Η απόφαση του Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ να πλήξει το Ιράν δημιουργεί νέους κινδύνους, καθώς οι διεθνείς τιμές του πετρελαίου καταγράφουν έντονη άνοδο -κοντά στα 73 δολάρια το βαρέλι το Brent και στα 67 δολάρια το Grude- μεταφέροντας πρόσθετο κόστος σε ολόκληρη την αλυσίδα εφοδιασμού, το οποίο φτάνει τελικά και στην τοπική αγορά.
Η αύξηση των διεθνών τιμών επηρεάζει άμεσα όχι μόνο τη βενζίνη στα πρατήρια καυσίμων, αλλά και το σύνολο των αγαθών που επιβαρύνονται από την αύξηση του μεταφορικού κόστους στην τοπική αγορά. Ως αποτέλεσμα, οι ανατιμήσεις διαχέονται σε ευρύ φάσμα της αγοράς, εντείνοντας τις πιέσεις σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις.
Το Ιράν παράγει περίπου 3,3 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου ημερησίως, ποσότητα που αντιστοιχεί περίπου στο 3% της παγκόσμιας παραγωγής, γεγονός που το κατατάσσει μεταξύ των μεγαλύτερων παραγωγών στον ΟΠΕΚ+. Ωστόσο, η επιρροή του στην παγκόσμια αγορά ενέργειας είναι ακόμη μεγαλύτερη, λόγω της στρατηγικής του θέσης. Η χώρα βρίσκεται στη βόρεια πλευρά των Στενών του Ορμούζ, από όπου διέρχεται σχεδόν το ένα πέμπτο του παγκόσμιου θαλάσσιου εμπορίου αργού πετρελαίου, κυρίως από χώρες όπως η Σαουδική Αραβία και το Ιράκ.
Οι διεθνείς αγορές πετρελαίου είναι κλειστές για το Σαββατοκύριακο και δεν υπήρχαν σαφείς πληροφορίες για το κατά πόσο οι επιθέσεις στο Ιράν ή τα αντίποινα της χώρας επηρέασαν ενεργειακές υποδομές. Τα μεγαλύτερα πετρελαϊκά κοιτάσματα της χώρας βρίσκονται στις περιοχές Αχβάζ και Μαρούν, καθώς και στο σύμπλεγμα Δυτικό Καρούν, όλα στην επαρχία Χουζεστάν.
Το βασικό διυλιστήριο του Ιράν, το οποίο λειτουργεί στην πόλη Αμπαντάν από το 1912, έχει δυναμικότητα επεξεργασίας άνω των 500.000 βαρελιών ημερησίως. Σημαντικές εγκαταστάσεις αποτελούν, επίσης, τα διυλιστήρια στο Μπαντάρ Αμπάς και στο Περσικό Κόλπο, τα οποία επεξεργάζονται αργό πετρέλαιο και συμπυκνώματα, έναν τύπο ιδιαίτερα ελαφρού πετρελαίου που απαντάται σε αφθονία στη χώρα. Παράλληλα, και η πρωτεύουσα Τεχεράνη διαθέτει δική της μονάδα διύλισης.
Κομβικό ρόλο στις εξαγωγές πετρελαίου διαδραματίζει ο τερματικός σταθμός στο νησί Χαργκ, στον βόρειο Περσικό Κόλπο, ο οποίος αποτελεί το βασικό κέντρο αποθήκευσης και διακίνησης. Σύμφωνα με το ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων Mehr, το Σάββατο (28.2.2026) σημειώθηκε έκρηξη στο νησί, χωρίς ωστόσο να δοθούν περισσότερες λεπτομέρειες ή να επιβεβαιωθεί αν επηρεάστηκαν οι πετρελαϊκές εγκαταστάσεις.
