Η νέα εθνική πύλη ανοικτών δεδομένων Data.gov.gr παρουσιάστηκε σήμερα (14.05.2026) στο υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης, με στόχο να αποτελέσει το κεντρικό σημείο πρόσβασης σε δεδομένα του ελληνικού Δημοσίου για πολίτες, ερευνητές, πανεπιστήμια, επιχειρήσεις και οργανισμούς.
Κατά τη διάρκεια της παρουσίασης του υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης, τονίστηκε ότι τα ανοικτά δεδομένα δεν αποτελούν πλέον μια θεωρητική συζήτηση για το μέλλον, αλλά κρίσιμο εργαλείο διαφάνειας, καινοτομίας και ανάπτυξης. Όπως επισημάνθηκε, η νέα πλατφόρμα Data.gov.gr φιλοδοξεί να λειτουργήσει όχι μόνο ως τεχνολογική υποδομή, αλλά ως ένα νέο μοντέλο λειτουργίας του κράτους, μετατρέποντας την πληροφορία σε δημόσιο αγαθό διαθέσιμο σε όλους.
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
Ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης, Δημήτρης Παπαστεργίου χαρακτήρισε την παρουσίαση της πλατφόρμας ως «πολύ μεγάλη στιγμή» για τη δημόσια διοίκηση και την ελληνική ψηφιακή πολιτική, υπογραμμίζοντας ότι «δεν υπάρχει τεχνητή νοημοσύνη χωρίς ανοικτά δεδομένα».
Όπως ανέφερε, η Ελλάδα για χρόνια παρουσίαζε σημαντικό έλλειμμα στον τομέα των ανοικτών δεδομένων, σημειώνοντας χαρακτηριστικά ότι «υπήρχε μια μαύρη τρύπα» γύρω από τη διαθεσιμότητα και τη διάθεση δημόσιων δεδομένων.
Ο ίδιος τόνισε ότι το εγχείρημα δεν ήταν εύκολο, καθώς, όπως είπε, «είναι δύσκολο έργο να πείσουμε το ελληνικό Δημόσιο να ανοίξει τα δεδομένα του», εξηγώντας ότι για δεκαετίες δεν υπήρχε η απαραίτητη κουλτούρα αξιοποίησης και διάθεσης δεδομένων. «Τα ανοικτά δεδομένα είναι πλούτος και πρέπει να κατανοήσουμε την αξία τους», σημείωσε χαρακτηριστικά.
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
Έμφαση στην ποιότητα και την αξιοποίηση των δεδομένων
Ο υπουργός στάθηκε ιδιαίτερα στη σημασία της ποιότητας και της επικαιροποίησης των δεδομένων, επισημαίνοντας ότι το ζητούμενο δεν είναι απλώς η συγκέντρωση μεγάλου όγκου πληροφοριών, αλλά η ύπαρξη αξιόπιστων, ενημερωμένων και επαναχρησιμοποιήσιμων δεδομένων.
Όπως ανέφερε, τα δεδομένα αυτά μπορούν να αποτελέσουν τη βάση για νέες εφαρμογές και υπηρεσίες, δίνοντας ώθηση στην καινοτομία, στις startups, στην πανεπιστημιακή κοινότητα και στην ερευνητική δραστηριότητα.
Αναφερόμενος στην πορεία του έργου, ο Δημήτρης Παπαστεργίου έκανε λόγο για ένα «οφειλόμενο» βήμα προς τη σύγχρονη ψηφιακή διακυβέρνηση, επισημαίνοντας ότι η Ελλάδα έπρεπε να καλύψει σημαντική απόσταση σε σχέση με άλλες ευρωπαϊκές χώρες.
Υπενθύμισε ότι πριν από λίγα χρόνια υπήρχαν μόλις 80 ομάδες δεδομένων διαθέσιμες, ενώ σήμερα η νέα πύλη συγκεντρώνει 9.523 ανοικτά datasets, 31.441 πόρους δεδομένων, 22 υπηρεσίες δεδομένων και 455 οργανισμούς.
