Η χρονική συγκυρία κατά την οποία λαμβάνει χώρα η σύγκρουση στο Ιράν αμβλύνει σε ένα βαθμό τις κατά τα άλλα έντονες ενεργειακές επιπτώσεις για την Ελλάδα.
Καταρχήν, η αύξηση στην τιμή του αργού πετρελαίου και των καυσίμων θα γίνει πλήρως αισθητή στην Ελλάδα λόγω της σύγκρουσης στο Ιράν, όπως είναι φυσικό, αφού μιλάμε για ένα διεθνές εμπόρευμα και για μια ζήτηση που δεν είναι ιδιαίτερα ελαστική.
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
Η ανατίμηση στο πετρέλαιο ήταν σε πρώτη φάση τη Δευτέρα περίπου η αναμενόμενη, αν λάβει κανείς υπόψη τη βαρύτητα της κατάστασης από τη μια, και το γεγονός ότι ο πόλεμος δεν έχει πλήξει ακόμα ευρέως πετρελαϊκές ή ενεργειακές εγκαταστάσεις από την άλλη. Το Brent ανέβηκε από τα 71 κοντά στα 80 δολάρια/βαρέλι, δηλαδή κατά περίπου 12,5%.
Πρόκειται για ένα ποσοστό ανόδου αντίστοιχο με παλαιότερες γεωπολιτικές εξάρσεις, όπως τους δύο πολέμους των ΗΠΑ στο Ιράκ. Δεν έχει καμία σχέση, πάντως, με τις πετρελαϊκές κρίσεις της δεκαετίας του 1970, ούτε με τα επίπεδα που είχε φτάσει ο μαύρος χρυσός πριν από την οικονομική κρίση του 2008, όταν σε σημερινές τιμές είχε ξεπεράσει τα 200$.
Να σημειώσουμε ότι τα δύο ελληνικά διϋλιστήρια, HELLENiQ Energy και Μότορ Όιλ, διατηρούν στρατηγικά αποθέματα πετρελαίου, με βάση τις υποχρεώσεις της χώρας μας ως μέλος του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας, αλλά και τα όσα προβλέπει η εθνική νομοθεσία. Σύμφωνα με πληροφορίες, τα αποθέματα αυτά ξεπερνούν σήμερα τους τρεις μήνες εφοδιασμού, άρα κρίνονται επαρκή σε περίπτωση που αποφασιστεί ότι θα χρειαστούν.
Στελέχη της εγχώριας αγοράς αναφέρουν ότι βραχυπρόθεσμα δεν αναμένεται να υπάρξει πρόβλημα με τον ομαλό εφοδιασμό σε πετρέλαιο, καθώς η Ελλάδα διαθέτει πολλαπλές πηγές για τις εισαγωγές της.
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
«Σοκ» στο φυσικό αέριο λόγω Κατάρ
Τα πράγματα είναι πολύ χειρότερα για τους καταναλωτές στο φυσικό αέριο, όπου η άνοδος της τιμής στο ευρωπαϊκό συμβόλαιο TTF ήταν κοντά στο 40% μέσα σε μια ημέρα, μετά και την διακοπή παραγωγής LNG στο Κατάρ.
Ο λόγος που το αέριο δείχνει πολύ πιο ευαίσθητο στις εξελίξεις είναι ότι η αγορά στη δική του περίπτωση δεν είναι το ίδιο παγκόσμια όσο στο πετρέλαιο. Στην κάθε χώρα συγκεκριμένοι εισαγωγείς έχουν συμβόλαια με συγκεκριμένους εξαγωγείς, όπως είναι το Κατάρ. Έτσι, στο αμέσως επόμενο διάστημα ενδέχεται να χρειαστεί να εξασφαλίσουν εναλλακτικά φορτία LNG από τη φυσική αγορά έναντι υψηλότερου κόστους.
Για την Ευρώπη τα γεγονότα λαμβάνουν χώρα σε μια χρονική περίοδο κατά την οποία οφείλει να αρχίσει να αναπληρώνει τις αποθήκες φυσικού αερίου. Η στάθμη τους έπεσε φέτος το χειμώνα σε χαμηλότερα επίπεδα σε σχέση με το μέσο όρο της τελευταίας πενταετίας και βρίσκεται σήμερα κάτω από το 30%.
Κατ’ επέκταση, αν η διαταραχή στον Κόλπο έχει διάρκεια, η Ευρώπη θα αναγκαστεί να ξαναγεμίσει τις αποθήκες πληρώνοντας παραπάνω από ότι αρχικά υπολόγιζε. Με τη σειρά του, αυτός ο παράγοντας αυξάνει τις τιμές ακόμα και για χώρες όπως η Ελλάδα που δεν διαθέτουν τις δικές τους αποθήκες.
Πάντως, η χώρα μας είναι τυχερή – άτυχη υπό την έννοια ότι καθώς μπαίνουμε στην άνοιξη τα απαραίτητα φορτία LNG είναι λιγότερα από ότι θα ήταν το χειμώνα ή το καλοκαίρι.
Συνολικά στο πρώτο τρίμηνο του 2026 η Ελλάδα σχεδιάζεται να παραλάβει 17 φορτία LNG. Τα έξι από αυτά είναι για το Μάρτιο, με παραλήπτες τις Metlen, Enerwave, Μότορ Όιλ και ΔΕΠΑ και ποσότητες που στο σύνολο φτάνουν κοντά στα 0,43 δισ. κ.μ.
Τον Απρίλιο, το πρόγραμμα εκφορτώσεων του ΔΕΣΦΑ προβλέπει τέσσερα φορτία, συν άλλα τρία το Μάιο.
Συγκρατημένη άνοδος αναμένεται στο ηλεκτρικό ρεύμα
Τέλος, όσον αφορά τις επιπτώσεις για την αγορά ηλεκτρισμού, οι τιμές χονδρικής στην Ελλάδα ήταν την περασμένη χρονική περίοδο ιδιαίτερα χαμηλές και στο βασικό σενάριο αναμενόταν περαιτέρω μείωσή τους την άνοιξη.
Το ακριβότερο φυσικό αέριο αντισταθμίζει εν μέρει αυτή την τάση, αλλά η επίδραση για τον τελικό καταναλωτή δεν αναμένεται να είναι υπερβολική σε πρώτη φάση, αφού τους εαρινούς μήνες οι συμβατικές μονάδες δεν χρειάζεται να λειτουργούν σε υψηλούς ρυθμούς.
Διαφορετικά είναι τα πράγματα κοιτάζοντας προς το καλοκαίρι. Αν η διαταραχή αποκτήσει διάρκεια, τότε αναμένονται υψηλές τιμές ρεύματος.
