Σε εξέλιξη βρίσκεται στην Ολομέλεια της Βουλής η συζήτηση για την κύρωση των συμβάσεων με την κοινοπραξία Chevron – HELLENiQ Energy, που αφορούν την παραχώρηση δικαιωμάτων έρευνας και εκμετάλλευσης υδρογονανθράκων στις θαλάσσιες περιοχές νοτίως της Πελοποννήσου και της Κρήτης.
Η συνεδρίαση στην Ολομέλεια της Βουλής για τις συμβάσεις με τη Chevron για έρευνες υδρογονανθράκων αναμένεται με ιδιαίτερο πολιτικό ενδιαφέρον, καθώς ήδη έχουν διατυπωθεί ενστάσεις από κόμματα της αντιπολίτευσης για επιμέρους προβλέψεις των συμφωνιών. Στο επίκεντρο της κριτικής βρίσκεται ειδικότερα η διάταξη που αφορά τις περιοχές νοτίως της Κρήτης και προβλέπει τη δυνατότητα τροποποίησης των ορίων εντός των οποίων θα διεξαχθούν οι έρευνες, σε περίπτωση που συναφθεί συμφωνία οριοθέτησης υφαλοκρηπίδας ή ΑΟΖ μεταξύ της Ελλάδας και ενός ή περισσότερων γειτονικών κρατών.
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
Ο Σαμαράς χαρακτήρισε το Μητσοτάκη… «ερασιτέχνη εφησυχασμένο»
Στην ομιλία του ο Αντώνης Σαμαράς, ο οποίος έχει ασκήσει δριμεία κριτική στις συμβάσεις, εξαπέλυσε νέα επίθεση κατά της κυβέρνησης και του Κυριάκου Μητσοτάκη, τονίζοντας ότι «δεν υπάρχουν επαγγελματίες αντιφρονούντες αλλά επαγγελματίες εφησυχασμένοι». «Δεν θα ήθελα να πιστέψω ότι ο κ. Μητσοτάκης κατηγορεί δύο πρώην πρωθυπουργούς της Ελλάδας ότι έχουμε ως επάγγελμα την έκφραση εθνικών ανησυχιών» ανέφερε επίσης.
Στην παρέμβασή του, ο πρώην πρωθυπουργός ξεκαθάρισε ότι δεν είναι αντίθετος με τις εξορύξεις, υπενθυμίζοντας ότι ήδη από την περίοδο της πρωθυπουργίας του είχε προωθήσει τις σχετικές διαδικασίες και είχε μιλήσει για ενεργειακή αυτάρκεια. Ανεβάζοντας και άλλο τους τόνους, διερωτήθηκε αν η «μεταλλαγμένη Νέα Δημοκρατία» θα του κάνει «μαθήματα για τις εξορύξεις», επιμένοντας ότι το πρόβλημα δεν είναι οι έρευνες αυτές καθαυτές, αλλά το πολιτικό και εθνικό σήμα που εκπέμπεται μέσα από τη σύμβαση.
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
Παπασταύρου σε Σαμαρά: Αδικείτε τον εαυτό σας
Στο τέλος της ομιλίας του Αντώνη Σαμαρά, τον λόγο ζήτησε ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου, επιχειρώντας να αποκρούσει ευθέως τις αιτιάσεις του πρώην πρωθυπουργού. Με προσωπική αναφορά στη συνεργασία τους κατά την περίοδο της διακυβέρνησης Σαμαρά, ο υπουργός σημείωσε ότι «τον Αύγουστο του 2012 μου ζητήσατε να αναλάβω μία από τις πιο κρίσιμες νομικές διαπραγματεύσεις για τη χώρα, η οποία οδήγησε τον Νοέμβριο στην εκταμίευση των 44 δισ. και στη σταθεροποίηση της χώρας μας στο ευρώ», για να προσθέσει ότι «σε κρίσιμες στιγμές για την πατρίδα μας αγωνιστήκαμε μαζί και κάναμε τα αδύνατα δυνατά». Στο ίδιο πνεύμα, απευθυνόμενος στον πρώην πρωθυπουργό, υποστήριξε ότι στην προκειμένη περίπτωση «δεν έχετε τη σωστή πληροφόρηση και οδηγείστε σε λάθος συμπεράσματα και εκτιμήσεις», συμπληρώνοντας με έμφαση: «Μην αδικείτε τον εαυτό σας. Δεν μπορούν να εκχωρηθούν έτσι τα κυριαρχικά δικαιώματα».
