Μέσα στον ορυμαγδό των εξελίξεων διεθνώς και με τις «αρμάδες» του Τράμπ να απειλούν ευθέως μια άμεση επέμβαση στο Ιράν, η «συνάντηση των έξι» στην Ευρώπη πέρασε μάλλον στα αζήτητα της επικαιρότητας και χωρίς ιδιαίτερη προσοχή από τα ΜΜΕ. Κι όμως είναι κάτι που θα πρέπει να δώσουμε προσοχή.
Κατ’ αρχήν περί τίνος πρόκειται. Έξι από τις μεγαλύτερες ή καλύτερα οι μεγαλύτερες, στην Ε.Ε. συναντήθηκαν με μία ατζέντα συζήτησης που παραμένει αδιευκρίνιστη στις λεπτομέρειές της αλλά αρκετά ξεκάθαρη στις προθέσεις της.
Όπως εξήγησε ο γερμανός ΥΠΟΙΚ με το δύσκολο όνομα Λαρς Κλίνγκμπαιλ η συνάντηση μεταξύ Γερμανίας – Γαλλίας – Πολωνίας – Ισπανίας – Ιταλίας και Ολλανδίας, έγινε με στόχο την προώθηση ορισμένων θεμάτων από τα οποία ο ίδιος θεωρεί ότι εξαρτάται η εμπέδωση των κυριαρχικών δικαιωμάτων της Ευρώπης. Όπως είπε «της Ευρώπης» όχι της «Ενωμένης Ευρώπης» της οποίας οι συμμετέχοντες αποτελούν μέλη. Γιατί κάνουμε αυτή την παρατήρηση; Γιατί ο ίδιος γερμανός ΥΠΟΙΚ πριν από την συνάντηση των έξι είχε μιλήσει δημόσια, σε εκδήλωση που είχε διοργανώσει η Welt, για την ανάγκη «μιας Ευρώπης δύο ταχυτήτων». Γιατί μιλάει κανείς για Ευρώπη δύο ταχυτήτων όταν μετά κόπων και βασάνων έχει επιτευχθεί η συγκρότηση της Ε.Ε. και της ΟΝΕ; Γιατί σύμφωνα με τον γερμανό αξιωματούχο ο οποίος αν δεν κάνουμε λάθος προέρχεται από το SPD στον κυβερνητικό συνασπισμό, χρειάζεται η άμεση προώθηση κάποιων ζητημάτων την οποία δεν μπορούν να παρακολουθήσουν όλοι μαζί στην Ε.Ε.
Και ποια είναι αυτά που δεν μπορεί να προωθήσει η Ε.Ε. και χρειάζονται δύο – ή και περισσότερες – ταχύτητες ; Ο ίδιος εξήγησε ότι είναι η μεγαλύτερη και ταχύτερη προώθηση και ολοκλήρωση των διαδικασιών για την συγκρότηση της Ένωσης Κεφαλαιαγορών, την δημιουργία ενός ευρωπαϊκού ανεξάρτητου (από τις ΗΠΑ) συστήματος πληρωμών, της επιτάχυνσης των επενδύσεων για τις αμυντικές δομές και βέβαια την αναζήτηση μιας περισσότερο αυτοδύναμης πορείας για το Ευρώ.
Στην συνάντηση των έξι εξετάστηκε επίσης το πως θα διασφαλιστεί η προσβασιμότητα των οικονομιών αυτών σε στρατηγικά αποθέματα έκτακτης ανάγκης, σπάνιες γαίες, κ.λ.π. Δεν αναφέρθηκε, αλλά είναι περισσότερο από βέβαιο ότι το θέμα της ενεργειακής εξάρτησης μετά την Ρωσία από τις ΗΠΑ ήταν επίσης πολύ ψηλά στην ατζέντα. Αυτό τουλάχιστον αναφέρουν πηγές που παρακολουθούν εδώ και καιρό αυτή την κίνηση. Γιατί δεν είναι νέο ότι η «κίνηση» αυτή των έξι μεγαλύτερων οικονομιών της Ευρωζώνης δεν ξεκίνησε τώρα αλλά ωριμάζει… με συναντήσεις χαμηλότερου επιπέδου εδώ και δύο χρόνια, ήτοι από το 2023. Με άλλα λόγια είναι μία διαδικασία που έχει ξεκινήσει «προ Τράμπ» και … Γροιλανδίας.
