Η ανάδειξη της Ελλάδας ως χώρας με τις κατάλληλες υποδομές για να υποστηρίξει το σχέδιο της Ευρώπης για απεξάρτηση από το ρωσικό φυσικό αέριο φέρνει στο επίκεντρο τον Κάθετο Διάδρομο, μια οδό για την μεταφορά αμερικανικού LNG από τον Νότο στον Βορρά, που πρωταγωνιστεί στις επαφές αυτών των ημερών στην Ουάσιγκτον.
Ειδικότερα, ο Κάθετος Διάδρομος φυσικού αερίου (Vertical Gas Corridor) είναι ένα δίκτυο αγωγών φυσικού αερίου στρατηγικής σημασίας καθώς συνδέει την Ελλάδα με τη Βουλγαρία, τη Ρουμανία, την Ουγγαρία, τη Σλοβακία, τη Μολδαβία και την Ουκρανία. Αυτό το δίκτυο αγωγών επιτρέπει τη μεταφορά υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) από ελληνικές υποδομές, όπως στη Ρεβυθούσα και την Αλεξανδρούπολη, προς την Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη, ενισχύοντας την ενεργειακή ασφάλεια της περιοχής.
Ο Κάθετος Διάδρομος αναδεικνύει τη στρατηγική θέση της Ελλάδας και τη σημασία ελληνικών λιμανιών για τη μεταφορά και διανομή LNG από τις ΗΠΑ. Λιμάνια που διαθέτουν υποδομές όπως η Ρεβυθούσα και η Αλεξανδρούπολη αλλά και αναπτυσσόμενα, όπως π.χ. η Κόρινθος και άλλα σημεία, λειτουργούν ως σημεία εισόδου για φορτία LNG, τα οποία επαναεριοποιούνται και διοχετεύονται μέσω αγωγών προς τις αγορές των χωρών του Κάθετου Διαδρόμου.
Αξίζει να σημειωθεί ότι οι Διαδρομές (routes) για τη δέσμευση χωρητικότητας στους αγωγούς για τη μεταφορά του αερίου είναι τρεις:
- Route 1, είναι η κύρια Διαδρομή που ξεκινά από τις εγκαταστάσεις του ΔΕΣΦΑ στη Ρεβυθούσα, όπου το φυσικό αέριο αεριοποιείται και μεταφέρεται προς τα βόρεια σύνορα με τη Βουλγαρία, στο Σιδηρόκαστρο
- Route 2, που συνδέεται με τον πλωτό τερματικό σταθμό, το FSRU στην Αμφιτρίτη της Αλεξανδρούπολης, απ’ όπου το φυσικό αέριο διοχετεύεται στον διασυνδετήριο αγωγό Ελλάδας-Βουλγαρίας (IGB) και συνεχίζει μέσω Ρουμανίας και Μολδαβίας προς την Ουκρανία.
- Route 3, που αφορά μεταφορά μέσω της διασύνδεσης του αγωγού TAP με τον αγωγό Ελλάδας-Βουλγαρίας (IGB). Με αφετηρία την Κομοτηνή μεταφέρει αέριο από τον αγωγό TAP (Αζερμπαϊτζάν) και ενδεχομένως LNG από τους τερματικούς σταθμούς Ρεβυθούσας και Αλεξανδρούπολης και ακολουθεί επίσης πορεία προς Βουλγαρία, Ρουμανία, Μολδαβία και Ουκρανία.
Στον Κάθετο Διάδρομο συμμετέχουν οι Διαχειριστές: Ελλάδας (ΔΕΣΦΑ και Gastrade), Βουλγαρίας (Bulgartransgaz και ο Διαχειριστής του διασυνδετήριου αγωγού IGB), Ρουμανίας (Transgaz), Ουγγαρίας (FGSZ), Σλοβακίας (Eustream), Μολδαβίας (Vestmoldtransgaz) και Ουκρανίας (Gas Transmission System Operator of Ukraine).
Ο ενεργειακός χάρτης υπό το πρίσμα των εμπορικών διαταραχών
Οι ελληνικές υποδομές ενισχύονται μετά τη μείωση της ροής ρωσικού φυσικού αερίου προς την Ευρώπη, καθώς το αμερικανικό LNG αποτελεί εναλλακτική πηγή και εξυπηρετεί την ενεργειακή ασφάλεια στην περιοχή.
Με την επιτυχημένη δημοπρασία της Καθαράς Δευτέρας που οδήγησε σε σχεδόν πλήρη κάλυψη της δυναμικότητας για τον Μάρτιο, μέσω της Διαδρομής 1 του Κάθετου Διαδρόμου, δόθηκε ένα σαφές μήνυμα για την ανάγκη να διαμορφωθούν ανταγωνιστικοί εμπορικοί όροι για τους παίκτες της αγοράς.
Ο Κάθετος Διάδρομος υποστηρίζεται, όπως είναι φυσικό, από τις ΗΠΑ ενώ από την άλλη μεριά, στο πλαίσιο της εμπορικής συμφωνίας ΕΕ-ΗΠΑ προβλέπεται ότι η ΕΕ θα προμηθεύεται ενεργειακά προϊόντα από τις ΗΠΑ αξίας περίπου 750 δισεκατομμυρίων δολαρίων με ορίζοντα τριετίας. Ωστόσο αυτή η συμφωνία τίθεται εν αμφιβόλω μετά τις νέες απειλές Τραμπ σε συνέχεια της απόφασης του Ανώτατου Δικαστηρίου των ΗΠΑ που ακύρωσε τους σαρωτικούς παγκόσμιους δασμούς.
Πρόκειται για θέματα που λαμβάνονται υπόψη στην ελληνική ατζέντα στην Ουάσιγκτον, στο πλαίσιο των επαφών από τον Σταύρο Παπασταύρου, υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας αλλά και τον Αλέξανδρο Εξάρχου, ως επικεφαλής της κοινοπραξίας Aktor – ΔΕΠΑ Εμπορίας πλαισιωμένους από κορυφαία στελέχη ελληνικών ενεργειακών ομίλων.
Υπενθυμίζεται ότι η επίσκεψη του Σταύρου Παπασταύρου στην Ουάσιγκτον πραγματοποιείται στη συνέχεια των ενεργειακών συμφωνιών που υπεγράφησαν στο πλαίσιο της Διατλαντικής Διάσκεψης για την Ενέργεια (P-TEC) και αποσκοπεί στην περαιτέρω εμβάθυνση της διατλαντικής συνεργασίας στον τομέα του υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG), καθώς και στην ενίσχυση των υποδομών που θα επιτρέψουν την ενεργειακή ανθεκτικότητα της Νοτιοανατολικής Ευρώπης.
