Το αναπάντητο ερώτημα για τα τεκμήρια
Παρά το γεγονός ότι τέθηκε σχετικό ερώτημα κατά την εξειδίκευση των μέτρων, δεν δόθηκε ουσιαστική απάντηση ως προς το γιατί το τεκμαρτό εισόδημα εφαρμόστηκε στις ατομικές επιχειρήσεις και στους ελεύθερους επαγγελματίες, αλλά όχι στα νομικά πρόσωπα – πολλώ δε μάλλον όταν το μεγαλύτερο μέρος των εταιρειών δηλώνει εισόδημα έως 10.000 ευρώ. Μολονότι η κατάργηση των δύο πρόσθετων προσαυξήσεων για τους συνεπείς κινείται προς τη θετική κατεύθυνση και θα ελαφρύνει σημαντικά χιλιάδες επαγγελματίες, το ερώτημα παραμένει ανοιχτό: γιατί υπήρξε διαφοροποιημένη μεταχείριση των δύο κατηγοριών τα προηγούμενα χρόνια;
Ο οδικός χάρτης για την πλήρη κατάργηση των τεκμηρίων
Ανεξαρτήτως του σε ποιους εφαρμόστηκε και σε ποιους όχι, για πρώτη φορά το οικονομικό επιτελείο αναφέρεται τόσο ρητά στην πιθανότητα πλήρους κατάργησης του τεκμαρτού εισοδήματος, συνδέοντάς την με την πραγματική εικόνα των φορολογικών δηλώσεων. Μετά την αφαίρεση των δύο μεγάλων προσαυξήσεων, απομένει το ελάχιστο τεκμαρτό εισόδημα βάσει του κατώτατου μισθού, το οποίο εξακολουθεί να αποδίδει περίπου 350-400 εκατ. ευρώ ετησίως. Ωστόσο, το ενδεχόμενο νέας παρέμβασης παραμένει ανοιχτό, εφόσον μελλοντικά η πλειονότητα των ελεύθερων επαγγελματιών δηλώνει εισοδήματα άνω του συγκεκριμένου ορίου και το δημοσιονομικό όφελος περιοριστεί σημαντικά. Με άλλα λόγια, η πλήρης κατάργηση δεν αποκλείεται, συνδέεται όμως άρρηκτα με τη βελτίωση της φορολογικής συμμόρφωσης.
Με ανοικτό τον Περσικό Κόλπο το -30% στο ρεύμα
Αναλύοντας τις παραδοχές πίσω από το σχέδιο για μείωση 30% στις τιμές του ρεύματος, το ΥΠΕΝ διευκρίνισε χθες ότι βασίστηκε σε ρεαλιστικά και όχι σε ακραία σενάρια. Συγκεκριμένα, η ηγεσία του υπουργείου επισήμανε ότι προσδοκάται σε βάθος τριετίας εξομάλυνση της τρέχουσας ενεργειακής κρίσης, όπως άλλωστε προεξοφλούν και οι αγορές. Στην πράξη, αυτό σημαίνει ότι για όσο διάστημα παρατείνεται η ένταση στον Περσικό Κόλπο, τόσο θα περιορίζονται οι πιθανότητες επίτευξης του κυβερνητικού στόχου. Σε κάθε περίπτωση, το ΥΠΕΝ δεσμεύτηκε για τη λήψη έκτακτων μέτρων στήριξης και νέων επιδοτήσεων προς τους καταναλωτές, εφόσον το επιβάλλουν οι συνθήκες.
Καμπανάκι Βρυξελλών για data centers
Ο ευρωπαϊκός ρυθμιστικός φορέας για την ενέργεια (ACER) απηύθυνε προειδοποίηση στην Πορτογαλία με αφορμή τον ξέφρενο ρυθμό ανάπτυξης κέντρων δεδομένων (data centers) στη χώρα. Πρόκειται για την πρώτη φορά που ο ACER προβαίνει σε τέτοια παρέμβαση, γεγονός που ενδέχεται να αποτελέσει προπομπό αντίστοιχων κινήσεων και για άλλα κράτη-μέλη εφεξής. Στην περίπτωση της Πορτογαλίας, η ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας προβλέπεται πλέον να υπερβεί κατά πολύ την παραγωγή έως το 2035, με αποτέλεσμα η χώρα να απειλείται με ελλείμματα εάν δεν ληφθούν μέτρα.
