Σφοδρή κριτική στην κινηματογραφική μεταφορά της «Οδύσσειας» από τον Κρίστοφερ Νόλαν άσκησε η καθηγήτρια Κλασικών Σπουδών του Πανεπιστημίου της Πενσυλβάνια, Έμιλι Γουίλσον, η οποία υπογράφει τη βραβευμένη αγγλική μετάφραση του ομηρικού έπους που κυκλοφόρησε το 2017 και είχε αναφερθεί από τον ίδιο τον σκηνοθέτη κατά την προώθηση της ταινίας.
Σε άρθρο της στο London Review of Books, η Γουίλσον εκφράζει την απογοήτευσή της, σημειώνοντας ότι περίμενε η ενασχόληση του Κρίστοφερ Νόλαν με την «Οδύσσεια» να οδηγήσει σε ένα πιο ώριμο και ουσιαστικό έργο.
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
Αντί αυτού, όπως υποστηρίζει, η ταινία συνδυάζει «μεγαλοπρέπεια και επιπολαιότητα», ενώ το δημιουργικό της όραμα χαρακτηρίζεται από ασάφεια και ανεπαρκώς ανεπτυγμένους χαρακτήρες.
Η ίδια υποστηρίζει ότι η ταινία «στερείται πολλών από τα στοιχεία που κάνουν το ποίημα σπουδαίο», επισημαίνοντας πως δεν έχει «τίποτα πειστικό να πει» για τον χρόνο, τη μνήμη, την ιστορία, τον πόλεμο ή τη σχέση ανάμεσα στην επιστροφή ενός ήρωα και στις ζωές όσων άφησε πίσω του.
Παράλληλα, κάνει λόγο για έλλειψη ψυχολογικού, συναισθηματικού, πολιτικού και ηθικού βάθους, χαρακτηρίζοντας την αφηγηματική δομή επιτηδευμένη και το σενάριο αδύναμο. Όπως σχολιάζει, οι χαρακτήρες δεν διαθέτουν πειστικά κίνητρα, ενώ, με δόση ειρωνείας, παρατηρεί ότι «δεν υπάρχουν σεξουαλικές σκηνές και όλα τα φαγητά φαίνονται απαίσια».
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
Η Γουίλσον αναφέρεται επίσης στην εκτίμηση που είχε εκφράσει ο Νόλαν για την πρώτη φράση της μετάφρασής της –«Πες μου για έναν περίπλοκο άνδρα»– σημειώνοντας χαρακτηριστικά ότι «θα ντρεπόμουν αν είχα γράψει οποιοδήποτε μέρος αυτού του σεναρίου».
Σε συνέντευξή της στους Sunday Times, η καθηγήτρια επανέλαβε την απογοήτευσή της, δηλώνοντας ότι η ταινία δεν την άγγιξε συναισθηματικά. Όπως εξήγησε, σε αντίθεση με το έργο του Ομήρου, οι κινηματογραφικοί χαρακτήρες δεν διαθέτουν το απαιτούμενο βάθος, με αποτέλεσμα ο θεατής να δυσκολεύεται να ενδιαφερθεί για την πορεία και την τύχη τους.Παρά τη σκληρή κριτική της, η Γουίλσον αναγνώρισε ότι η ταινία έχει ήδη συμβάλει στην αναζωπύρωση του ενδιαφέροντος για την αρχαία ελληνική γραμματεία.
Όπως τόνισε, η κυκλοφορία της «Οδύσσειας» αποτελεί από μόνη της ένα πολιτιστικό γεγονός που αξίζει να γιορτάζεται, καθώς επαναφέρει το κοινό στις κινηματογραφικές αίθουσες και ενισχύει το ενδιαφέρον για τις μεταφράσεις του ομηρικού έπους, οι οποίες γνωρίζουν αυξημένη ζήτηση.
Μάλιστα, εξέφρασε την ελπίδα ότι η επιτυχία της ταινίας θα μπορούσε να λειτουργήσει υπέρ των ανθρωπιστικών σπουδών, αποτρέποντας ενδεχομένως την κατάργηση πανεπιστημιακών τμημάτων λογοτεχνίας, γλωσσών και ιστορίας.
«Ο Νόλαν κάνει ό,τι μπορεί για να ξαναφέρει το ευρύ κοινό στην ανάγνωση και γι’ αυτό του είμαι ευγνώμων», κατέληξε.
