Η Ελένα Μπόνερ πέθανε στη Βοστόνη όπου ζούσε τα τελευταία χρόνια, δήλωσε η κόρη της, Τατιάνα Γιανκέλεβιτς, σε ανακοίνωση την οποία επικαλείται το πρακτορείο ειδήσεων Ria Novosti.
Η Μπόνερ θα ταφεί πλάι στον Ζαχάροφ στο κοιμητήριο Βοστριάκοβο της Μόσχας. Η οικογένειά της ζήτησε από τον κόσμο να μην φέρει λουλούδια στην τελετή αλλά να κάνει καλύτερα δωρεές στο Ίδρυμα Αντρέι Ζαχάροφ, μια οργάνωση προάσπισης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Η Ελένα Μπόνερ ασκούσε δριμεία κριτική στο κομμουνιστικό καθεστώς από τα τέλη της δεκαετίας του ’60. Με τον ακαδημαϊκό Ζαχάροφ παντρεύτηκαν το 1972.
Ο φυσικός Ζαχάροφ, που έχει αποκληθεί “πατέρας της σοβιετικής ατομικής βόμβας” και στη συνέχεια έγινε αντιφρονών στο καθεστώς, πέθανε στη Μόσχα σε ηλικία 68 ετών το 1989.
Το 1975, παρέλαβε στο Όσλο το βραβείο Νόμπελ Ειρήνης στη θέση του συζύγου της, στον οποίο οι σοβιετικές αρχές δεν επέτρεψαν να εγκαταλείψει τη χώρα για να μεταβεί στη Νορβηγία.
Η Ελένα Μπόνερ εγκατέλειψε το σοβιετικό Κομμουνιστικό Κόμμα, του οποίου ήταν μέλος, το 1968, κατά την καταστολή της Άνοιξης της Πράγας, όταν σοβιετικά άρματα μάχης βγήκαν στους δρόμους της πρωτεύουσας της τότε Τσεχοσλοβακίας.
Στη δεκαετία του ’70 εντάχθηκε στο κίνημα των αντιφρονούντων και συνέτεινε ώστε να γίνει περισσότερο γνωστή η τύχη των κρατουμένων ή των εξόριστων του σοβιετικού καθεστώτος.
Ο σύζυγός της, που την εποχή εκείνη ήταν ένας από τους μεγαλύτερους πυρηνικούς φυσικούς, εξορίστηκε στο Νίτζνι-Νοβγκόροντ, στον ποταμό Βόλγα, το 1980, αφού επέκρινε την εισβολή του Κόκκινου Στρατού στο Αφγανιστάν.
Έπειτα από την πτώση της ΕΣΣΔ στα τέλη του 1991, η Μπόνερ διετέλεσε μέλος πολλών οργανώσεων προάσπισης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Ασκούσε συχνά κριτική στην πολιτική του Βλαντίμιρ Πούτιν, που ήταν πρόεδρος της Ρωσίας από το 2000 έως το 2008 προτού ξαναγίνει πρωθυπουργός.
