Ισχυρό μήνυμα προς την Άγκυρα εκπέμπει η τριήμερη παρουσία του Κυριάκου Μητσοτάκη στο Καστελόριζο, την ώρα που η Τουρκία ανεβάζει εκ νέου τους τόνους σε Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειο. Η επίσκεψη του πρωθυπουργού είχε προγραμματιστεί εδώ και εβδομάδες, ωστόσο η συγκυρία τής προσδίδει ιδιαίτερο γεωπολιτικό βάρος, με το ακριτικό νησί να βρίσκεται ξανά στο επίκεντρο της τουρκικής ρητορικής.
Από το Καστελόριζο, ο Κυριάκος Μητσοτάκης αναμένεται έτσι να εκπέμψει σαφή μηνύματα προς την Τουρκία, επαναφέροντας τις σταθερές της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής: ανοιχτός δίαυλος επικοινωνίας με την Άγκυρα, αλλά με απαρέγκλιτη προϋπόθεση τον σεβασμό στο Διεθνές Δίκαιο, καμία συζήτηση επί ζητημάτων κυριαρχίας και κυριαρχικών δικαιωμάτων και καμία εξωτερική υπόδειξη ως προς την αμυντική θωράκιση της χώρας. Για την Αθήνα, άλλωστε, η μόνη διαφορά που μπορεί να τεθεί στο τραπέζι με την Τουρκία παραμένει η οριοθέτηση ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδας στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο.
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
Το γεωπολιτικό βάρος της παρουσίας Μητσοτάκη στο Καστελόριζο
Η επίσκεψη πραγματοποιείται σε μία περίοδο κατά την οποία η ένταση στα ελληνοτουρκικά έχει επανέλθει σε πρώτο πλάνο. Η ανακήρυξη από την Τουρκία θαλάσσιου πάρκου στην Ανατολική Μεσόγειο, το οποίο κατά την ελληνική ανάγνωση επιχειρεί να αποκόψει το Καστελόριζο από τον υπόλοιπο νησιωτικό κορμό, αλλά και η παράνομη NAVTEX για το ερευνητικό «TUBITAK MARMARA» νοτίως του νησιού, στην οποία η Αθήνα απάντησε με αντι-NAVTEX, συνθέτουν το σκηνικό μέσα στο οποίο πραγματοποιείται η μετάβαση του πρωθυπουργού.
Στην εξίσωση προστίθενται και οι πρόσφατες αναφορές του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, ο οποίος έστρεψε τα βλέμματα προς την περιοχή του Κας, απέναντι από τη Μεγίστη. «Αν μπορούσαμε απλώς να υψώσουμε τη φωνή μας από την ηπειρωτική μας χώρα, από το Κας, στην Ελλάδα, θα μας άκουγαν, έτσι δεν είναι;», είχε δηλώσει ο Τούρκος πρόεδρος, μία αποστροφή που στην Αθήνα εντάσσεται στο ευρύτερο πλέγμα της τουρκικής ρητορικής των τελευταίων ημερών.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η παρουσία του πρωθυπουργού στο ακριτικό νησί αποκτά εκ των πραγμάτων ισχυρό συμβολισμό. Η Αθήνα επιμένει ότι η επίσκεψη δεν σχεδιάστηκε ως απάντηση στην Τουρκία και υπογραμμίζει ότι ένας πρωθυπουργός μεταβαίνει στο Καστελόριζο όπως σε οποιοδήποτε άλλο τμήμα της χώρας. Η επιλογή, όμως, του συγκεκριμένου τόπου και του συγκεκριμένου χρόνου λειτουργεί ταυτόχρονα ως έμπρακτη επιβεβαίωση της ελληνικής παρουσίας σε μια περιοχή με ιδιαίτερη στρατηγική σημασία.
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
«Σταθερότητα δεν σημαίνει υποχωρητικότητα»
Το πλαίσιο των μηνυμάτων που αναμένεται να εκπέμψει ο Κυριάκος Μητσοτάκης έχει ήδη περιγραφεί από τον ίδιο. Η Αθήνα δεν κλείνει την πόρτα στον διάλογο, αλλά διαχωρίζει τη διατήρηση ανοιχτών διαύλων από οποιαδήποτε υποχώρηση έναντι μονομερών αξιώσεων.
«Σταθερότητα δεν σημαίνει σε καμία περίπτωση υποχωρητικότητα, ούτε ανοχή σε τετελεσμένα», είχε τονίσει ο πρωθυπουργός από το Ελ Αλαμέιν, προσθέτοντας ότι η Ελλάδα «δεν φοβάται ούτε να υπερασπιστεί τις θέσεις της με αυτοπεποίθηση ούτε και να συνομιλήσει».