Η αντιπαράθεση μεταξύ του πρώην πρωθυπουργού και του υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας συνεχίστηκε με νέο, αιχμηρό σχόλιο συνεργατών του Αντώνη Σαμαρά. Κύκλοι του πρώην πρωθυπουργού υποστήριζαν ότι «το τριεθνές δεν είναι στα πλευρικά όρια», ότι «η Αίγυπτος δεν έχει ενστάσεις» και πως είναι πλέον «προφανές ότι η σύμβαση δεν ακυρώνει το -παράνομο- τουρκολιβυκό μνημόνιο, όπως έλεγε η κυβέρνηση», καταλήγοντας με την αιχμή ότι «επομένως, κάποιος άλλος κάνει λάθος…».
Ανδρουλάκης: Το ΠΑΣΟΚ έχτισε, η ΝΔ δημιουργεί ερωτήματα εθνικής σημασίας
Με αιχμή τη στάση του ΠΑΣΟΚ απέναντι στις συμφωνίες για την εκμετάλλευση υδρογονανθράκων, ο Νίκος Ανδρουλάκης επιχείρησε από το βήμα της Βουλής να αναδείξει τη διαχωριστική γραμμή ανάμεσα στη στρατηγική που, όπως είπε, θεμελίωσε η παράταξή του από το 2011 και στους σημερινούς κυβερνητικούς χειρισμούς.
Ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ Νίκος Ανδρουλάκης ξεκαθάρισε ότι το κόμμα του υπερψηφίζει επί της αρχής το νομοσχέδιο, όχι όμως και τη σύμβαση για τις έρευνες νότια της Κρήτης, υποστηρίζοντας ότι η επίμαχη διατύπωση του άρθρου 30 παρ. 3 δημιουργεί «ερωτήματα εθνικής σημασίας». Οπως υποστήριξε, το ΠΑΣΟΚ είχε διαμορφώσει από την περίοδο της κυβέρνησης Γιώργου Παπανδρέου, με υπουργό τον Γιάννη Μανιάτη, ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο για τους υδρογονάνθρακες που κατοχύρωνε τα κυριαρχικά δικαιώματα της χώρας και συνέδεε την αξιοποίηση του ορυκτού πλούτου με κοινωνική ανταποδοτικότητα, μέσω του Ταμείου Αλληλεγγύης των Γενεών.
Στρέφοντας τα βέλη του στον πρωθυπουργό, ο Νίκος Ανδρουλάκης μίλησε για διαρκείς μετατοπίσεις στην ενεργειακή στρατηγική της κυβέρνησης, υποστηρίζοντας ότι αυτή καθορίζεται από τις «δημόσιες σχέσεις σε διαπλανητικό επίπεδο» του Κυριάκου Μητσοτάκη. Αντέτεινε ότι ο ίδιος πρωθυπουργός που στο παρελθόν χαρακτήριζε τα ορυκτά καύσιμα ξεπερασμένη επιλογή, σήμερα εμφανίζεται να τα υπερασπίζεται, ενώ αντίστοιχα μεταβάλλει –όπως είπε– και τη θέση του για την πυρηνική ενέργεια. Ειδικά για τη σύμβαση νότια της Κρήτης, ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ χαρακτήρισε «προβληματική» τη σχετική πρόβλεψη, επιμένοντας ότι αποπνέει μια λογική που δεν ενισχύει την ελληνική θέση και δημιουργεί λανθασμένες εντυπώσεις, οι οποίες μπορεί να εκληφθούν ως υποχώρηση ακόμη και έναντι του τουρκολιβυκού μνημονίου. Υπογράμμισε, μάλιστα, ότι αντίστοιχη πρόβλεψη δεν υπήρχε σε προηγούμενες συμβάσεις και διερωτήθηκε αν η προσθήκη της έγινε κατόπιν απαίτησης αντισυμβαλλομένου.
