Ο πόλεμος στο Ιράν και τα πολύ μεγάλα προβλήματα που έχει προκαλέσει δεν θα μπορούσαν να αφήσουν εκτός κάδρου την Ευρωζώνη, καθώς σύμφωνα με έρευνα της ΕΚΤ (Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας) η ανασφάλεια σχετικά με τον πόλεμο προξενεί μεγαλύτερη ζημιά από τον ίδιο τον πληθωρισμό.
Στη μελέτη τους, οικονομολόγοι της ΕΚΤ διαπιστώνουν ότι τα νοικοκυριά περιόρισαν τις δαπάνες τους επειδή φοβήθηκαν τις οικονομικές συνέπειες του πολέμου στο Ιράν, ακόμη και πριν δουν σημαντική επιδείνωση του πραγματικού εισοδήματός τους.
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
Σύμφωνα με τους οικονομολόγους, κάθε πτώση της καταναλωτικής εμπιστοσύνης κατά 10 μονάδες συνδέεται, κατά μέσο όρο, με μείωση περίπου 0,4 ποσοστιαίων μονάδων στην ονομαστική ατομική κατανάλωση. Πρόκειται για επίπτωση αντίστοιχη με εκείνη του Απριλίου του 2022, όταν τα νοικοκυριά βρέθηκαν αντιμέτωπα με τις συνέπειες της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία.
Σύμφωνα με στοιχεία της έρευνας που επικαλείται το Bloomberg, η επιβράδυνση της κατανάλωσης προήλθε κυρίως από τη μείωση των προαιρετικών δαπανών, ενώ οι δαπάνες για ενέργεια αυξήθηκαν σε ονομαστικούς όρους, αντανακλώντας το υψηλότερο κόστος μεταφορών. Αντίθετα, οι δαπάνες για στέγαση και τρόφιμα παρέμειναν ανθεκτικές. Τη μεγαλύτερη προσαρμογή στις καταναλωτικές τους συνήθειες πραγματοποίησαν τα νοικοκυριά με υψηλότερα εισοδήματα.
«Η επιβράδυνση της ονομαστικής κατανάλωσης φαίνεται να προήλθε κυρίως από νοικοκυριά που δεν αντιμετωπίζουν δημοσιονομικούς περιορισμούς, αλλά επέλεξαν να αναβάλουν τις αγορές τους εξαιτίας της αυξημένης αβεβαιότητας», αναφέρουν οι ερευνητές.
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
Όπως σημειώνουν, οι αυξημένες τιμές που συνδέονται με τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή ενδέχεται να συνέβαλαν επίσης στην επιβράδυνση της κατανάλωσης. Ωστόσο, η ανάλυση δείχνει ότι σημαντικό ρόλο διαδραμάτισε και ο παράγοντας της ψυχολογίας των καταναλωτών, ο οποίος εξακολουθεί να επηρεάζει τη συμπεριφορά τους ακόμη και αφού ληφθούν υπόψη οι πραγματικές μεταβολές στα εισοδήματά τους.
Παρότι οι υψηλότερες τιμές που συνδέονται με τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή ενδέχεται επίσης να συνέβαλαν, η παραπάνω ανάλυση υποδηλώνει την ύπαρξη ενός μηχανισμού που καθοδηγείται από το καταναλωτικό συναίσθημα και ο οποίος εξακολουθεί να υφίσταται ακόμη και αφού ληφθεί υπόψη η πραγματική εξέλιξη των εισοδημάτων
«Εάν τα νοικοκυριά θεωρήσουν ότι οι απώλειες πραγματικού εισοδήματος που απορρέουν από τη σύγκρουση θα έχουν μόνιμο χαρακτήρα και τις συνδέσουν με χαμηλότερη πραγματική αγοραστική δύναμη, τότε η αρχική επιβράδυνση που προκλήθηκε από την επιδείνωση του καταναλωτικού κλίματος ενδέχεται να παγιωθεί», επισημαίνουν οι οικονομολόγοι της ΕΚΤ