Ο «συνάδελφος» του κ. Στουρνάρα, ο κ. ντε Γκαλό, όπως είναι γνωστό έχει γνωστοποιήσει ότι πρόκειται στα μέσα του χρόνου να «αποσυρθεί» για να ασχοληθεί με την … φιλανθρωπία. Όπως όλοι επίσης γνωρίζουν, η «απόσυρσή» του στην πραγματικότητα είναι μία σιωπηρή αποδοχή της απαίτησης του γαλλικού τραπεζικού συστήματος να ορισθεί άμεσα ο διάδοχός του τώρα, από τον «φίλο» των τραπεζών κ. Μακρόν, πριν έρθει στην προεδρία η κα Λε Πεν στης οποίας τις προθέσεις δεν έχουν προς το παρόν εμπιστοσύνη…
Με τον κ. ντε Γκαλό λοιπόν στην … εξώπορτα συνέβη το ακόλουθο προχθές. Σε μία εκδήλωση του Bloomberg ο Γάλλος Κεντρικός Τραπεζίτης, του οποίου ο ρόλος ήταν μέχρι τώρα τόσο κομβικός όσο και του κ. Νάγκελ της Bundesbank αν όχι περισσότερο, επέλεξε να μιλήσει για ένα σοβαρό κατ’ αυτόν κίνδυνο, τις εξελίξεις στο γήπεδο της «ιδιωτικής πίστης». Δηλαδή του σκιώδους χρηματοπιστωτικού συστήματος που χρηματοδοτεί και χρηματοδοτείται χωρίς καμία εποπτεία και έλεγχο – μετά το 2008 – με ένα όγκο κεφαλαίων που ονομαστικά κινείται μεταξύ 1,8 και 3 τρισ. δολάρια. Και το ερώτημα είναι γιατί ο Φρανσουά ντε Γκαλό, ο απερχόμενος διοικητής της Τράπεζας της Γαλλίας και ένα από τα πιο σταθερά πρόσωπα της ευρωπαϊκής νομισματικής αρχιτεκτονικής, επιλέγει να μιλήσει «τώρα» γι’ αυτό, λίγο πριν αποχωρήσει. Αυτό από μόνο του είναι «είδηση» που δεν μπορεί να την αγνοήσει κανείς.
Τι είπε ακριβώς ο κ. ντε Γκαλό έστω και με την πολύ προσεκτική και διακριτική γλώσσα του κεντρικού τραπεζίτη; Στην ομιλία του λοιπόν, στο Bloomberg Future of Finance στο Παρίσι, ο ντε Γκαλό έστειλε ένα «μήνυμα» προς κάθε κατεύθυνση, ένα μήνυμα καθαρής προειδοποίησης, ότι ο ιδιωτικός πιστωτικός τομέας, το περιβόητο «private credit», έχει εξελιχθεί σε μια πηγή κινδύνου που που όμως κανένα δεν θέλει να κοιτάξει κατάματα. Η στιγμή που επιλέγει να το επισημάνει κάθε άλλο παρά τυχαία μπορεί να υποτεθεί. Όταν ένας κεντρικός τραπεζίτης μιλάει λίγο πριν φύγει, όλοι ξέρουμε, ότι συνήθως λέει αυτά που δεν μπορούσε να πει όσο είχε ακόμα μπροστά του την υπόλοιπη θητεία του.