Σωκράτης Φάμελλος: Η κυβέρνηση λειτουργεί ως πλασιέ συμφερόντων
Μετωπική επίθεση στην κυβέρνηση εξαπέλυσε από το βήμα της Βουλής και ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ Σωκράτης Φάμελλος, συνδέοντας ευθέως το ενεργειακό με τη συνολική εξωτερική και γεωπολιτική στρατηγική της Αθήνας. Ο κ. Φάμελλος κατηγόρησε τον Κυριάκο Μητσοτάκη ότι δεν έχει καταδικάσει την «παράνομη επίθεση» ΗΠΑ και Ισραήλ στο Ιράν, κάνοντας λόγο για υποκατάσταση του διεθνούς δικαίου από «τον κανόνα του ισχυρού», ενώ επανέλαβε ότι η Ελλάδα «δεν έχει καμία θέση σε αυτόν τον πόλεμο» και δεν πρέπει να υπάρξει καμία εμπλοκή της χώρας ή των αμερικανικών βάσεων σε πολεμικές επιχειρήσεις.
Την ίδια στιγμή, ο Σωκράτης Φάμελλος έσπευσε να διευκρινίσει ότι η αμυντική συνδρομή προς την Κυπριακή Δημοκρατία είναι αυτονόητη, ζητώντας ωστόσο τη σύγκληση του Συμβουλίου Πολιτικών Αρχηγών υπό τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας και υποστηρίζοντας ότι η χώρα χρειάζεται εθνική στρατηγική και όχι «ΙΧ εξωτερική πολιτική». Στο πεδίο της ενέργειας, ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ επέμεινε ότι η κυβέρνηση ακολουθεί μια «αλλοπρόσαλλη και επικίνδυνη πολιτική», χαρακτηρίζοντάς την «πλασιέ συμφερόντων» αμερικανικών και γαλλικών εταιρειών. Υποστήριξε ότι η σημερινή κυβερνητική στροφή υπέρ των εξορύξεων έρχεται σε πλήρη αντίθεση με προηγούμενες τοποθετήσεις του πρωθυπουργού, τόσο για τα ορυκτά καύσιμα όσο και για την πυρηνική ενέργεια, και αναρωτήθηκε γιατί δεν προχώρησαν επί επτά χρόνια οι ήδη ώριμες παραχωρήσεις.
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε και ο κ. Φάμελλος στο άρθρο 30 παρ. 3 της σύμβασης, το οποίο, κατά την εκτίμησή του, αφήνει περιθώρια αμφισβήτησης των κυριαρχικών δικαιωμάτων της χώρας και αποδυναμώνει το κυβερνητικό επιχείρημα ότι οι συμφωνίες αυτές θωρακίζουν την ελληνική θέση. Κατηγόρησε, μάλιστα, την κυβέρνηση ότι, έχοντας αποτύχει να προχωρήσει με διπλωματικούς όρους το ζήτημα της ΑΟΖ, επιχειρεί να μεταθέσει το βάρος σε έναν ενεργειακό κολοσσό, ενώ συνέδεσε την κριτική του και με τους χειρισμούς στην Κάσο και σε άλλα έργα διασύνδεσης.