Η σύνδεση με την τεχνητή νοημοσύνη
Κατά τη διάρκεια της εκδήλωσης έγινε ιδιαίτερη αναφορά και στην αξιοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης στις δημόσιες υπηρεσίες. Ο υπουργός συνέδεσε το Data.gov.gr με το ευρύτερο ψηφιακό οικοσύστημα που δημιουργείται στη χώρα, κάνοντας αναφορά και στις νέες ψηφιακές υποδομές που αναπτύσσονται.
«Σύντομα ο Δαίδαλος θα αρχίσει να χτυπά», ανέφερε χαρακτηριστικά, παραπέμποντας στις νέες δυνατότητες που αναμένεται να δημιουργηθούν στον τομέα της τεχνητής νοημοσύνης και της ανάλυσης δεδομένων.
Παράλληλα, υπογράμμισε την ανάγκη συνεχούς συνεργασίας με την κοινωνία, τα πανεπιστήμια και τους ερευνητικούς φορείς, ώστε τα δεδομένα να αξιοποιούνται ουσιαστικά και να επιστρέφουν αξία στους πολίτες.
«Ανοικτά εξ ορισμού – κλειστά αν υπάρχει λόγος»
Από την πλευρά του, ο Ειδικός Γραμματέας Τεχνητής Νοημοσύνης και Διακυβέρνησης Δεδομένων, Βασίλης Καρκατζούνης, χαρακτήρισε το έργο «συλλογική προσπάθεια» που απαιτεί τη συμμετοχή όλων των φορέων του Δημοσίου.
Όπως ανέφερε, η πύλη Data.gov.gr αποτελεί πλέον τον κεντρικό κατάλογο ανοικτών δεδομένων της Ελληνικής Δημοκρατίας, παρέχοντας ενιαία πρόσβαση σε δεδομένα του δημόσιου τομέα.
Σύμφωνα με τον ίδιο, το όραμα της πλατφόρμας βασίζεται σε τέσσερις βασικούς άξονες:
- απλή, διαφανή και αξιόπιστη πρόσβαση στα δημόσια δεδομένα,
- βελτίωση της ποιότητας και της επαναχρησιμοποίησής τους,
- ενίσχυση της καινοτομίας και της τεκμηριωμένης λήψης αποφάσεων,
- συνεχή βελτίωση της πλατφόρμας μέσα από συνεργασία με οργανισμούς, πολίτες και επιχειρήσεις.
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε και στο θεσμικό πλαίσιο λειτουργίας της πύλης.
Ο Βασίλης Καρκατζούνης ξεκαθάρισε ότι η δημοσίευση ανοικτών δεδομένων «δεν είναι επιλογή, αλλά νομική υποχρέωση», σημειώνοντας ότι η νέα φιλοσοφία του κράτους βασίζεται στην αρχή «ανοικτά εξ ορισμού – κλειστά αν υπάρχει λόγος».
«Όλα τα δεδομένα δημοσιεύονται κατ’ αρχήν ανοικτά, εκτός αν υπάρχει συγκεκριμένος λόγος να μη δημοσιευθούν, όπως ζητήματα προσωπικών δεδομένων», ανέφερε, προσθέτοντας ότι πλέον «η εξαίρεση χρειάζεται αιτιολόγηση».
Ποιότητα δεδομένων και διαλειτουργικότητα
Σημαντικό μέρος της παρουσίασης αφιερώθηκε και στην ποιότητα των δεδομένων.
Όπως επισημάνθηκε, η νέα πύλη δεν φιλοδοξεί να λειτουργήσει ως μια απλή «αποθήκη αρχείων», αλλά ως οργανωμένη υποδομή δεδομένων με συγκεκριμένα ποιοτικά χαρακτηριστικά.
Για τον λόγο αυτό, κάθε dataset που εντάσσεται στην πλατφόρμα θα πρέπει να πληροί κριτήρια που αφορούν:
- την πληρότητα μεταδεδομένων,
- την τακτική ενημέρωση,
- τη χρήση ανοικτών μορφών,
- τη σαφή άδεια χρήσης,
- την προστασία προσωπικών δεδομένων,
- τη διαλειτουργικότητα.
