Τι προβλέπει η συμφωνία Mercosur – ΕΕ: Οι αντιδράσεις και το ευρωπαϊκό παρασκήνιο

Στο επίκεντρο έντονης πολιτικής αντιπαράθεσης βρέθηκε τις τελευταίες ημέρες η εμπορική συμφωνία Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) – Mercosur, με την Ελλάδα να δίνει θετική ψήφο, την ώρα που στο εσωτερικό και στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο καταγράφονται ισχυρές αντιδράσεις, κυρίως από την αντιπολίτευση.

Η συμφωνία αφορά τη δημιουργία μιας εκτεταμένης ζώνης ελεύθερου εμπορίου μεταξύ της ΕΕ και των χωρών της Mercosur (Βραζιλία, Αργεντινή, Ουρουγουάη, Παραγουάη), μια αγορά άνω των 270 εκατομμυρίων πολιτών, με στόχο τη μείωση δασμών, τη διευκόλυνση των εξαγωγών και την ενίσχυση των εμπορικών ροών.

Τι προβλέπεται για τα ελληνικά προϊόντα

Ιδιαίτερη σημασία για την Ελλάδα έχει η προστασία προϊόντων με Γεωγραφική Ένδειξη. Από τα 344 ευρωπαϊκά προϊόντα που θωρακίζονται νομικά από απομιμήσεις, τα 21 είναι ελληνικά, μεταξύ των οποίων η φέτα, το ελαιόλαδο και η ελιά Καλαμάτας, η μαστίχα Χίου, ο κρόκος Κοζάνης, ελληνικά κρασιά και αποστάγματα.

Σύμφωνα με τα στοιχεία, τα προϊόντα με Γεωγραφική Ένδειξη πωλούνται διεθνώς σε τιμές δύο και τρεις φορές υψηλότερες από τα αντίστοιχα μη πιστοποιημένα, γεγονός που δημιουργεί προοπτικές ενίσχυσης του αγροτικού εισοδήματος.

Ρήτρες ασφαλείας και ποσοστώσεις

Η συμφωνία περιλαμβάνει για πρώτη φορά ρήτρα διασφάλισης για την προστασία των αγροτών της ΕΕ από αιφνίδιες αυξήσεις εισαγωγών, ακόμη και σε προϊόντα που υπόκεινται ήδη σε ποσοστώσεις. Προβλέπονται ανώτατα όρια εισαγωγών για προϊόντα όπως το βοδινό κρέας, το χοιρινό και τα πουλερικά, ενώ ενεργοποιούνται μηχανισμοί παρέμβασης σε περίπτωση διατάραξης της αγοράς ή πτώσης τιμώ.

Παράλληλα, όλα τα εισαγόμενα προϊόντα από τη Mercosur υποχρεούνται να πληρούν τα αυστηρά ευρωπαϊκά πρότυπα ασφάλειας τροφίμων, περιβάλλοντος και υγείας.

Εξαγωγές και μικρομεσαίες επιχειρήσεις

Οι ελληνικές εξαγωγές αγροδιατροφικών προϊόντων προς τις χώρες της Mercosur παραμένουν περιορισμένες (34,3 εκατ. ευρώ), γεγονός που – σύμφωνα με κυβερνητικούς παράγοντες – αφήνει σημαντικά περιθώρια ανάπτυξης. Παράλληλα, οι ελληνικές εξαγωγές υπηρεσιών φτάνουν τα 1,6 δισ. ευρώ ετησίως, κυρίως στον τομέα των μεταφορών.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη διευκόλυνση των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων, που αποτελούν το 97% των Ελλήνων εξαγωγέων, μέσω μείωσης δασμών, απλοποίησης τελωνειακών διαδικασιών και περιορισμού της γραφειοκρατίας.

Συμφωνία ΕΕ – Mercosur: Το παρασκήνιο και οι ευρωπαϊκές ισορροπίες

Σύμφωνα με ανακοίνωση του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, το πολιτικό και θεσμικό πλαίσιο της συμφωνίας ΕΕ – Mercosur είχε διαμορφωθεί ήδη από το 2019, επί κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ, γεγονός που – όπως επισημαίνεται – έρχεται σε αντίθεση με τη σημερινή στάση της αντιπολίτευσης. Παράλληλα, τονίζεται ότι η συμφωνία θα εγκρινόταν ανεξαρτήτως της στάσης της Ελλάδας, καθώς είχε ήδη εξασφαλιστεί η απαιτούμενη ειδική πλειοψηφία σε ευρωπαϊκό επίπεδο.

Την Τρίτη 16 Δεκεμβρίου, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο υπερψήφισε δέσμη συνοδευτικών μέτρων, προκειμένου η εμπορική συμφωνία να εφαρμοστεί με αποτελεσματικούς μηχανισμούς προστασίας για τους πλέον ευαίσθητους γεωργικούς τομείς της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Τα μέτρα εγκρίθηκαν με ευρεία πλειοψηφία (421 ψήφοι υπέρ, 161 κατά), με όλες τις βασικές πολιτικές ομάδες να τάσσονται υπέρ, πλην της Αριστεράς και της ομάδας των Πατριωτών.

Από τους Έλληνες ευρωβουλευτές, υπέρ των μέτρων ψήφισαν οι ευρωβουλευτές της Νέας Δημοκρατίας, ενώ οι υπόλοιποι Έλληνες ευρωβουλευτές καταψήφισαν. Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στη στάση των ευρωβουλευτών του ΠΑΣΟΚ, οι οποίοι ήταν οι μόνοι από την πολιτική ομάδα των Σοσιαλιστών που δεν υπερψήφισαν, σε αντίθεση με σοσιαλιστές ευρωβουλευτές από χώρες με ισχυρή αγροτική παραγωγή. Υπέρ της συμφωνίας τάχθηκε και η ομάδα του ECR, στην οποία ανήκουν οι ευρωβουλευτές του Κυριάκου Βελόπουλου.