Μπορεί να έχουν συνδέσει το όνομά τους με την τρυφερότητα και την ήρεμη συμπεριφορά, όμως τα κουνέλια είναι πολύ πιο δραστήρια και απαιτητικά ζώα απ’ όσο αφήνει να εννοηθεί η εμφάνισή τους.
Διαθέτουν ιδιαίτερα ανεπτυγμένες αισθήσεις, επικοινωνούν με τρόπους που δεν είναι πάντοτε εύκολο να αντιληφθεί ο άνθρωπος και έχουν συγκεκριμένες ανάγκες που επηρεάζουν άμεσα την υγεία τους.
Αν και αποτελούν δημοφιλή ζώα συντροφιάς, συχνά αντιμετωπίζονται λανθασμένα ως κατοικίδια που χρειάζονται ελάχιστη φροντίδα.
Στην πραγματικότητα, η φυσιολογία και η συμπεριφορά τους διαφέρουν σημαντικά από εκείνες άλλων μικρών ζώων.
Μάλιστα, παρά τη διαδεδομένη αντίληψη, δεν ανήκουν στα τρωκτικά, αλλά στα λαγόμορφα, μια ξεχωριστή τάξη θηλαστικών στην οποία περιλαμβάνονται και οι λαγοί.
Ορισμένα από τα πιο ενδιαφέροντα χαρακτηριστικά τους συνδέονται με την ανάγκη επιβίωσης στη φύση, ενώ άλλα εξηγούν γιατί η σωστή διατροφή και το κατάλληλο περιβάλλον είναι καθοριστικά για την ευζωία τους.
Μπορούν να αντιληφθούν τι συμβαίνει σχεδόν πίσω από την πλάτη τους
Η όραση των κουνελιών είναι προσαρμοσμένη στις ανάγκες ενός ζώου που στη φύση κινδυνεύει από πολλούς θηρευτές.
Τα μάτια τους βρίσκονται στα πλάγια του κεφαλιού, επιτρέποντάς τους να παρακολουθούν ένα εξαιρετικά μεγάλο μέρος του περιβάλλοντος χωρίς να χρειάζεται να γυρίσουν το κεφάλι.
Το συνολικό οπτικό τους πεδίο πλησιάζει τις 360 μοίρες, προσφέροντάς τους σημαντικό πλεονέκτημα στην έγκαιρη ανίχνευση κινδύνων.
Αυτή η ικανότητα, ωστόσο, συνοδεύεται από ορισμένους περιορισμούς. Ακριβώς μπροστά από τη μύτη τους υπάρχει μια μικρή περιοχή την οποία δεν μπορούν να δουν καθαρά.
Γι’ αυτό, όταν εξερευνούν κάτι που βρίσκεται πολύ κοντά τους, χρησιμοποιούν περισσότερο την όσφρηση και τα μουστάκια τους.
Επίσης, η όρασή τους είναι ιδιαίτερα αποτελεσματική στον εντοπισμό κινήσεων, κάτι που εξηγεί γιατί μπορεί να τρομάξουν ακόμη και από μια απότομη κίνηση στον χώρο.
Ένα χτύπημα στο πάτωμα μπορεί να σημαίνει πολλά
Όποιος έχει παρατηρήσει ένα κουνέλι να χτυπά ξαφνικά και δυνατά το πίσω πόδι του στο έδαφος, πιθανότατα έχει γίνει μάρτυρας μιας χαρακτηριστικής μορφής επικοινωνίας.
Η συγκεκριμένη αντίδραση συνδέεται συχνά με φόβο, ανησυχία ή την αίσθηση κάποιας απειλής. Στο φυσικό περιβάλλον, τέτοιες κινήσεις μπορούν να λειτουργήσουν ως προειδοποίηση προς άλλα κουνέλια.
Η επικοινωνία τους, πάντως, δεν περιορίζεται σε αυτή τη συμπεριφορά. Τα αυτιά, η θέση του σώματος και οι εκφράσεις που δημιουργούν με τις κινήσεις τους δίνουν σημαντικές πληροφορίες για τη διάθεσή τους.
Ένα κουνέλι που αισθάνεται ασφαλές μπορεί να ξαπλώσει χαλαρά στο πλάι, ενώ όταν είναι ιδιαίτερα ευδιάθετο συχνά πραγματοποιεί εντυπωσιακά άλματα, στρίβοντας το σώμα του στον αέρα.
Αντίθετα, ένα ζώο που παραμένει ακίνητο και μαζεμένο δεν είναι απαραίτητα ήρεμο. Μπορεί να φοβάται ή να αισθάνεται δυσφορία, γι’ αυτό η ερμηνεία της συμπεριφοράς του χρειάζεται προσοχή.
Το πεπτικό τους σύστημα έχει μια ασυνήθιστη ιδιαιτερότητα
Σε αντίθεση με πολλά άλλα θηλαστικά, τα κουνέλια δεν διαθέτουν τη δυνατότητα να αποβάλουν το περιεχόμενο του στομάχου τους μέσω εμετού.
Πρόκειται για χαρακτηριστικό που σχετίζεται με την ανατομία και τη λειτουργία του γαστρεντερικού τους συστήματος και έχει ιδιαίτερη σημασία όταν εμφανίζονται προβλήματα υγείας.
Η πέψη τους βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στη συνεχή πρόσληψη φυτικών ινών και στη φυσιολογική κινητικότητα του εντέρου.
Μια σημαντική διαταραχή αυτής της λειτουργίας μπορεί να οδηγήσει σε γαστρεντερική στάση, κατάσταση που απαιτεί άμεση κτηνιατρική αντιμετώπιση.