Δημήτρης Κουτσούμπας: «Λαϊκός ξεσηκωμός για να σταματήσει η εμπλοκή της Ελλάδας στον πόλεμο»
Σφοδρή κριτική στην κυβέρνηση άσκησε και ο Δημήτρης Κουτσούμπας, με αιχμή τη σύνδεση της ενεργειακής πολιτικής με τη γεωπολιτική εμπλοκή της χώρας. Ο γγ του ΚΚΕ υποστήριξε ότι όχι μόνο δεν διασφαλίζεται ενεργειακή ασφάλεια για την κοινωνία, αλλά, αντιθέτως, εντείνεται η ανασφάλεια καθώς η Ελλάδα εμπλέκεται ολοένα βαθύτερα «στους ενεργειακούς πολέμους».
Σύμφωνα με τον Δημήτρη Κουτσούμπα, το νομοσχέδιο συνιστά παράδοση εγχώριων ενεργειακών πηγών σε μονοπωλιακά συμφέροντα, την ώρα που, όπως είπε, τα νοικοκυριά και οι επιχειρήσεις συνεχίζουν να επιβαρύνονται από το υψηλό κόστος της ενέργειας. Στο ίδιο πλαίσιο, συνέδεσε τις συμφωνίες για τα θαλάσσια οικόπεδα νότια της Πελοποννήσου και της Κρήτης με τη συνολικότερη στρατηγική των ΗΠΑ στην περιοχή, κάνοντας λόγο για ρόλο «σημαιοφόρου» που αναλαμβάνει η ελληνική κυβέρνηση στον ενεργειακό ανταγωνισμό.
Ο γγ του ΚΚΕ αμφισβήτησε ευθέως το κυβερνητικό επιχείρημα περί κατοχύρωσης των κυριαρχικών δικαιωμάτων της χώρας μέσω των συγκεκριμένων συμφωνιών, επισημαίνοντας ότι η πρόβλεψη που έχει περιληφθεί στις συμβάσεις για τις περιοχές νότια της Κρήτης προδίδει, κατά την ανάγνωσή του, το ενδεχόμενο μελλοντικών επώδυνων διευθετήσεων. Αναφερόμενος στην επίμαχη διάταξη για το τι θα ισχύσει σε περίπτωση που τμήμα των θαλάσσιων οικοπέδων δεν περιληφθεί στην ελληνική ΑΟΖ, υποστήριξε ότι η κυβέρνηση αποκαλύπτει πως έχει ήδη εντάξει τα κυριαρχικά δικαιώματα της χώρας σε ένα «ΝΑΤΟϊκό παζάρι», παρά τη ρητορική περί εθνικής ισχύος. Απέρριψε, δε, τη θέση ότι πρόκειται για τυπική νομική πρόβλεψη, σημειώνοντας ότι αντίστοιχη αναφορά δεν υπάρχει στις άλλες δύο συμβάσεις, ενώ κατηγόρησε την κυβέρνηση πως, την ίδια ώρα που προβάλλει έναν εθνικοπατριωτικό λόγο, αφήνει ανοιχτά κρίσιμα ζητήματα σε μια περιοχή που εφάπτεται με το παράνομο τουρκολιβυκό μνημόνιο.
Κλείνοντας την τοποθέτησή του, μετέφερε τη συζήτηση στο πεδίο των κοινωνικών συνεπειών, κάνοντας λόγο για «τραγική ειρωνεία» την ώρα που, όπως είπε, η κυβέρνηση μιλά για «άλμα στον ενεργειακό τομέα» και για «Ελλάδα εξαγωγέα ενέργειας», ενώ οι πολίτες βρίσκονται αντιμέτωποι με ακριβότερα καύσιμα, αυξήσεις στο ρεύμα και νέες ανατιμήσεις στα βασικά αγαθά. Υπό αυτό το πρίσμα, κάλεσε σε «μαζικό λαϊκό ξεσηκωμό» για να σταματήσει η εμπλοκή της Ελλάδας στον πόλεμο και για να μην επωμιστούν οι εργαζόμενοι το κόστος αυτής της πολιτικής, επαναλαμβάνοντας τις προτάσεις του κόμματός του για κατάργηση του ΦΠΑ στα είδη λαϊκής κατανάλωσης, μείωση της φορολογίας στην ενέργεια, πλαφόν στις τιμές, επαναλειτουργία λιγνιτικών μονάδων, κατάργηση του Χρηματιστηρίου Ενέργειας και ουσιαστικές αυξήσεις στους μισθούς.
