Το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών δίνει διευκρινίσεις σχετικά με την δυνατότητα των δανειοληπτών να εξαγοράσουν δάνεια απαντώντας σε ανακοίνωση του ΠΑΣΟΚ.
Εξηγώντας τι ισχύει στην Κύπρο για την εξαγορά δανείων το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών σημειώνει ότι η ανακοίνωση του ΠΑΣΟΚ εμφανίζει ως «κυπριακό μοντέλο» ένα δικαίωμα που η κυπριακή νομοθεσία δεν προβλέπει.
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
Το άρθρο 18 του κυπριακού Ν. 169(I)/2015, όπως έχει τροποποιηθεί και ισχύει, προβλέπει ότι, πριν από την πώληση πιστωτικής διευκόλυνσης, ο δανειολήπτης μπορεί να υποβάλει πρόταση αγοράς. Και όπωε τονίζει το ΥΠΟΙΟ πουθενά δεν προβλέπει ο κυπριακός νόμος ότι ο δανειολήπτης δικαιούται να αγοράσει το δάνειό του σε συγκεκριμένο ποσοστό της αξίας του.
Δεν προβλέπει επίσης ότι ο δανειολήπτης μπορεί να καταβάλει ένα αυθαίρετα καθορισμένο μέρος της τρέχουσας αξίας και να εξοφλήσει υποχρεωτικά την υπόλοιπη απαίτηση ενώ δεν προβλέπει και ότι ο πιστωτής υποχρεούται να αποδεχθεί την προσφορά του.
«Η διάταξη προβλέπει δυνατότητα υποβολής πρότασης αγοράς, και σαφώς εννοείται ότι αφορά στην τρέχουσα αξία του δανείου. Δεν θεσπίζει δικαίωμα μονομερούς εξαγοράς της απαίτησης σε ποσοστό που αποφασίζει ο νομοθέτης», σημειώνει χαρακτηριστικά το υπουργείο.
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
Τι απαντούσε ο ΣΥΡΙΖΑ για το θέμα στον Κώστα Τζαβάρα
Όπως σημειώνει το υπουργείο Οικονομίας αυτά αναφέρονται και σε σχετική απάντηση της Ειδική Γραμματείας Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους το 2018, απαντώντας στη Βουλή στην ερώτηση του τότε Κοινοβουλευτικού Εκπροσώπου της Νέας Δημοκρατίας Κώστα Τζαβάρα.
Η απάντηση, με ημερομηνία 11.1.2018, αναφέρει επί λέξει για την Κύπρο:
«Με κρυφή την προσφορά κάποιου fund, δίνεται η δυνατότητα στο πιστωτικό ίδρυμα να δημοσιοποιήσει την πρόθεση του να πωλήσει απαίτηση […] και να αναμείνει 45 ημέρες για αντίδραση του δανειολήπτη (πρόταση εξαγοράς) ή να στείλει επιστολή στον δανειολήπτη με την οποία τον καλεί να υποβάλλει πρόταση εξαγοράς εντός 45 ημερών ενόψει της πώλησης του δανείου του».
Μάλιστα, το ερώτημα του τότε βουλευτή Κώστα Τζαβάρα είχε υποβληθεί πριν από την έκδοση της ευρωπαϊκής Οδηγίας 2019/1023, η οποία στη συνέχεια έκλεισε κάθε σχετικό «παράθυρο» και διαμόρφωσε ένα σαφές ευρωπαϊκό πλαίσιο.
Ανάλογο δικαίωμα με την Κύπρο υπάρχει και στην Ελλάδα
Αντίστοιχη δυνατότητα με την Κύπρο όπου προ της πώλησης υπάρχει η δυνατότητα ρύθμισης του δανείου υπάρχει και στην Ελλάδα, στο πλαίσιο του ελληνικού Κώδικα Δεοντολογίας, όπου μπορεί να διευθετηθεί είτε με εφάπαξ καταβολή σε μετρητά και διαγραφή τυχόν υπολοίπου της οφειλής του ή και άλλες λύσεις, σύμφωνα με την ικανότητα αποπληρωμής του και τις εύλογες δαπάνες διαβίωσής του.
Τα παραπάνω, σύμφωνα με το ελληνικό υπουργείο αναφέρονται τόσο στον αρχικό όσο και στον αναθεωρημένο κώδικα δεοντολογίας, όπου ως «Διακανονισμός Απαιτήσεων» νοείται εξωδικαστική συμφωνία κατά την οποία το ίδρυμα λαμβάνει είτε εφάπαξ καταβολή είτε προκαθορισμένες τμηματικές καταβολές και, στο πλαίσιο αυτό, «ενδέχεται να προβαίνει σε μερική διαγραφή της απαίτησης».