Αξίζει να σημειωθεί ότι η ξαφνική διακοπή της κατανάλωσης τροφής δεν αποτελεί μια απλή αλλαγή συμπεριφοράς. Όταν ένα κουνέλι σταματήσει να τρώει ή παρουσιάζει αισθητά λιγότερα κόπρανα, μπορεί να αντιμετωπίζει σοβαρό πρόβλημα.
Για τον λόγο αυτό, η διατροφή του πρέπει να περιλαμβάνει κυρίως σανό καλής ποιότητας, κατάλληλα φυλλώδη λαχανικά και περιορισμένες ποσότητες ειδικής συμπληρωματικής τροφής, ανάλογα με τις ανάγκες του ζώου.
Τα δόντια τους χρειάζονται καθημερινή φυσική φθορά
Μια ακόμη διαφορά των κουνελιών από τον άνθρωπο αφορά την οδοντοφυΐα τους.
Όλα τα δόντια τους συνεχίζουν να αναπτύσσονται καθ’ όλη τη διάρκεια της ζωής τους. Η διατήρησή τους σε φυσιολογικό μήκος εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τον τρόπο με τον οποίο μασούν την τροφή τους.
Ο σανός έχει εδώ καθοριστικό ρόλο, καθώς η παρατεταμένη μάσησή του συμβάλλει στη φυσική φθορά των δοντιών.
Όταν η φθορά δεν είναι επαρκής ή τα δόντια δεν ευθυγραμμίζονται σωστά, μπορεί να εμφανιστούν προβλήματα που προκαλούν πόνο, τραυματισμούς στη στοματική κοιλότητα και δυσκολία στη σίτιση.
Το ζήτημα είναι ότι τέτοιες παθήσεις δεν γίνονται πάντοτε αμέσως αντιληπτές. Ένα κουνέλι μπορεί να δείχνει ενδιαφέρον για την τροφή του, αλλά να δυσκολεύεται να τη μασήσει, ενώ σε άλλες περιπτώσεις παρατηρούνται σιελόρροια, απώλεια βάρους ή αλλαγές στις διατροφικές συνήθειες.
Ο τακτικός έλεγχος από κτηνίατρο είναι σημαντικός, καθώς αρκετά οδοντικά προβλήματα εντοπίζονται στα πίσω δόντια, τα οποία δεν είναι ορατά χωρίς ειδική εξέταση.
Αφιερώνουν μεγάλο μέρος της ημέρας στην προσωπική τους υγιεινή
Παρότι αρκετοί τα θεωρούν ζώα που χρειάζονται συχνό καθάρισμα από τον άνθρωπο, τα κουνέλια φροντίζουν μόνα τους σε μεγάλο βαθμό την καθαριότητά τους.
Χρησιμοποιούν τη γλώσσα και τα μπροστινά πόδια για να καθαρίζουν το πρόσωπο, τα αυτιά και το τρίχωμά τους. Η διαδικασία θυμίζει την περιποίηση που κάνουν οι γάτες, με τη διαφορά ότι τα κουνέλια δεν μπορούν να αποβάλουν με εμετό τις τρίχες που καταπίνουν.
Υπό φυσιολογικές συνθήκες, οι τρίχες περνούν από το πεπτικό σύστημα και αποβάλλονται με τα κόπρανα. Όταν όμως η κινητικότητα του εντέρου μειώνεται, μπορεί να δημιουργηθούν προβλήματα.
Το τακτικό βούρτσισμα, ιδιαίτερα σε περιόδους έντονης τριχόπτωσης, βοηθά στην απομάκρυνση των νεκρών τριχών. Παράλληλα, η διατροφή με επαρκείς φυτικές ίνες και η σωστή ενυδάτωση υποστηρίζουν την πεπτική λειτουργία.
Τα περισσότερα υγιή κουνέλια δεν χρειάζονται μπάνιο, το οποίο μπορεί να τους προκαλέσει έντονο στρες και άλλες επιπλοκές.
Δεν είναι ζώα που πρέπει να ζουν απομονωμένα σε ένα κλουβί
Ένα από τα συχνότερα λάθη στη φροντίδα των κουνελιών είναι η αντίληψη ότι μπορούν να περνούν το μεγαλύτερο μέρος της ζωής τους περιορισμένα σε έναν μικρό χώρο.
Στη φύση, τα ευρωπαϊκά κουνέλια αναπτύσσουν κοινωνικές σχέσεις και ζουν σε ομάδες. Η ανάγκη για επαφή και δραστηριότητα παραμένει σημαντική και για τα κατοικίδια κουνέλια.
Η συμβίωση με ένα άλλο συμβατό κουνέλι μπορεί να προσφέρει ουσιαστικά οφέλη, εφόσον έχει προηγηθεί σωστή διαδικασία γνωριμίας. Παράλληλα, τα κουνέλια μπορούν να εξοικειωθούν με τους ανθρώπους που τα φροντίζουν και να αναπτύξουν σχέσεις εμπιστοσύνης μαζί τους.
Χρειάζονται, όμως, καθημερινή δυνατότητα κίνησης, χώρο για τρέξιμο και άλματα, καθώς και αντικείμενα που τους επιτρέπουν να εξερευνούν και να εκδηλώνουν τις φυσικές τους συμπεριφορές.
Η απόφαση να αποκτήσει κάποιος ένα κουνέλι δεν θα πρέπει, επομένως, να βασίζεται μόνο στο μικρό του μέγεθος ή στην εντύπωση ότι πρόκειται για ένα εύκολο κατοικίδιο.
Με κατάλληλη φροντίδα, πολλά οικόσιτα κουνέλια μπορούν να ζήσουν 8 έως 12 χρόνια, γεγονός που συνεπάγεται μια μακροχρόνια ευθύνη για τον άνθρωπο που τα αναλαμβάνει.