Ο ντε Γκαλό συγκεντρώνει την προσοχή όσων τον άκουγαν σε ένα σημείο που μέχρι πρόσφατα «περνούσε κάτω από τα ραντάρ» και αφορά στα λεγόμενα «ημι-ρευστοποιήσιμα» ειδικά επενδυτικά οχήματα (SPV, κ.λ.π.). Προϊόντα δηλαδή που υπόσχονται ρευστότητα σε επενδυτές λιανικής, ενώ στηρίζονται σε δάνεια που «δεν» ρευστοποιούνται εύκολα. Το αποτέλεσμα είναι μία διαρκής κατάσταση ανισορροπίας όπου επικίνδυνο «mismatch» μπορεί να σκάσει ανά πάσα στιγμή και με οποιαδήποτε αφορμή. Και ήδη αυτό «αρχίζει» να συμβαίνει, καθώς κολοσσοί όπως η Blue Owl, η Blackstone και η BlackRock αντιμετωπίζουν κύματα αιτημάτων εξαγοράς, από τους επενδυτές των private credit funds, τα οποία προς το παρόν με δυσκολία μπορούν να ικανοποιούν, αλλά και σε πολλές περιπτώσεις περιορίζουν την δυνατότητα εξαγοράς ή και την αρνούνται (!). Και δεν σταμάτησε εκεί. Ο Γάλλος Κεντρικός Τραπεζίτης μιλά για «πολύπλοκες, αδιαφανείς και υπέρ μοχλευμένες δομές» που μπορούν να κρύβουν τις αδυναμίες των δανειοληπτών. Και φέρνει παραδείγματα, όπως αυτό της First Brands Group, Tricolor Holdings, Market Financial Solutions, ήτοι εταιρείες που κατέρρευσαν ή κατηγορούνται για απάτη. Και δεν πρόκειται για μεμονωμένα περιστατικά, αλλά για περιπτώσεις που όσο περνάνε οι μέρες πολλαπλασιάζονται.
Όλα αυτά τα λέει για να καταλήξει στο σημείο που πρέπει να χτυπήσει το καμπανάκι. Επισημαίνει ότι οι τράπεζες έχουν αρχίσει να γράφουν ζημιές σε private credit επενδύσεις, κυρίως στον χώρο του software, ενώ τα Funds συνεχίζουν να εμφανίζονται με τις παλιές και όχι τις επικαιροποιημένες αποτιμήσεις τους στους ισολογισμούς των τραπεζών…
Με άλλα λόγια, η πραγματικότητα αλλάζει, αλλά οι αριθμοί στα «χαρτιά» τους όχι. Αν αυτό δεν «θυμίζει» μέρες και καταστάσεις του 2007 – 2008, τότε τι θυμίζει;
Γιατί; Γιατί ο ιδιωτικός πιστωτικός τομέας, το private credit, δεν είναι πια μια αυτόνομη παράλληλη αγορά. Είναι δεμένος με τις χρηματοδοτήσεις από τις τράπεζες, τα ασφαλιστικά ταμεία και σχεδόν όλους τους θεσμικούς επενδυτές.
Που πάει να πει ότι αν κάτι «πάει στραβά» με πιστώσεις που δεν μπορούν να καλυφθούν ή με μαζικές αποχωρήσεις επενδυτών που οδηγήσουν σε εκρηκτική έκταση τα margin calls, τότε θα «περάσει» και θα διατρέξει ολόκληρο το χρηματοπιστωτικό σύστημα. Και προφανώς αυτό, για μια κατακερματισμένη Ευρώπη που ήδη παλεύει με χαμηλή ανάπτυξη ή στασιμότητα και με γεωπολιτικές πιέσεις σε ανοδική εξέλιξη, είναι μια απειλή στην μπροστινή πόρτα της ευρωπαϊκής οικονομίας.
Βέβαια ο Ντε Γκαλώ είναι ακόμα κεντρικός τραπεζίτης και δεν μπορεί να εμφανιστεί ως «καταστροφολόγος». Έτσι φροντίζει να επισημάνει ότι οι ιδιωτικές αγορές και το private equity είναι εργαλεία που μπορούν υπό προϋποθέσεις, να ενισχύσουν την ευρωπαϊκή οικονομία. Αλλά θέτει σαν απόλυτη προϋπόθεση την εξασφάλιση της διαφάνειας. Κάτι δηλαδή ανύπαρκτο για τον συγκεκριμένο χώρο σήμερα. Διαφορετικά χωρίς διαφάνεια, να ξέρουμε δηλαδή ποιος έχει πραγματικά «λεφτά» και ποιος όχι και δανείζει «αέρα», η Ευρώπη κινδυνεύει να χτίσει μια νέα κρίση πάνω σε παλιά λάθη. Αν αυτό δεν έχει ήδη συμβεί…
Το γεγονός ότι ο κ. ντε Γκαλό επιλέγει να τα πει όλα αυτά, λίγο πριν αποχωρήσει, καθιστά την προειδοποίηση ακόμα πιο σημαντική στα όρια της … απειλής.
Όταν ένας κεντρικός τραπεζίτης μιλάει «ελεύθερα», καλό είναι να ακούμε. Γιατί συνήθως, ξέρει «κάτι» που εμείς δεν βλέπουμε ακόμη…