Η πορεία προς τη σημερινή μορφή της πλατφόρμας περιγράφηκε ως ένα «μακρύ ταξίδι» που ξεκίνησε ήδη από το 2013.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν, το 2020 υπήρχαν μόλις 83 σύνολα δεδομένων από 28 οργανισμούς, ενώ το 2025 συστάθηκε η Ειδική
Γραμματεία Τεχνητής Νοημοσύνης και Διακυβέρνησης Δεδομένων, η οποία ανέλαβε τον συντονισμό της εθνικής στρατηγικής.
Τα οφέλη για οικονομία, κοινωνία και Δημόσιο
Κατά τη διάρκεια της παρουσίασης αναδείχθηκαν και τα βασικά οφέλη που αναμένεται να προκύψουν από την ευρεία διάθεση ανοικτών δεδομένων.
Όπως τονίστηκε, η πρόσβαση στα δημόσια δεδομένα ενισχύει τη διαφάνεια και τη δημοκρατία, καθώς οι πολίτες αποκτούν τη δυνατότητα να ελέγχουν τη δράση του κράτους μέσα από πραγματικά στοιχεία.
Παράλληλα, ενισχύεται η εμπιστοσύνη προς τους θεσμούς.
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε και στην οικονομική διάσταση του εγχειρήματος, καθώς επιχειρήσεις και startups θα μπορούν να αξιοποιούν τα δεδομένα για την ανάπτυξη νέων προϊόντων και υπηρεσιών χωρίς κόστος απόκτησης.
Σημαντικά οφέλη αναμένονται και για τη λειτουργία του Δημοσίου, αφού η ύπαρξη κεντρικά διαθέσιμων δεδομένων μειώνει τη γραφειοκρατία και περιορίζει την ανάγκη επανάληψης διαδικασιών μεταξύ φορέων.
Όπως τονίστηκε, οι υπηρεσίες θα μπορούν να αξιοποιούν υφιστάμενα δεδομένα αντί να «ξαναφτιάχνουν ό,τι υπάρχει ήδη», γεγονός που ενισχύει τη συνεργασία μεταξύ υπουργείων και οργανισμών.
Παράλληλα, η νέα πλατφόρμα αναμένεται να αποτελέσει σημαντικό εργαλείο για την έρευνα και την καινοτομία, δίνοντας σε πανεπιστήμια και ερευνητές πρόσβαση σε μεγάλα σύνολα δεδομένων για την υγεία, το κλίμα, την κοινωνία και άλλους κρίσιμους τομείς.
Διασύνδεση με την Ευρώπη και πράσινη μετάβαση
Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η διασύνδεση με το portal data.europe.eu αναμένεται να καταστήσει τα ελληνικά δεδομένα ορατά και αξιοποιήσιμα σε ολόκληρη την Ευρώπη, ενισχύοντας τη θέση της χώρας στο ευρωπαϊκό ψηφιακό οικοσύστημα.
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε και στην περιβαλλοντική και κοινωνική αξία των δεδομένων, καθώς πληροφορίες που αφορούν την ενέργεια, το περιβάλλον και το κλίμα μπορούν να αξιοποιηθούν για τον σχεδιασμό πολιτικών σχετικών με την πράσινη μετάβαση και τη βιώσιμη ανάπτυξη.
Η πύλη Data.gov.gr περιλαμβάνει ήδη ένα ευρύ φάσμα θεματικών κατηγοριών, όπως γεωργία, αλιεία, δασοκομία και τρόφιμα, παιδεία, πολιτισμό και αθλητισμό, περιβάλλον, υγεία, δικαιοσύνη και δημόσια ασφάλεια, πληθυσμό και κοινωνία, μεταφορές, οικονομία και χρηματοοικονομικά θέματα, ενέργεια, κυβέρνηση και δημόσιο τομέα, επιστήμη και τεχνολογία, καθώς και τεχνητή νοημοσύνη.
Σύμφωνα με τα στελέχη του υπουργείου, η ανάπτυξη της πλατφόρμας αποτελεί μέρος έργων που χρηματοδοτούνται από το Ταμείο Ανάκαμψης, ενώ επόμενος μεγάλος στόχος είναι να πειστούν ακόμη περισσότεροι φορείς να ανοίξουν τα δεδομένα τους και να τα διατηρούν διαρκώς επικαιροποιημένα και ποιοτικά.