Το ερώτημα βέβαια είναι γιατί οι «έξι» χρειάζεται να κινούνται παράλληλα και ανεξάρτητα από τα θεσμικά όργανα της Ε.Ε. ήτοι την Κομισιόν, την ΕΚΤ, το Eurogroup, γιατί όχι και το Ευρωκοινοβούλιο, για θέματα όπως η Ευρωπαϊκή Κεφαλαιαγορά, η άμυνα, το Ευρώ, κ.λ.π. τα οποία είναι στην κορυφή της ατζέντας των οργάνων αυτών; Ο Γερμανός υπουργός Οικονομικών Λαρς Κλίνγκμπαϊλ είχε δώσει την δική του ερμηνεία γι’ αυτό και κανένας από τους ομοτράπεζούς του δεν βγήκε να διαφωνίσει μαζί του. Όπως είπε «Δίνουμε ώθηση (σ.σ. στην προώθηση των θεμάτων αυτών). Οι υπόλοιποι μπορούν να συμμετάσχουν. Αυτό που έχει σημασία είναι η ενίσχυση της ανταγωνιστικότητάς μας και της αμυντικής μας ικανότητας…».
Με άλλα λόγια εμείς οι έξι κάνουμε το βήμα και όποιος θέλει ακολουθεί. Οι υπόλοιποι μπορούν να μείνουν εκεί που είναι. Το σχήμα είναι απλό και σαφές, οι χώρες μέλη της Ε.Ε. με διαφορετική «ταχύτητα» αποφάσεων από τους έξι μπορούν να μείνουν εκεί που είναι και οι άλλοι να προχωρήσουν σε μία διαφορετική ταχύτητα…
Παρά το ότι η εικόνα αυτή δεν διαφέρει σε τίποτα από το παλιό σχήμα των «δύο ταχυτήτων», τότε δηλαδή που η Ελλάδα και λίγο πιο πίσω η Ιταλία με τις άλλες χώρες της Νότιας Ευρώπης, φαινόταν σαν πιθανό να αποτελέσουν μια φυσιολογική δεύτερη ταχύτητα «ενοποίησης», εν τούτοις είναι κάτι διαφορετικό.
Και είναι διαφορετικό γιατί στο μεταξύ η «στρατηγική» Τραμπ έχει ήδη ξεκαθαρίσει ότι η «ενωμένη» Ευρώπη είναι κάτι «λάθος» και θα πρέπει η Ευρώπη σύμφωνα με την Εθνική Στρατηγική Ασφαλείας των ΗΠΑ να επανέλθει σε ένα status εθνικών ανεξάρτητων κρατών… Σ’ αυτή την στρατηγική άλλωστε συντάσσεται η υποστήριξη Τράμπ στα λεγόμενα «εθνικιστικά» ακροδεξιά κόμματα της Ε.Ε. στην Γερμανία, την Ουγγαρία, την Γαλλία, την πρώην Ανατολική Ευρώπη και κυρίως στην Ιταλία η οποία με την Μελόνι, ήδη θεωρούνται μαζί με την Ουγγαρία «φίλοι» αυτής της προοπτικής.
Αυτής της προοπτικής φαίνεται να είναι η «συνάντηση των έξι» μία κρίσιμη, ίσως και αποφασιστική στιγμή. Και αξίζει να δούμε πως εξελίσσεται μέσα στο ολοένα και πιο αβέβαιο 2026.