Στις 8 το πρωί κλείνει την πόρτα του διαμερίσματος. Ο σκύλος μένει πίσω. Στις 10 ανοίγει από το κινητό την κάμερα του σαλονιού για να δει τι κάνει.
Στη μία το μεσημέρι λαμβάνει ειδοποίηση από την εφαρμογή του αυτόματου ταΐσματος. Στις τέσσερις περνά ο επαγγελματίας dog walker για τη βόλτα της ημέρας. Λίγες ώρες αργότερα, πριν φύγει από το γραφείο, ελέγχει ξανά την κάμερα.
Δεν πρόκειται για κάποιο σενάριο από το μέλλον. Πρόκειται για μια όλο και πιο συνηθισμένη καθημερινότητα σε μεγάλες πόλεις σε ολόκληρο τον κόσμο.
Και ίσως για ένα από τα πιο χαρακτηριστικά σημάδια της εποχής μας. Γιατί η νέα οικονομία των κατοικιδίων δεν αναπτύσσεται απλώς επειδή αγαπάμε περισσότερο τους σκύλους και τις γάτες μας. Αναπτύσσεται επειδή περνάμε όλο και λιγότερο χρόνο μαζί τους.
Η βιομηχανία που χτίστηκε πάνω στην απουσία
Μέχρι πριν από λίγα χρόνια, οι επιλογές ήταν περιορισμένες. Ένας γείτονας. Ένας συγγενής. Κάποιος φίλος που θα έριχνε μια ματιά όταν έλειπες.
Σήμερα έχει δημιουργηθεί μια ολόκληρη οικονομία γύρω από την καθημερινή απουσία των ιδιοκτητών-κηδεμόνων.
Ξενοδοχεία κατοικιδίων με πισίνες και χώρους εκτόνωσης. Ημερήσια κέντρα φιλοξενίας όπου οι σκύλοι περνούν το πρωινό τους όσο οι άνθρωποι εργάζονται. Επαγγελματίες περιπατητές. Συστήματα τηλεπαρακολούθησης. Έξυπνα παιχνίδια που ενεργοποιούνται εξ αποστάσεως. Αυτόματες ταΐστρες που συνδέονται με εφαρμογές.
Σε ορισμένες χώρες, η αγορά υπηρεσιών κατοικιδίων αναπτύσσεται ταχύτερα ακόμη και από την αγορά παιδικής φροντίδας.
Δεν πρόκειται για μια απλή επιχειρηματική επιτυχία. Πρόκειται για μια απάντηση σε μια κοινωνική αλλαγή. Οι άνθρωποι λείπουν περισσότερο από το σπίτι. Και οι σκύλοι μένουν περισσότεροι μόνοι.
Ο σκύλος στο σπίτι, ο άνθρωπος στο γραφείο και οι ενοχές στη μέση
Υπάρχει ένας όρος που χρησιμοποιούν όλο και συχνότερα οι ψυχολόγοι όταν μιλούν για τη σχέση ανθρώπων και κατοικιδίων: pet parent guilt. Η ενοχή του ιδιοκτήτη-κηδεμόνα. Το αίσθημα ότι δεν αφιερώνει αρκετό χρόνο. Ότι εργάζεται υπερβολικά. Ότι λείπει πολλές ώρες. Ότι δεν βγάζει τον σκύλο αρκετές βόλτες. Ότι αναγκάζεται να τον αφήνει μόνο του.
Η αίσθηση αυτή ενισχύθηκε ιδιαίτερα μετά την πανδημία. Κατά τη διάρκεια των lockdown εκατομμύρια άνθρωποι εργάζονταν από το σπίτι. Οι σκύλοι συνήθισαν τη συνεχή ανθρώπινη παρουσία. Όταν οι εργαζόμενοι επέστρεψαν στα γραφεία, πολλοί ιδιοκτήτες-κηδεμόνες βρέθηκαν αντιμέτωποι με μια νέα πραγματικότητα. Δεν ήταν μόνο οι σκύλοι που δυσκολεύονταν να προσαρμοστούν. Ήταν και οι ίδιοι.