Στο επίκεντρο οι μονάδες αερίου
Ο μελλοντικός ρόλος των μονάδων ηλεκτροπαραγωγής με φυσικό αέριο στη χώρα μας αναμένεται να βρεθεί σύντομα στο προσκήνιο. Πρόκειται για ένα σύνθετο ζήτημα, καθώς, αφενός, οι τιμές του συγκεκριμένου καυσίμου έχουν εκτοξευθεί, συμπαρασύροντας και εκείνες της ηλεκτρικής ενέργειας· αφετέρου, οι εν λόγω σταθμοί κρίνονται αναγκαίοι για την εξισορρόπηση της στοχαστικής παραγωγής των ΑΠΕ. Κατ’ επέκταση, η κυβέρνηση καλείται να προσδιορίσει το μέγεθος της ισχύος από φυσικό αέριο που θα απαιτηθεί κατά την επόμενη δεκαετία, μεριμνώντας ώστε οι μονάδες να μην καταστούν οικονομικά ζημιογόνες. Αξίζει να σημειωθεί ότι, σε ένα ενεργειακό τοπίο με ακόμη μεγαλύτερη διείσδυση των ΑΠΕ, οι σταθμοί αερίου δεν θα λειτουργούν σε συνεχή βάση βάσης, αλλά θα αποζημιώνονται κυρίως ως στρατηγικές εφεδρείες. Μια πιθανή λύση συνίσταται στην εφαρμογή μηχανισμού ισχύος σε συνεννόηση με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, κατά το πρόσφατο παράδειγμα της Γερμανίας. Πριν από αυτό το βήμα, ωστόσο, η αγορά αναμένει τα πορίσματα ανεξάρτητης εγχώριας μελέτης, η οποία θα αποτυπώνει με ακρίβεια τις πραγματικές ανάγκες. Παράλληλα, επίκειται η νέα αξιολόγηση του ACER για το ελληνικό σύστημα ηλεκτρισμού, η οποία αναμένεται να διαφωτίσει το ζήτημα.
Η πραγματική εικόνα της αγοράς εργασίας
Κυρίως λόγω του τουρισμού, οι προοπτικές στην αγορά εργασίας είναι ενισχυμένες το τέταρτο τρίμηνο του 2026, σύμφωνα με έρευνα του ομίλου ManpowerGroup. Ο δείκτης λοιπόν, καθαρών προοπτικών (NEO) αυξήθηκε κατά 7 μονάδες, στις 15 μονάδες στο τρίμηνο αλλά αμετάβλητος σε ετήσια βάση. Ο δείκτης δεν μετρά απόλυτα μεγέθη απασχόλησης, αλλά τη διάθεση των εργοδοτών για προσλήψεις μείον όσους αναμένουν μειώσεις. Με αυτό το κριτήριο, η Ελλάδα κατατάσσεται 35η ανάμεσα σε 42 χώρες παγκοσμίως, στην έρευνα του Ιουλίου σε 528 Έλληνες εργοδότες. Το 28% σχεδιάζει προσλήψεις, το 54% θα διατηρήσει αμετάβλητο προσωπικό και το 16% αναμένει μειώσεις. Ξεχωρίζει ο τουρισμός, τα ξενοδοχεία και η εστίαση, με δείκτη 37 μονάδων και άνοδο 34 μονάδων μέσα σε ένα τρίμηνο. Ακολουθούν οι επαγγελματικές και τεχνικές υπηρεσίες με 20 μονάδες, ενώ ο δημόσιος τομέας, η υγεία και οι κοινωνικές υπηρεσίες βελτιώθηκαν κατά 8 μονάδες σε ετήσια βάση. Η «υπόλοιπη Ελλάδα», εκτός Αττικής και Βόρειας Ελλάδας, σημείωσε 22 μονάδες, ρεκόρ από το 2022. Τι πυροδοτεί τις προσλήψεις; Για το 42% των συμμετεχόντων στην έρευνα βασική αιτία είναι η επέκταση δραστηριότητας. Στον αντίποδα, το 24% -έναντι 9% στο προηγούμενο τρίμηνο- όσων απολύουν επικαλείται την αυτοματοποίηση.
Πάντως, η βελτίωση αποδίδεται σχεδόν αποκλειστικά στον τουρισμό, ο οποίος έκανε άλμα 34 μονάδων μέσα σε ένα τρίμηνο. Ειδάλλως, η συνολική εικόνα της ελληνικής αγοράς εργασίας θα ήταν πολύ πιο συγκρατημένη, κάτι που δείχνει πόσο εξαρτημένη παραμένει η απασχόληση από την εποχικότητα. Δεν θα πρέπει τέλος, να περνάει απαρατήρητη η αύξηση στο 24% (από 9%) του ποσοστού των εργοδοτών που απολύουν με αιτία την αυτοματοποίηση. Πρόκειται για τη μεγαλύτερη μεταβολή ανάμεσα σε όλους τους δείκτες της έρευνας, και έρχεται νωρίτερα απ’ όσο ίσως αναμενόταν για μια αγορά όπως η ελληνική, όπου η υιοθέτηση τεχνολογίας συνήθως καθυστερεί σε σχέση με άλλες ευρωπαϊκές χώρες.