Κυριάκος Βελόπουλος: ΝΔ, ΠΑΣΟΚ και ΣΥΡΙΖΑ ευθύνονται για τη στασιμότητα στις εξορύξεις
Επίθεση κατά… πάντων εξαπέλυσε από το βήμα της Βουλής ο πρόεδρος της Ελληνικής Λύσης Κυριάκος Βελόπουλος, υποστηρίζοντας ότι διαχρονικά καμία κυβέρνηση (ΝΔ, ΠΑΣΟΚ και ΣΥΡΙΖΑ) δεν υλοποίησε ένα συνεκτικό πρόγραμμα εξορύξεων. Ο κ. Βελόπουλος μίλησε για «αμαρτωλή ιστορία» στο πεδίο των υδρογονανθράκων, αναγνωρίζοντας ως πιο επιτυχημένη περίοδο εκείνη της δεκαετίας του 1970 και του 1980 με τον Πρίνο, ενώ για τη φάση 2012-2019 σημείωσε ότι, παρότι υπήρξε νέος γύρος παραχωρήσεων, η συνέχεια δεν δόθηκε. Κατηγόρησε ειδικά τη σημερινή κυβέρνηση ότι καθυστέρησε επί χρόνια το ζήτημα των εξορύξεων, παρά το γεγονός ότι είχε υπογράψει σχετικές συμφωνίες το 2019, ενώ της απέδωσε αντιφάσεις τόσο στο θέμα των υδρογονανθράκων όσο και σε εκείνο της πυρηνικής ενέργειας.
Ο πρόεδρος της Ελληνικής Λύσης εστίασε ιδιαίτερα στις διατυπώσεις των νέων συμβάσεων, υποστηρίζοντας ότι οι προσθήκες που έγιναν εισάγουν ασάφειες ως προς τα «πλαϊνά όρια», τις μελλοντικές διεθνείς συμφωνίες οριοθέτησης και την πιθανότητα απώλειας τμήματος οριοθετημένης περιοχής. Κατά την ερμηνεία του, οι όροι αυτοί αφήνουν υπό αίρεση κατοχυρωμένα κυριαρχικά δικαιώματα της χώρας και εγείρουν σοβαρά ερωτήματα, ιδίως σε σχέση με την περιοχή του 28ου μεσημβρινού και τη συζήτηση γύρω από το τουρκολιβυκό μνημόνιο. Παράλληλα, άσκησε κριτική και στο οικονομικό σκέλος των συμβάσεων, κάνοντας λόγο για ασαφές πλαίσιο ως προς τα ανταλλάγματα του Δημοσίου, για πληρωμή «σε είδος» χωρίς επαρκείς ασφαλιστικές δικλίδες, αλλά και για ανεπαρκή αξιοποίηση των ποσών που κατευθύνονται σε εκπαιδευτικά ιδρύματα μέσω της ΕΔΕΥΕΠ.
Στην παρέμβασή του, αντιπαρέβαλε τη θέση της Ελληνικής Λύσης υπέρ ενός κρατικού μοντέλου διαχείρισης των υδρογονανθράκων, στα πρότυπα -όπως είπε- άλλων χωρών, συνδέοντάς το με την παραγωγή εθνικού πλούτου και την ενίσχυση μισθών και συντάξεων. Παράλληλα, κατηγόρησε την κυβέρνηση ότι εγκατέλειψε περιοχές όπως ο Κυπαρισσιακός και η Ήπειρος προκειμένου να εξυπηρετήσει, όπως υποστήριξε, άλλες ενεργειακές επιλογές, ενώ επανήλθε και στο ζήτημα της πυρηνικής ενέργειας, υποστηρίζοντας ότι η σημερινή κυβερνητική στροφή επιβεβαιώνει θέσεις που το κόμμα του είχε διατυπώσει νωρίτερα.
