Για να μη παρεξηγηθούμε, ο τίτλος στα σημερινά Οικονοκλαστικά δεν «λέει» ότι η ΕΕ ξαφνικά ανοίγει την προοπτική υιοθέτησης των ευρωομολόγων.

«Λέει» κάτι άλλο.

«Λέει» ότι η πρωτοφανής κρίση και τα ευρωπαϊκά αδιέξοδα, έχουν υποχρεώσει, ακόμα και αυτούς (δηλαδή τους Γερμανούς), που απέκλειαν κάθε συζήτηση για την έκδοση «κοινού χρέους», δηλαδή ευρωομολόγων, να αποδέχονται σήμερα πλέον σιωπηρά μια συζήτηση για έκδοση «κοινού χρέους».

Αυτή η συζήτηση έχει αρχίσει ανεπισήμως τόσο στις Βρυξέλλες όσο – και αυτό είναι το σημαντικότερο – στην Φρανκφούρτη.

Δημοσίως ο διοικητής της Bundesbank κ. Νάιγκελ έχει αναφερθεί σε πρόσφατη ομιλία του στο ενδεχόμενο έκδοσης «κοινού χρέους» ενώ λίγο πριν ο κ. Μέρτς στις Βρυξέλλες απέκλειε για άλλη μία φορά την επανέκδοση -μετά το NGEU- ευρωμολόγων με ένα τόνο επίσημο μεν, αλλά όχι ιδιαίτερα πειστικό. Ο υπό απόσυρση πρόεδρος της Γαλλίας κ. Μακρόν έχει επιδιώξει με κάθε τρόπο στο μεταξύ να βάλει στο τραπέζι της συζήτησης την επανέκδοση ευρωομολόγων στην ΕΕ με σκοπό την χρηματοδότηση της περιβόητης ανταγωνιστικότητας και της άμυνας.

Παράλληλα στην Φρανκφούρτη, έδρα της ΕΚΤ και της Bundesbank, η διακριτική συζήτηση για το «κόστος – όφελος» του μοντέλου χρηματοδότησης του NGEU δείχνει καθαρά ότι αντιμετωπίζεται πλέον σαν ένα βασικό χρηματοδοτικό εργαλείο για την Ευρωζώνη και την ΕΕ

Δευτέρα και Τρίτη στις Βρυξέλλες τόσο στο Eurogroup (ανεπίσημα) όσο και στο Ecofin (επίσημα) θα επιχειρηθεί ένας απολογισμός του πως αυτό λειτούργησε και τι αποτελέσματα είχε για την ΕΕ όσον αφορά την ανάκαμψη μετά το σοκ της πανδημίας. Ο Τράμπ ήρθε μετά την πανδημία…

Τι «κρύβει» το ευρωομόλογο

Η ανομολόγητη όμως «βάση» της επαναφοράς της συζήτησης για το ευρωομόλογο, συνδέεται με δύο πολύ διαφορετικά από ότι στο πρόσφατο παρελθόν ζητήματα επιβίωσης για την ΕΕ και το Ευρώ.

Το πρώτο είναι ότι οι πολιτικές Τράμπ, πολύ περισσότερο μετά την αντικατάσταση του επικεφαλής της Fed με άλλον «δικό του» άνθρωπο καθιστούν επιτακτική ανάγκη για την Ευρωζώνη και την ΕΕ την δημιουργία αναχωμάτων «ανεξαρτησίας και προστασίας» του Ευρώ από τις επερχόμενες νομισματικές MAGA πολιτικές στις ΗΠΑ.

Και ο μοναδικός τρόπος για να δημιουργηθούν αναχώματα στήριξης της – αμφισβητούμενης – αντοχής του Ευρώ είναι να αποκτήσει μεγαλύτερη διάχυση στις χρηματαγορές. Εδώ και ένα χρόνο άλλωστε ο χρυσός «προσπέρασε» το ευρώ σαν παγκόσμιο αποθεματικό, πολύ πίσω βέβαια από το δολάριο. Με άλλα λόγια να γίνει το Ευρώ πόλος συγκέντρωσης κεφαλαίων, γιατί με εξαίρεση τα ευρωπαϊκής προέλευσης κεφάλαια, δεν έχει καταφέρει να είναι πόλος συγκέντρωσης κεφαλαίων παρά μόνο σε συνάρτηση με τις ανάγκες του δολαρίου.