Οι προοπτικές της Aegean
Στα 15,90 ευρώ από 16 ευρώ μειώνει η Eurobank Equities την τιμή στόχο για τη μετοχή της Aegean, διατηρώντας όμως, σύσταση αγοράς, με το περιθώριο ανόδου να παραμένει υψηλό, στο 35%. Η αλλαγή στην τιμή στόχο αντανακλά ένα δύσκολο 2026. Τα καθαρά κέρδη της αεροπορικής εταιρείας αναμένεται να υποχωρήσουν κατά 53%, στα 69 εκατομμύρια ευρώ, ενώ το EBIT θα καταγράψει πτώση 28%. Τα έσοδα προβλέπεται να αυξηθούν οριακά, κατά 2%, φτάνοντας το 1,89 δισεκατομμύριο ευρώ. Το ενδιαφέρον, όμως, βρίσκεται στα επόμενα χρόνια. Η Eurobank Equities βλέπει ισχυρή ανάκαμψη από το 2027, καθώς οι περιορισμοί συντήρησης στους κινητήρες τύπου GTF αναμένεται να χαλαρώσουν σταδιακά. Παράλληλα, η ανανέωση του στόλου με νεότερα αεροσκάφη θα βελτιώσει την αποδοτικότητα. Το EBIT προβλέπεται να φτάσει τα 180 εκατομμύρια ευρώ το 2027 και τα 214 εκατομμύρια το 2028, με τα καθαρά κέρδη να ανεβαίνουν στα 120 εκατομμύρια ευρώ και τα έσοδα στα 2,25 δισεκατομμύρια ευρώ.
Η μείωση της τιμής στόχου κατά μόλις 10 λεπτά, από τα 16 στα 15,90 ευρώ, δείχνει ότι η χρηματιστηριακή δεν αλλάζει ουσιαστικά άποψη για την Aegean, παρά τη σαφή υποβάθμιση των εκτιμήσεων για το 2026. Η επιλογή να διατηρηθεί σύσταση αγοράς με περιθώριο ανόδου 35%, ενώ τα καθαρά κέρδη της φετινής χρονιάς κόβονται στη μέση, στηρίζεται σχεδόν αποκλειστικά στην υπόθεση ότι το πρόβλημα είναι παροδικό. Η Eurobank ποντάρει στο ότι οι περιορισμοί συντήρησης των κινητήρων GTF θα λύνονται σταδιακά και όχι απότομα, κάτι που εξαρτάται από παράγοντες εκτός ελέγχου της Aegean, όπως ο ρυθμός παράδοσης αναβαθμισμένων κιτ από την Pratt & Whitney.
Υπερδύναμη εξαγωγών η Παπαστράτος
Σε υπερδύναμη εξαγωγών έχει μετατραπεί το εργοστάσιο της Παπαστράτος στον Ασπρόπυργο, με το 60& της παραγωγής του να κατευθύνεται στην απαιτητική αγορά της Ιαπωνίας. Εκεί η μονάδα παράγει τις θερμαινόμενες ράβδους καπνού για το IQOS της Philip Morris International. Το μέγεθος αυτό αποκτά ακόμη μεγαλύτερη βαρύτητα αν συνδυαστεί με ένα δεύτερο στοιχείο: το 83% της συνολικής αξίας των ελληνικών εξαγωγών προς την Ιαπωνία το 2025 προήλθε αποκλειστικά από αυτή τη μονάδα. Με άλλα λόγια, μια μόνο εταιρεία, εγκατεστημένη σε μία μόνο περιοχή της Αττικής, καθορίζει σε μεγάλο βαθμό το εμπορικό ισοζύγιο της χώρας με μία από τις πιο απαιτητικές αγορές του κόσμου. Οι ελληνικές εξαγωγές προς την Ιαπωνία αυξήθηκαν κατά 41,8% μέσα στο 2025, ρυθμός δύσκολο να επιτευχθεί χωρίς τη συνεισφορά της Παπαστράτος. Οι ετήσιες εξαγωγές της εταιρείας ξεπερνούν τα 400 εκατ. ευρώ, ενώ οι συνολικές επενδύσεις από το 2017, όταν ξεκίνησε ο βιομηχανικός μετασχηματισμός με τη στήριξη της Philip Morris International, έχουν φτάσει τα 700 εκατ. ευρώ. Η δραστηριότητα της εταιρείας αντιστοιχεί σήμερα στο 0,42% του ελληνικού ΑΕΠ και στο 1% του συνόλου των ελληνικών εξαγωγών. Αξίζει να σημειωθεί ότι η Ιαπωνία δεν αγοράζει το προϊόν επειδή είναι ελληνικό, όπως έχει σημειώσει ο αντιπρόεδρος της Παπαστράτος Αλέξανδρος Χατζόπουλος, αλλά επειδή πληροί τις προδιαγραφές ποιότητας που θέτει μία από τις πιο απαιτητικές καταναλωτικές αγορές παγκοσμίως.