Στην ίδια γραμμή εντάσσεται και το μήνυμα για την αμυντική θωράκιση των νησιών. Η ελληνική θέση παραμένει ότι η χώρα δεν δέχεται υποδείξεις για τον τρόπο με τον οποίο οργανώνει την άμυνα και τους εξοπλισμούς της, ιδιαίτερα όσο παραμένει σε ισχύ το τουρκικό casus belli. Το ζήτημα αποκτά πρόσθετη διάσταση μετά τη συμφωνία με το Ισραήλ για την «Ασπίδα του Αχιλλέα», απέναντι στην οποία η Άγκυρα έχει αντιδράσει.
Παράλληλα, είναι εμφανές ότι η Αθήνα επιχειρεί να εντάξει το Καστελόριζο σε μια ευρύτερη γεωπολιτική στρατηγική στην Ανατολική Μεσόγειο, η οποία δεν περιορίζεται στην άμυνα. Οι συμμαχίες με χώρες της περιοχής, η συνεργασία με την Αίγυπτο και την Κύπρο και οι ενεργειακές διασυνδέσεις αποτελούν κομμάτια ενός σχεδιασμού που αποσκοπεί στην ενίσχυση του ελληνικού αποτυπώματος στην περιοχή.
Ανεβάζουν τους τόνους τα τουρκικά ΜΜΕ
Η επικείμενη παρουσία Μητσοτάκη στο Καστελόριζο έχει ήδη προκαλέσει αντιδράσεις στην Τουρκία, με μέρος του Τύπου να επιχειρεί να παρουσιάσει την επίσκεψη ως ελληνική «πρόκληση».
Η αντιπολιτευόμενη «Νεφές» επέλεξε τον τίτλο «Ίσως σύντομα ακούσει πιο καθαρά», παραπέμποντας ευθέως στη δήλωση Ερντογάν για το Κας, ενώ παρουσιάζει την παρουσία του πρωθυπουργού ως απάντηση στα μηνύματα της Άγκυρας.
Ακόμη πιο χαρακτηριστική είναι η προσέγγιση του Haber Global, όπου η συζήτηση επικεντρώθηκε στην ενίσχυση των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων. «Η Ελλάδα συνεχίζει να εξοπλίζεται σαν να προετοιμάζεται για πόλεμο», ανέφερε η παρουσιάστρια, ενώ στη συζήτηση ακούστηκε και η εκτίμηση ότι ο Κυριάκος Μητσοτάκης μεταβαίνει στο Καστελλόριζο «για να ορθώσει ξεκάθαρα ανάστημα απέναντι στην Τουρκία».
Στους υψηλότερους τόνους κινήθηκαν άλλα τουρκικά ΜΜΕ, με την Akit να κάνει λόγο για «άλλη μια πρόκληση» και να υποστηρίζει ότι η Αθήνα επιχειρεί να δημιουργήσει νέα τετελεσμένα. Στο ίδιο δημοσίευμα φιλοξενείται η τοποθέτηση του απόστρατου υποναυάρχου Τζιχάτ Γιαϊτζί ότι «οι μονομερείς χάρτες δεν χαράσσουν σύνορα και οι de facto επισκέψεις δεν απονέμουν κυριαρχία».
Από το Καστελόριζο του 2010 στο Καστελόριζο του 2026
Η επίσκεψη έχει, πάντως, και έναν δεύτερο συμβολισμό για το Μέγαρο Μαξίμου. Δεκαέξι χρόνια μετά την παρουσία του Γιώργου Παπανδρέου στο Καστελόριζο και την ανακοίνωση της προσφυγής της Ελλάδας στον μηχανισμό στήριξης, ο Κυριάκος Μητσοτάκης επιδιώκει να σηματοδοτήσει από το ίδιο νησί το κλείσιμο εκείνου του κύκλου.
Το επίσημο πρόγραμμα του πρωθυπουργού αρχίζει αύριο, Σάββατο (12.09.2026), με συνάντηση με τον δήμαρχο Μεγίστης Νίκο Ασβέστη και επισκέψεις σε έργα και υποδομές. Την Κυριακή (13.09.2026) θα παραστεί στις εκδηλώσεις για την 83η επέτειο της απελευθέρωσης του Καστελόριζου, ενώ, σύμφωνα με πληροφορίες, δεν αποκλείεται να επισκεφθεί τη Ρω και τη Στρογγύλη.
