Παράλληλα μπορούν να επιβάλλουν και πρόστιμα διατήρησής αυθαιρέτων κατασκευών μέχρι την κατεδάφισή τους είτε από συνεργεία των ΟΤΑ είτε από τους ίδιους τους ιδιοκτήτες.
Ακόμη, αναφέρει ότι η διακριτική αυτή ευχέρεια που έχουν οι τοπικοί άρχοντες ελέγχεται από την Δικαιοσύνη για κακή χρήση και ανάλογα μπορεί να αναζητηθούν ποινικές ευθύνες από τους νομάρχες, δημάρχους κ.λπ.
Ο δήμος Κηφισιάς ζήτησε την γνώμη της Ανώτατης Εισαγγελίας για το καθεστώς των αυθαιρέτων «νέας γενιάς» δηλαδή αυτά που κατασκευάστηκαν μετά την 31.1.1983, όσο και τα παλαιότερα αυθαίρετα και “το υποχρεωτικό ή μη της κατεδάφισής τους από τα όργανα και τις τεχνικές υπηρεσίες του Δήμου και το είδος των ευθυνών που μπορούν ενδεχομένως να αναζητηθούν από τα όργανα αυτά (αιρετά και μη), σε περίπτωση μη κατεδάφισής τους.
Ο κ. Παντελής καταλήγει στη γνωμοδότηση του: «Η υποχρέωση επιβολής προστίμων ανέγερσης και διατήρησης αυθαιρέτων από την πλευρά της διοίκησης, υφίσταται και λειτουργεί παράλληλα με την υποχρέωσή της για κατεδάφιση αυτών, η μονόπλευρη δε επιλογή της πρώτης δυνατότητας, δεν σημαίνει, άνευ ετέρου, ότι η δικαστική αρχή δεν έχει την δυνατότητα να ελέγξει, αν αυτή παραβιάζει τα όρια της διακριτικής της ευχέρειας, ως συνιστώσα το έγκλημα της παράβασης καθήκοντος, συντρεχουσών βεβαίως και των λοιπών προϋποθέσεων του νόμου».
