσματα οδηγούν τη μείωση
Η σημαντική βελτίωση του δείκτη χρέους αποδίδεται κυρίως στη διατήρηση υψηλών ρυθμών οικονομικής ανάπτυξης αλλά και στη συνέχιση των πρωτογενών πλεονασμάτων.
Το Ελληνικό Δημοσιονομικό Συμβούλιο (ΕΔΣ) επισημαίνει στην τελευταία έκθεσή του ότι τα πρωτογενή πλεονάσματα αποτελούν έναν από τους βασικούς παράγοντες που μειώνουν σταθερά τον λόγο χρέους προς ΑΕΠ, ενώ θετική είναι και η συμβολή της ανάπτυξης, η οποία αυξάνει το μέγεθος της οικονομίας και βελτιώνει τους σχετικούς δημοσιονομικούς δείκτες.
Παράλληλα, καθοριστικό ρόλο διαδραματίζει η στρατηγική ενεργητικής διαχείρισης του δημόσιου χρέους που εφαρμόζει ο Οργανισμός Διαχείρισης Δημοσίου Χρέους (ΟΔΔΗΧ) σε συνεργασία με το υπουργείο Οικονομικών.
Οι πρόωρες αποπληρωμές μειώνουν το βάρος του χρέους
Μετά την πλήρη αποπληρωμή των δανείων του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου το 2022, η χώρα έχει επικεντρωθεί στην ταχύτερη εξόφληση μέρους των διακρατικών δανείων (GLF).
Τον Δεκέμβριο του 2024 αποπληρώθηκαν πρόωρα περίπου 7,9 δισ. ευρώ, ενώ ακολούθησε νέα αποπληρωμή 5,3 δισ. ευρώ στο τέλος του 2025. Παράλληλα, έχει ήδη ανακοινωθεί νέα πρόωρη εξόφληση ύψους περίπου 7 δισ. ευρώ, η οποία αφορά δόσεις που έληγαν τα επόμενα χρόνια.
Ο σχεδιασμός προβλέπει ότι μέχρι το 2031 θα έχει ολοκληρωθεί η πρόωρη αποπληρωμή του συνόλου σχεδόν των συγκεκριμένων διακρατικών δανείων.
Το μεγαλύτερο μέρος των υποχρεώσεων φτάνει έως το 2070
Παρά τη σημαντική πρόοδο, το μεγαλύτερο μέρος του ελληνικού δημόσιου χρέους εξακολουθεί να αφορά τα δάνεια των ευρωπαϊκών μηχανισμών στήριξης.
Τα υπόλοιπα του Ευρωπαϊκού Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (EFSF) και του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας (ESM) θα εξυπηρετούνται για αρκετές ακόμη δεκαετίες, με ορισμένες λήξεις να εκτείνονται έως και το 2070.
Ωστόσο, οι συγκεκριμένες υποχρεώσεις χαρακτηρίζονται από ιδιαίτερα ευνοϊκούς όρους χρηματοδότησης, όπως χαμηλά επιτόκια και μεγάλες διάρκειες αποπληρωμής, στοιχεία που περιορίζουν το ετήσιο κόστος εξυπηρέτησης του χρέους.
Τι σημαίνει η αποκλιμάκωση για την οικονομία
Η σταθερή υποχώρηση του δημόσιου χρέους ενισχύει την αξιοπιστία της ελληνικής οικονομίας απέναντι στις αγορές και στους διεθνείς επενδυτές, βελτιώνοντας παράλληλα το πιστωτικό προφίλ της χώρας.
Παράλληλα, δημιουργεί μεγαλύτερα περιθώρια για ευνοϊκότερο κόστος δανεισμού, μειώνει σταδιακά τις μελλοντικές δαπάνες για τόκους και ενισχύει τη δημοσιονομική σταθερότητα, σε μια περίοδο κατά την οποία η ευρωπαϊκή οικονομία εξακολουθεί να αντιμετωπίζει σημαντικές προκλήσεις.
