Θερμό αναμένεται το καλοκαίρι για τον Ισπανό πρωθυπουργό, Πέδρο Σάντσεθ. Υποθέσεις «διαφθοράς» που αφορούν τον αδελφό, τη σύζυγο και τον προκάτοχό του Χοσέ Λουίς Ροντρίγκεθ Θαπατέρο καθώς και έφοδοι της αστυνομίας έχουν επαναφέρει στο προσκήνιο τα σενάρια για πρόωρες εκλογές στην Ισπανία.
Στο μικροσκόπιο των δικαστικών αρχών στην Ισπανία για υποθέσεις διαφθοράς αναμένεται να βρεθούν τις επόμενες εβδομάδες στενά συγγενικά πρόσωπα του Πέδρο Σάντσεθ, όπως ο αδελφός και η σύζυγός του, αλλά και ο πρώην πρωθυπουργός Χοσέ Λουίς Ροντρίγκεθ Θαπατέρο.
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
Αν και ο ηγέτης των Σοσιαλιστών (PSOE) – ο οποίος ανέβηκε στην εξουσία πριν από οκτώ χρόνια ανατρέποντας τους Συντηρητικούς (PP) με σημαία την πάταξη της διαφθοράς – δηλώνει κατηγορηματικά ότι η οικογένειά του δεν έχει διαπράξει κανένα αδίκημα, το πολιτικό κόστος είναι ορατό. Παράλληλα, ο Σάντσεθ στηρίζει απόλυτα τον Θαπατέρο, επικαλούμενος το τεκμήριο της αθωότητας.
Ωστόσο, το κλίμα επιβαρύνεται από τις κατηγορίες εις βάρος δύο πρώην στενών του συνεργατών, αλλά και από την πρόσφατη διετή απομάκρυνση του πρώην γενικού εισαγγελέα της χώρας λόγω διαρροής εμπιστευτικών δεδομένων.
Οι δικαστικές μάχες των Σάντσεθ
Ο αδελφός του, Νταβίντ Σάντσεθ πρόκειται να δικαστεί στην περιφέρεια της Εστρεμαδούρα, κατηγορούμενος για κατάχρηση εξουσίας και διαπλοκή, μαζί με ακόμη δέκα άτομα. Η υπόθεση ξεκίνησε μετά από προσφυγή της οργάνωσης Manos Limpias («Καθαρά Χέρια»), η οποία συνδέεται με την ακροδεξιά. Η κατηγορία αφορά τη δημιουργία μιας ειδικά «φωτογραφικής» θέσης εργασίας για εκείνον το 2017 από το σοσιαλιστικό συμβούλιο του Μπαδαχόθ, εποχή που ο Πέδρο Σάντσεθ ήταν αρχηγός του κόμματος αλλά όχι ακόμη πρωθυπουργός. Ο Νταβίντ Σάντσεθ αρνείται τα πάντα, αλλά βρίσκεται αντιμέτωπος με τριετή φυλάκιση.
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
Η σύζυγος του Ισπανού πρωθυπουργού, Μπεγκόνα Γκόμεζ, βρέθηκε επίσης ενώπιον της δικαιοσύνης. Μετά από διετή έρευνα που επίσης πυροδοτήθηκε από τη Manos Limpias, της απαγγέλθηκαν κατηγορίες για διαφθορά, διαπλοκή και κατάχρηση δημόσιου χρήματος.
Κατηγορείται ότι εκμεταλλεύτηκε την ιδιότητά της για να εξασφαλίσει θέση στο Πανεπιστήμιο Κομπλουτένσε της Μαδρίτης και να ευνοήσει ιδιωτικά συμφέροντα. Στην ίδια υπόθεση εμπλέκονται η βοηθός της, Κριστίνα Άλβαρεζ, και ο επιχειρηματίας Χουάν Κάρλος Μπαραμπές. Η Γκόμεζ, που δηλώνει αθώα, θα εμφανιστεί στο δικαστήριο στις 9 Ιουνίου.
Η πρώτη αντίδραση του Σάντσεθ τον Απρίλιο του 2024, όταν έγινε γνωστή η έρευνα για τη σύζυγό του, ήταν να αποσυρθεί για πέντε ημέρες για να σκεφτεί την παραίτησή του. Τελικά επέλεξε να παραμείνει, κάνοντας λόγο για πολιτική και επικοινωνιακή «παρενόχληση» των αντιπάλων του. Μάλιστα, έχει επικρίνει ανοιχτά μερίδα του δικαστικού σώματος για πολιτικά κίνητρα.
Στο στόχαστρο και ο Θαπατέρο
Ο πρώην πρωθυπουργός (2004-2011) και ιστορικό στέλεχος της Αριστεράς ερευνάται για πιθανή άσκηση πίεσης υπέρ της αεροπορικής εταιρείας Plus Ultra, η οποία διατηρεί δεσμούς με τη Βενεζουέλα. Η εταιρεία είχε λάβει κρατική ενίσχυση 53 εκατομμυρίων ευρώ κατά την πανδημία.
Οι αρχές εξετάζουν αν υπήρξε παράνομη διαχείριση των κονδυλίων αυτών ή ακόμη και ξέπλυμα χρήματος μέσω ευρωπαϊκών χωρών. Ο ανακριτής κάνει λόγο για μια «δομή διαπλοκής» υπό την επίβλεψη του Θαπατέρο, με τον ίδιο πάντως να αρνείται τις κατηγορίες και να ετοιμάζεται να καταθέσει στο Ανώτατο Δικαστήριο στα μέσα Ιουνίου και συγκεκριμένα στις 17.