Και πως αυτό θα μπορούσε να γίνει; Με ένα τρόπο και μοναδικό, με την μαζική παραγωγή και διάχυση στις αγορές ευρωπαϊκού χρέους με επάρκεια σε ποσότητα και ποιότητα… Μια αγορά δηλαδή με επαρκές βάθος και έκταση που θα μπορούσε να γίνει μία νέα βάση «μόχλευσης» διεθνώς στις χρηματαγορές.

Και αυτό δεν γίνεται με τις εθνικές εκδόσεις χρέους που υφίστανται και περιορίζονται από τα όρια της δημοσιονομικής ευχέρειας κάθε χώρας μέλους.

Μπορεί λοιπόν να ξεκινήσει μία ανταγωνιστική προς τα αμερικανικά ομόλογα έκδοση ευρωομολόγων – είτε για την ανταγωνιστικότητα είτε για την άμυνα κ.λ.π. – την επόμενη η περίοδο; Έχει τα κότσια δηλαδή η Ευρωζώνη να στηρίξει στις διεθνείς χρηματαγορές το Ευρώ «πουλώντας» μαζικά χρέος εκεί που δεν μπορεί πλέον να πουλήσει… αυτοκίνητα, σαμπάνιες και κρασιά;

Η απάντηση δεν είναι ακόμα στο τραπέζι και οι ΥΠΟΙΚ θα δυσκολευτούν να την διατυπώσουν.

Και εδώ φτάνουμε στον δεύτερο ζήτημα επιβίωσης για το Ευρώ.

Με τι θα υποστηρίξει η ΕΕ αυτό το χρέος; Με τον προϋπολογισμό του ενός τρις. ευρώ; Αστεία πράγματα, οι αγορές θα θέσουν αμέσως τα ερωτήματα αξιοπιστίας στο τραπέζι και το εγχείρημα δεν θα ξεκινήσει καν. Η εναλλακτική απάντηση θα ήταν να αλλάξει η βάση συγκρότησης του Προϋπολογισμού της ΕΕ με άλλα λόγια θα τεθούν κρίσιμα ζητήματα δημοσιονομικής «ενοποίησης» απέναντι στα οποία δεν θα έχουν όλοι την ίδια απάντηση… Η διαφοροποίηση των απαντήσεων από τις χώρες μέλη δεν αφορά μόνο τις δημοσιονομικές και οικονομικές διαφορές των οικονομιών που συγκροτούν την ΕΕ και το Ευρώ. Αφορούν την στάση τους απέναντι στις ΗΠΑ και την διαφοροποίησή τους από τις Βρυξέλλες…

Αυτό μας ξαναφέρνει στο θέμα για το οποίο επιμένουμε στα Οικονοκλαστικά τις τελευταίες ημέρες : την «ενισχυμένη συνεργασία» που δεν είναι άλλο από την Ευρώπη των δύο ταχυτήτων. Δηλαδή ο διαχωρισμός της ΕΕ σε αυτούς που θα προχωρήσουν μαζί για το νέο «εγχείρημα επιβίωσης» και γι’ αυτούς που θα πάρουν αποστάσεις από αυτό συντασσόμενοι άμεσα ή έμμεσα με τις ΗΠΑ του Τράμπ.

Γι’ αυτές τις δύο ταχύτητες μιλάμε εδώ και κάμποσες μέρες τώρα και όχι απλά για τις συστημικές και δομικές αδυναμίες της Ενωμένης (;) Ευρώπης που οδηγούν στον κατακερματισμό και την διαφορετικότητα στο εσωτερικό της.

Και αυτό το ερώτημα αφορά πλέον και την Ελλάδα.