Σημαντικό αποτύπωμα για την Ελλάδα άφησε η «Διατλαντική Σύνοδος για την Ασφάλεια Φυσικού Αερίου (LNG)», που πραγματοποιήθηκε την Τρίτη (25.2.2026) στην Ουάσιγκτον με πρωτοβουλία του Συμβουλίου Ενεργειακής Κυριαρχίας του Λευκού Οίκου.
Πιο συγκεκριμένα, από τις έξι ενεργειακές συμφωνίες που ανακοινώθηκαν, οι πέντε συνδέονται άμεσα με ελληνικά συμφέροντα και τον Κάθετο Ενεργειακό Διάδρομο. Οι εξελίξεις αυτές ενισχύουν τον ρόλο της Ελλάδας ως κόμβου LNG στη Νοτιοανατολική Ευρώπη.
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
Συμφωνίες για τον Κάθετο Διάδρομο
Η σύνοδος, που φιλοξενήθηκε στο Ινστιτούτο Ντόναλντ Τραμπ για την Ειρήνη, είχε στόχο την εμβάθυνση της διατλαντικής συνεργασίας στο υγροποιημένο φυσικό αέριο και την επιτάχυνση υποδομών που θα ενισχύσουν την ενεργειακή ανθεκτικότητα της περιοχής.
Όπως υπογράμμιζαν συμμετέχοντες, μετά τη συνάντηση του Νοεμβρίου στην Αθήνα, η σημερινή διαδικασία στην Ουάσιγκτον θεωρείται το επόμενο πρακτικό βήμα εφαρμογής, με έμφαση σε εμπορικές συμφωνίες και τεχνική ωρίμανση του σχεδίου.
Κεντρική εξέλιξη αποτέλεσε η υπογραφή νέων μακροχρόνιων συμφωνιών πώλησης αμερικανικού LNG από την Atlantic SEE LNG Trade, εταιρεία στην οποία ο Όμιλος AKTOR συμμετέχει με 60% και η ΔΕΠΑ Εμπορίας με 40%. Οι συμφωνίες αφορούν τέσσερις χώρες του Κάθετου Διαδρόμου και εκτιμάται ότι ενισχύουν τη θέση της Ελλάδας ως βασικής πύλης εισόδου και διανομής αερίου προς την Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη.
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
Παράλληλα, συμφωνία υπέγραψε και η εταιρεία METLEN, στο πλαίσιο της ίδιας προσπάθειας για ενίσχυση των μακροχρόνιων ροών αμερικανικού LNG προς την περιοχή.
Ρωσικό αέριο και πιέσεις Τραμπ για τον Κάθετο Διάδρομο
Ιδιαίτερη βαρύτητα είχε η συζήτηση για τις συνεχιζόμενες ροές ρωσικού φυσικού αερίου προς την Ευρώπη, κυρίως μέσω Τουρκίας, οι οποίες εκτιμώνται στα 17 έως 18 δισ. κυβικά μέτρα ετησίως. Το ζήτημα αναδείχθηκε ευρέως ως βασικό εμπόδιο στην πορεία εμπορικής ανάπτυξης του Κάθετου Διαδρόμου.
Αξίζει να σημειωθεί ότι το συγκεκριμένο θέμα έχει αναδειχθεί σε προγενέστερες παρεμβάσεις του προέδρου Τραμπ, ο οποίος είχε σημειώσει ότι οι Ευρωπαίοι «πληρώνουν δισεκατομμύρια στη Ρωσία για ενέργεια ενώ εμείς τους προστατεύουμε μέσω του ΝΑΤΟ».
Κοινός στρατηγικός στόχος ΗΠΑ και Ευρώπης
Παρά τις ευρύτερες πολιτικές αποκλίσεις, η σύνοδος ανέδειξε σύγκλιση Ουάσιγκτον και ευρωπαϊκών κυβερνήσεων γύρω από τον στόχο της ενεργειακής απεξάρτησης από τη Ρωσία.
Για τις ΗΠΑ, η στρατηγική αυτή συνδέεται με τη γεωπολιτική σταθερότητα σε μια περιοχή που εξακολουθεί να θεωρείται ευάλωτη στη ρωσική επιρροή. Για την Ευρώπη, και ιδιαίτερα για την Ελλάδα, η ανάπτυξη νέων διασυνδέσεων και εμπορικών ροών θεωρείται εργαλείο οικονομικής ανάπτυξης και περιφερειακής συνοχής, με προεκτάσεις που αγγίζουν ευρύτερα έργα διαδρόμων, όπως ο IMEC.
Παρά την πολιτική βούληση, παραμένουν σημαντικά τεχνικά και ρυθμιστικά εμπόδια. Στο τραπέζι βρέθηκαν ζητήματα που αφορούν τον κανονισμό «Capacity Allocation Mechanism Code» και το «Tariff Network Code», τα οποία εκτιμάται ότι δεν ανταποκρίνονται πλέον στις ανάγκες της αγοράς.
Η απουσία σαφούς ρυθμιστικής και εμπορικής βεβαιότητας λειτουργεί αποτρεπτικά για χώρες που καλούνται να υπογράψουν μακροχρόνια συμβόλαια LNG, παρά το γεγονός ότι η απεξάρτηση από το ρωσικό αέριο τοποθετείται χρονικά σε λιγότερο από δύο χρόνια.
Για τον λόγο αυτό, την Τετάρτη θα πραγματοποιηθεί τεχνική συνάντηση στο αμερικανικό υπουργείο Ενέργειας με τη συμμετοχή διαχειριστών συστημάτων μεταφοράς από τις εμπλεκόμενες χώρες, εκπροσώπων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και υπουργείων Ενέργειας, με στόχο την επιτάχυνση αλλαγών που θα δημιουργήσουν ένα σταθερό πλαίσιο.
Επαφές Παπασταύρου σε Λευκό Οίκο και Καπιτώλιο
Στο πλαίσιο της επίσκεψής του στην Ουάσιγκτον, ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου αναμένεται να πραγματοποιήσει το πρωί της Τετάρτης τριμερή συνάντηση με τον υπουργό Εσωτερικών των ΗΠΑ και επικεφαλής του Συμβουλίου Ενεργειακής Κυριαρχίας Νταγκ Μπέργκαμ, καθώς και με τον υπουργό Ενέργειας, Κρις Ράιτ.
Παράλληλα, θα έχει επαφές στο Καπιτώλιο, όπου προγραμματίζεται να συναντήσει τον πρόεδρο της Επιτροπής Διεθνών Σχέσεων της Γερουσίας Τζιμ Ρις, καθώς και τους βουλευτές Τσακ Φλάισμαν και Ράντι Βέμπερ, οι οποίοι διατηρούν ενεργό ενδιαφέρον για τη συνεργασία με την Ελλάδα σε ενεργειακά ζητήματα.