Οι αστυνομικοί που ερεύνησαν το γραφείο του, βρήκαν μέσα σε χρηματοκιβώτιο του Θαπατέρο πάνω από 100 αντικείμενα πολυτελείας: σκουλαρίκια, κολιέ, βραχιόλια, δαχτυλίδια με διαμάντια, αλλά και συλλεκτικά ρολόγια Omega και Longines.
Ανάμεσά τους ξεχώριζε ένα εντυπωσιακό περιδέραιο με 14 πανάκριβα ρουμπίνια. Οι εισαγγελείς πιστεύουν ότι πρόκειται για μέρος του «θησαυρού» που απέκτησε μέσα από παράνομες διαδρομές χρημάτων και εικονικές συμφωνίες. Ο πρώην πρωθυπουργός της Ισπανίας, κατηγορείται πως συμμετείχε σε δίκτυο ξεπλύματος χρήματος και παράνομων συναλλαγών με διασυνδέσεις από τη Βενεζουέλα μέχρι την Κίνα.
Κι άλλα σκάνδαλα
Παράλληλα, η κυβέρνηση Σάντσεθ κλονίζεται και από άλλα μέτωπα:
Τον περασμένο Ιούνιο, ο Σάντσεθ αναγκάστηκε να ζητήσει δημόσια συγγνώμη όταν αποκαλύφθηκε ότι ο στενός του συνεργάτης και τρίτο τη τάξει στέλεχος του Σοσιαλιστικού Κόμματος Σάντος Θερδάν ερευνάται για συμμετοχή σε εκτεταμένο κύκλωμα με μίζες σε δημόσιες συμβάσεις.
Στο ίδιο σκάνδαλο εμπλέκεται και ο Χοσέ Λουίς Άβαλος, πρώην υπουργός Μεταφορών και ιστορικό στέλεχος των Σοσιαλιστών, οι δραστηριότητες του οποίου βρίσκονταν ήδη υπό έρευνα. Η αμηχανία για το κόμμα εντάθηκε όταν προέκυψαν στοιχεία ότι ο Αβαλος είχε πληρώσει κατ’ επανάληψη ιερόδουλες. Και οι δύο αρνούνται κάθε εμπλοκή στο κύκλωμα.
Ο Άβαλος έχει ήδη δικαστεί μία φορά, μαζί με τον πρώην σύμβουλό του Κόλντο Γκαρθία και τον επιχειρηματία Βίκτορ ντε Αλντάμα, με κατηγορίες για μίζες που σχετίζονταν με αγορά μασκών αξίας 50 εκατ. ευρώ κατά την πανδημία. Αναμένουν την απόφαση του δικαστηρίου, ενώ επίκειται να βρεθούν ξανά ενώπιον της Δικαιοσύνης για άλλες υποθέσεις.
Το πολιτικό κόστος για τον Σάντσεθ από την υπόθεση Άβαλος περιορίστηκε εν μέρει, καθώς ο πρώην υπουργός είχε αποχωρήσει από την κυβέρνηση ήδη από το 2021 και διαγράφηκε από το κόμμα όταν τέθηκε υπό έρευνα το 2024. Ωστόσο, η υπόθεση Θερδάν αποδείχθηκε πολύ πιο επιβαρυντική, επειδή ο ίδιος ο Σάντσεθ υπερασπιζόταν επίμονα την αθωότητά του μέχρι να δημοσιοποιηθούν τα στοιχεία της έρευνας.
Τι θα κάνει ο Σάντσεθ
Το Σοσιαλιστικό Κόμμα δηλώνει ότι προτίθεται να συνεργαστεί πλήρως με τις αρχές, ενώ ο Σάντσεθ αποκλείει κατηγορηματικά το ενδεχόμενο πρόωρων εκλογών, προτάσσοντας την ανάγκη για κυβερνητική σταθερότητα.
Σε δήλωση που εκδόθηκε μετά την έφοδο στα κεντρικά γραφεία του κόμματος στη Μαδρίτη (27.05.2026), το PSOE ανέφερε ότι θα διατηρεί «πάντα στάση μέγιστης συνεργασίας με τη δικαιοσύνη και απόλυτου σεβασμού στις δικαστικές ενέργειες».
Στον αντίποδα, η αντιπολίτευση ζητά επίμονα να στηθούν κάλπες. Ο αρχηγός του Λαϊκού Κόμματος, Αλβέρτο Νούνιεθ Φεϊχόο, τόνισε ότι η κατάσταση είναι πλέον ανυπόφορη και ο λόγος πρέπει να δοθεί στους πολίτες, ενώ ο Σαντιάγκο Αμπασκάλ του ακροδεξιού Vox έκανε λόγο για «μαφία που κυβερνά τη χώρα», ζητώντας την άμεση παραπομπή των υπευθύνων στη δικαιοσύνη.
Το κατά πόσο ο Σάντσεθ μπορεί να παραμείνει στην εξουσία θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από την πορεία των ερευνών, ιδίως εκείνης που αφορά τον Θαπατέρο και ενδέχεται να πλήξει ακόμη περισσότερο την εικόνα της κυβέρνησης. Αν επιβεβαιωθούν καταγγελίες για παράνομη κομματική χρηματοδότηση, είναι πιθανό να καταρρεύσει ο κυβερνητικός συνασπισμός.
Παρά την αυξανόμενη πίεση, ο Σάντσεθ δηλώνει αποφασισμένος να εξαντλήσει τη θητεία του έως το καλοκαίρι του 2027, υποστηρίζοντας ότι θα προκηρύξει εκλογές μόνο όταν αυτό εξυπηρετεί «το γενικό συμφέρον των πολιτών». Ωστόσο, οι εξελίξεις ενδέχεται να τον προλάβουν.