Οι έρευνες των τελευταίων ετών δείχνουν ότι πολλοί ιδιοκτήτες-κηδεμόνες αναφέρουν συναισθήματα ενοχής όταν αφήνουν το κατοικίδιό τους μόνο για μεγάλα χρονικά διαστήματα, ενώ αρκετοί δηλώνουν ότι οργανώνουν ακόμη και τις επαγγελματικές ή κοινωνικές υποχρεώσεις τους γύρω από τις ανάγκες του ζώου.
Όταν η φροντίδα γίνεται προϊόν
Κάπου εδώ αρχίζει το πραγματικά ενδιαφέρον κομμάτι της ιστορίας. Η αγορά δεν πουλά απλώς υπηρεσίες. Πουλά ανακούφιση.
Το μήνυμα είναι σχεδόν πάντα το ίδιο. «Ο σκύλος σας δεν θα είναι μόνος.» «Θα περάσει υπέροχα όσο λείπετε.» «Θα έχει παρέα.» «Θα ασκηθεί.» «Θα απασχοληθεί δημιουργικά.»
Με άλλα λόγια, η αγορά υπόσχεται ότι θα καλύψει το κενό που αφήνει η απουσία του ιδιοκτήτη-κηδεμόνα. Και οι τελευταίοι είναι πρόθυμοι να πληρώσουν. Όχι επειδή δεν μπορούν να φροντίσουν το ζώο τους. Αλλά επειδή θέλουν να νιώθουν ότι το φροντίζουν ακόμη και όταν δεν βρίσκονται εκεί.
Αυτός είναι ίσως ο πραγματικός λόγος που οι κάμερες κατοικιδίων έγιναν τόσο δημοφιλείς. Οι περισσότεροι σκύλοι δεν χρειάζονται κάμερα. Οι άνθρωποι τη χρειάζονται.
Η εποχή που τα κατοικίδια έγιναν οικογένεια
Αν προσπαθήσει κανείς να βρει την αιτία πίσω από όλα αυτά, θα καταλήξει σε μια απλή διαπίστωση. Tα κατοικίδια δεν έχουν αλλάξει. Εμείς έχουμε αλλάξει. Πριν από μερικές δεκαετίες, ένας σκύλος ζούσε συνήθως στην αυλή. Σήμερα κοιμάται στο υπνοδωμάτιο.
Παλαιότερα θεωρούνταν ζώο συντροφιάς. Σήμερα αντιμετωπίζεται ως μέλος της οικογένειας. Και όταν ένα μέλος της οικογένειας μένει μόνο του 10 ώρες την ημέρα, οι άνθρωποι αναζητούν τρόπους να το αντισταθμίσουν. Άλλοτε με χρόνο. Άλλοτε με χρήματα. Και συχνά με τα δύο.
Η εύκολη ανάγνωση αυτής της ιστορίας είναι ότι οι ιδιοκτήτες-κηδεμόνες κατοικιδίων ξοδεύουν ολοένα περισσότερα χρήματα.
Η πιο ενδιαφέρουσα ανάγνωση είναι διαφορετική.
Η άνοδος των pet hotels, των dog walkers και των pet cameras λέει τελικά περισσότερα για τους ανθρώπους παρά για τους σκύλους.
Μιλά για μια κοινωνία που εργάζεται περισσότερο, ζει πιο γρήγορα και περνά λιγότερο χρόνο στο σπίτι. Μιλά για ανθρώπους που προσπαθούν να ισορροπήσουν ανάμεσα στις επαγγελματικές υποχρεώσεις και στις προσωπικές τους σχέσεις. AκόμΑ κι όταν αυτές οι σχέσεις έχουν τέσσερα πόδια και ουρά.