Το νησί Χαργκ διαθέτει εκτεταμένες υποδομές φόρτωσης, προβλήτες, σημεία αγκυροβόλησης και δεξαμενές αποθήκευσης με χωρητικότητα δεκάδων εκατομμυρίων βαρελιών. Τα τελευταία χρόνια, οι εγκαταστάσεις του έχουν διαχειριστεί εξαγωγές που ξεπερνούν τα 2 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως, αποτελώντας κρίσιμο κόμβο για την ενεργειακή τροφοδοσία των διεθνών αγορών.
Σε αυτό το περιβάλλον, οι αναλυτές δεν αποκλείουν ένα πιο δυσμενές σενάριο, με την τιμή του πετρελαίου να προσεγγίζει ακόμη και τα 90 δολάρια το βαρέλι, εφόσον η ένταση παραμείνει. Ήδη το Μπρεντ κινείται πάνω από τα 70 δολάρια, «φλερτάροντας» με τα 73 δολάρια, γεγονός που εντείνει την ανησυχία στην αγορά.
Πώς επηρεάζεται η ελληνική αγορά
Παράγοντες της ελληνικής αγοράς επισημαίνουν ότι σε μια τέτοια εξέλιξη, που οι διεθνείς τιμές προσεγγίσουν τα 90 δολάρια το βαρέλι οι επιπτώσεις θα είναι άμεσες και αισθητές, με την τιμή της αμόλυβδης να ενδέχεται να ξεπεράσει τα 1,80 έως 1,90 ευρώ ανά λίτρο, επιβαρύνοντας σημαντικά τους καταναλωτές.
Εξάλλου, η διεθνής αναταραχή δεν άφησε ανεπηρέαστη την εγχώρια αγορά, όπου οι τιμές καυσίμων έχουν αρχίσει να κινούνται ανοδικά τις τελευταίες εβδομάδες. Ενδεικτικά, στις 26 Φεβρουαρίου, η μέση τιμή της αμόλυβδης βενζίνης διαμορφώθηκε στα 1,749 ευρώ ανά λίτρο, από 1,734 ευρώ στις 18 Φεβρουαρίου. Αντίστοιχα, το πετρέλαιο κίνησης αυξήθηκε στα 1,561 ευρώ από 1,545 ευρώ, ενώ το πετρέλαιο θέρμανσης έφτασε τα 1,176 ευρώ από 1,156 ευρώ ανά λίτρο.
Στην Αττική, η αμόλυβδη βενζίνη διαμορφώθηκε στα 1,734 ευρώ ανά λίτρο, έναντι 1,719 ευρώ λίγες ημέρες νωρίτερα, ενώ το πετρέλαιο κίνησης έφτασε τα 1,548 ευρώ και το πετρέλαιο θέρμανσης τα 1,163 ευρώ.
Την ίδια στιγμή, ανοδική πορεία καταγράφουν και οι τιμές διυλιστηρίου, οι οποίες από τα 1.230,577 ευρώ ανά κυβικό μέτρο στις 18 Φεβρουαρίου έφτασαν στα 1.259,459 ευρώ στις 26 Φεβρουαρίου, επιβεβαιώνοντας τη γενικευμένη πίεση που επικρατεί στην αγορά καυσίμων.
Η ανοδική αυτή τάση εντείνει τους φόβους για αλυσιδωτές επιπτώσεις σε ολόκληρη την αγορά, πέρα από τα καύσιμα. Η αύξηση του ενεργειακού κόστους οδηγεί σε υψηλότερα μεταφορικά έξοδα, τα οποία σταδιακά μετακυλίονται στις τιμές των προϊόντων. Έτσι, εφόσον η γεωπολιτική ένταση παραμείνει ή κλιμακωθεί, θεωρείται πιθανό να καταγραφούν νέες ανατιμήσεις και στα ράφια των σούπερ μάρκετ, επιβαρύνοντας περαιτέρω τους καταναλωτές.
Η πορεία των τιμών το επόμενο διάστημα θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από την εξέλιξη της γεωπολιτικής κρίσης και τις αποφάσεις των μεγάλων πετρελαιοπαραγωγών, με τους καταναλωτές να βρίσκονται ήδη αντιμέτωποι με αυξημένα κόστη.