Άρα, συμπεραίνεται ότι η Ελλάδα έχει ήδη αντίστοιχο μηχανισμό ως προς το ουσιαστικό αποτέλεσμα: ο οφειλέτης μπορεί, στο πλαίσιο της διαδικασίας ρύθμισης, να προτείνει εφάπαξ καταβολή και διαγραφή μέρους της απαίτησης.
- Η λύση εξατομικεύεται.
- Λαμβάνονται υπόψη η ικανότητα αποπληρωμής του οφειλέτη (όπως διαμορφώνεται από την περιουσιακή και την εισοδηματική του κατάσταση) και οι εύλογες δαπάνες διαβίωσής του.
Επομένως, άλλο είναι να δίνεται στον οφειλέτη η δυνατότητα να προτείνει εφάπαξ εξόφληση με διαγραφή μέρους της απαίτησης, με βάση την πραγματική οικονομική του κατάσταση και άλλο να θεσπίζεται ένα οριζόντιο δικαίωμα του οφειλέτη να επιβάλει στον πιστωτή εξαγορά του δανείου σε ένα προκαθορισμένο ποσοστό της αξίας του. Το πρώτο το έχουμε ήδη στην Ελλάδα. Το δεύτερο δεν το προβλέπει ούτε η Κύπρος.
Τί προβλέπει το Ευρωπαικό Δίκαιο
Αναφορικά με το ευρωπαϊκό δίκαιο το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών αναφέρει ότι μια ρύθμιση που θα επέβαλλε νομοθετικά στον πιστωτή να δεχθεί ένα προκαθορισμένο ποσοστό της απαίτησής του, ανεξάρτητα από την πραγματική οικονομική και περιουσιακή κατάσταση του οφειλέτη, θα λειτουργούσε στην ουσία ως νομοθετικά επιβαλλόμενη αναδιάρθρωση της απαίτησης.
Μια τέτοια ρύθμιση, στο μέτρο που εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής της Οδηγίας (ΕΕ) 2019/1023, θα ήταν αντίθετη προς την ευρωπαϊκή νομοθεσία, εφόσον δεν διασφαλίζει το «best-interest-of-creditors test», δηλαδή την αρχή της μη χειροτέρευσης της θέσης του διαφωνούντος πιστωτή.
Η Οδηγία 2019/1023 ορίζει (στο άρθρο 2 παρ. 1 σημείο 6) τη σχετική αρχή που οφείλει να διέπει όλες τις αναδιαρθρώσεις: κανένας πιστωτής δεν μπορεί να ικανοποιηθεί με μικρότερο ποσό από αυτό που θα ελάμβανε σε περίπτωση ρευστοποίησης του συνόλου της περιουσιας. Η εν λόγω αρχή επαναλαμβάνεται σε διάφορα σημεία της οδηγίας (πχ άρθρο 10 παρ 2, άρθρο 11 κλπ) όπου γίνεται λόγος για σχέδια αναδιάρθρωσης οφειλών.
Επομένως, δεν μπορεί να θεσπιστεί ένα οριζόντιο, αυθαίρετο ποσοστό εξαγοράς για όλους τους οφειλέτες, χωρίς να λαμβάνονται υπόψη τα πραγματικά δεδομένα κάθε περίπτωσης: η περιουσία, το εισόδημα, η ικανότητα αποπληρωμής, η αξία των εξασφαλίσεων και η ανάκτηση που θα μπορούσε να επιτύχει ο πιστωτής στο εναλλακτικό σενάριο.
«Ποιος θα συνέχιζε να πληρώνει το δάνειό του, αν ήξερε ότι αφήνοντάς το να κοκκινίσει θα μπορούσε να το εξοφλήσει με μεγάλη έκπτωση; Πέραν όμως αυτού, η θεσμοθέτηση μιας τέτοιας δυνατότητας δημιουργεί έναν τεράστιο ηθικό κίνδυνο και θέτει σε αμφισβήτηση την ίδια την έννοια της τραπεζικής πίστης. Γιατί να παραμείνει ένας δανειολήπτης συνεπής, εάν γνωρίζει ότι, αφήνοντας το δάνειό του να «κοκκινίσει», μπορεί στη συνέχεια να το εξαγοράσει με μεγάλη έκπτωση; Και υπάρχει και η άλλη όψη: ποιο χρηματοπιστωτικό ίδρυμα θα δάνειζε με τους ίδιους όρους, εάν γνώριζε ότι ο δανειολήπτης μπορεί αύριο να εξοφλήσει μόνο ένα μέρος της οφειλής του; Το αποτέλεσμα θα ήταν λιγότερη και ακριβότερη πίστη για όλους: επιχειρήσεις, νοικοκυριά και συνεπείς δανειολήπτες», αναφέρεται μεταξύ άλλων.