Αλέξης Χαρίτσης: Η κυβέρνηση ενδίδει στις πιέσεις των λόμπι ορυκτών καυσίμων
Δριμεία κριτική στην κυβέρνηση άσκησε από το βήμα της Βουλής ο πρόεδρος της Νέας Αριστεράς Αλέξης Χαρίτσης, κατηγορώντας το Μαξίμου για «ιστορική υποτέλεια» και πλήρη ευθυγράμμιση με τη συμμαχία Τραμπ – Νετανιάχου.
Ο Αλέξης Χαρίτσης υποστήριξε ότι η κυβέρνηση επενδύει το πολιτικό της κεφάλαιο, αλλά και τη γεωπολιτική θέση της χώρας, σε μια στρατηγική που αντιμετωπίζει την Ελλάδα ως διάδρομο και κόμβο ορυκτών καυσίμων στην Ανατολική Μεσόγειο. Κατά την ανάγνωσή του, οι σημερινές παραχωρήσεις δεν συνιστούν απλώς μια ενεργειακή επιλογή, αλλά λειτουργούν ως «διπλωματικό υποκατάστατο», μέσω του οποίου η Αθήνα επιχειρεί να απαντήσει εμμέσως στο τουρκολιβυκό μνημόνιο. Ο πρόεδρος της Νέας Αριστεράς κατηγόρησε, παράλληλα, την κυβέρνηση ότι ενδίδει πλήρως στις πιέσεις των λόμπι των ορυκτών καυσίμων, τα οποία, όπως είπε, επιδιώκουν την καθυστέρηση της ενεργειακής μετάβασης, ώστε να παρουσιαστεί η εξάρτηση από το φυσικό αέριο ως μονόδρομος. Στο ίδιο πλαίσιο αμφισβήτησε ευθέως το επιχείρημα ότι οι επίμαχες συμβάσεις μπορούν να οδηγήσουν σε φθηνότερη ενέργεια ή σε ουσιαστικά οφέλη για την κοινωνία, σημειώνοντας ότι παραμένει άγνωστο αν υπάρχουν αξιοποιήσιμα κοιτάσματα και, ακόμη κι αν βρεθούν, η χώρα δεν πρόκειται να αποκτήσει προνομιακή πρόσβαση σε αυτά.
Οπως ανέφερε, η κυβέρνηση καλλιεργεί προσδοκίες για πρόσκαιρα πολιτικά οφέλη, την ώρα που η Ελλάδα εξακολουθεί να είναι βαθιά εξαρτημένη από το φυσικό αέριο και δεν έχει ακόμη ξεπεράσει τις επιπτώσεις της προηγούμενης ενεργειακής κρίσης. Ο Αλέξης Χαρίτσης έστρεψε τα βέλη του και στη συνολικότερη ενεργειακή στρατηγική του Κυριάκου Μητσοτάκη, καταλογίζοντάς του αντιφάσεις ανάμεσα στη ρητορική περί πράσινης μετάβασης και στην ταυτόχρονη στροφή προς νέες εξορύξεις, το φυσικό αέριο και, πλέον, την πυρηνική ενέργεια.
Σήμερα η ψήφιση των συμβάσεων
Υπενθυμίζεται ότι το νομοσχέδιο του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας για την κύρωση των τεσσάρων συμφωνιών εγκρίθηκε κατά πλειοψηφία από την Επιτροπή Παραγωγής και Εμπορίου.
Υπέρ τάχθηκαν η Νέα Δημοκρατία και η Ελληνική Λύση, ενώ ΚΚΕ, Νέα Αριστερά και Πλεύση Ελευθερίας καταψήφισαν. ΠΑΣΟΚ, ΣΥΡΙΖΑ και ΝΙΚΗ επιφυλάχθηκαν να τοποθετηθούν στην Ολομέλεια, όπου σήμερα αναμένεται η τελική συζήτηση και ψήφιση των συμβάσεων.
