Χριστούγεννα 2017 – Κάλαντα: Ένα έθιμο που κρατάει από την αρχαιότητα

Από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα τα κάλαντα σηματοδοτούν την γιορτή, το αύριο, την έναρξη του καινούργιου. Τότε τα αποκαλούσαν χελιδονίσματα και η αρχή του έτους ήταν τον Μάρτιο.

Όπως δηλώνει στο Αθηναϊκό-Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων η λαογράφος του Μουσείου Λαϊκής Τέχνης και Παράδοσης «Αγγελική Χατζημιχάλη», Σταυρούλα Πισιμίση «αν και ήταν ταυτισμένα με την αρχή της άνοιξης εμπεριέχουν επίσης όπως και στις μέρες μας ευχετικούς στίχους για την καλοχρονιά, έχουν σχέση για την νοικοκύρη, τα μέλη της οικογένειας.

Τα πράγματα αλλάζουν για πρώτη φορά όταν 153 πΧ οι ανώτατοι άρχοντες του ρωμαϊκού κράτους άρχισαν να αναλαμβάνουν το αξίωμά τους την 1η Ιανουαρίου. Από τότε η ημέρα αυτή άρχισε να θεωρείται ως αρχή του έτους.

Οι Χριστιανοί όμως δεν γιόρταζαν την 1η αλλά την 6η Ιανουαρίου, που ήταν η βάπτιση του Χριστού. Το 354 πΧ στα μέσα του 4ου αιώνα διαχωρίστηκε στη Ρώμη η γιορτή γεννήσεως του Χριστού κι έγινε στις 25 Δεκεμβρίου. Έτσι καθιερώθηκε ως ημερομηνία γέννησης του Χριστού η 25η Δεκεμβρίου και η 1η Ιανουαρίου ως η πρώτη μέρας της νέας χρονιάς».

Από τότε λοιπόν έως σήμερα τα κάλαντα είναι από τα πιο γνωστά έθιμα κατά το δωδεκαήμερο των Χριστουγέννων και της Πρωτοχρονιάς, «γνωστά κι ως το καλιάντασμα» όπως διευκρινίζει η κ. Πισιμίση.

«Ξεκινούν από την παραμονή των Χριστουγέννων και της Πρωτοχρονιάς κυρίως τα παιδιά αλλά και μεγάλοι και βγαίνουν στους δρόμους. Η παράδοση και ο λαϊκός πολιτισμός θέλει τα παιδιά της υπαίθρου να κρατούν στο χέρι τους ένα χλωρό ραβδί από την φύση που έχουν κόψει είτε από κρανιά από άλλο δέντρο και με αυτό χτυπούν την πόρτα του σπιτιού το οποίο επισκέπτονται. Υπάρχουν αρκετές παραλλαγές στα κάλαντα ανά περιοχή ως προς τις ευχές», τονίζει στο Αθηναϊκό Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων η κ. Πισιμίση.

Και προσθέτει: «Υπάρχουν διαφορετικοί στίχοι και τραγούδια. Το βασικό κοινό στοιχείο είναι το έθιμο, όπου παιδιά και μεγάλοι συνήθως το βράδυ της παραμονής 24 Δεκεμβρίου ή ανήμερα Χριστουγέννων μπαίνουν στο σπίτι του νοικοκύρη κρατώντας αυτό το χλωρό κλαδί με το οποίο όχι μόνο χτυπάνε την εξώπορτα του σπιτικού αλλά ακουμπούν και όλα τα μέλη της οικογένειας προκειμένου να τους μεταφέρουν την θαλερότητα, την ζωντάνια, τις ευχές. Θεωρούσαν στον λαϊκό πολιτισμό ότι το ξύλο που παίρνουν από την φύση και θετικές κι αρνητικές δυνάμεις. Θετικές τις οποίες μπορούν να μεταδώσουν με το άγγιγμα και ταυτόχρονα γονιμοποιητικές δυνάμεις».

Συμπληρώνει δε ότι «από την πλευρά τους, οι νοικοκυρές προσφέρουν είτε νομίσματα, καρπούς, κουλούρια και γλυκίσματα που έχει ο κάθε τόπος, κάστανα, καρύδια. Να πούμε βέβαια ότι αν κάποιο σπίτι δεν άνοιγε τότε υπήρχε και το αντίστοιχο σκωπτικό τραγούδι. Βέβαια σε ορισμένες περιοχές κρατούσαν και μουσικά όργανα όπως λαούτο, νταούλι ή άλλοτε κρατάνε μήλα, πορτοκάλια, ένα χάρτινο καράβι. Το τρίγωνο που επικρατεί στις μέρες μας συμβολίζει κυρίως τον ήχο. Στόχος είναι να μεταφέρεις τον ήχο με την έννοια του θορύβου. Κι ο θόρυβος σε πολλές περιπτώσεις λειτουργεί αποτρεπτικά του κακού και ταυτόχρονα ως πρόσκληση του καλού».

Όπως εξηγεί η λαογράφος το κυριότερο είναι ότι υπάρχει ένας βασικός κορμός που ακολουθούν τα έθιμο στον ελληνικό χώρο, σε όλες τις περιοχές είτε στην βόρεια είτε στη νότια είτε στη νησιωτική Ελλάδα. Μόνο κάποιες μικρές παραλλαγές παρατηρούνται που προσαρμόζονται και είναι οικείες στον κάθε τόπο και στους κατοίκους του.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Ελλάδα Τελευταίες ειδήσεις

Κορονοϊός: Δημοσιεύθηκαν στον ΦΕΚ τα νέα μέτρα – Όλα όσα προβλέπονται

Κορονοϊός: Δημοσιεύθηκαν στον ΦΕΚ τα νέα μέτρα – Όλα όσα προβλέπονται

Δημοσιεύθηκαν σήμερα στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως τα νέα μέτρα προστασίας στην προσπάθεια να αναχαιτιστεί ο κορονοϊός. Μεταξύ άλλων τα μέτρα προβλέπουν υποχρεωτική χρήση μάσκας σε ... Διαβάστε περισσότερα
Κορονοϊός: Στους 560 οι νεκροί στην Ελλάδα – Πέθανε 86χρονη στον “Ευαγγελισμό”

Κορονοϊός: Στους 560 οι νεκροί στην Ελλάδα – Πέθανε 86χρονη στον “Ευαγγελισμό”

Μεγαλώνει ο κατάλογος των νεκρών από επιπλοκές που προκαλεί ο κορονοϊός με τελευταίο θύμα μια 86χρονη γυναίκα. Η 86χρονη νοσηλευόταν στον “Ευαγγελισμό”, έπασχε από υποκείμενα ... Διαβάστε περισσότερα
Κορονοϊός: 1 στα 3 Ελληνόπουλα επηρεάστηκαν αρνητικά από τα περιοριστικά μέτρα της άνοιξης

Κορονοϊός: 1 στα 3 Ελληνόπουλα επηρεάστηκαν αρνητικά από τα περιοριστικά μέτρα της άνοιξης

Ο κορονοϊός είναι εδώ και οι επιπτώσεις του πολυεπίπεδες. Το 33% των παιδιών και εφήβων στην Ελλάδα επηρεάστηκαν αρνητικά από τα περιοριστικά μέτρα της άνοιξης. ... Διαβάστε περισσότερα
Αλκοόλ και οδήγηση ποτέ μαζί: Πανελλαδική καμπάνια για την 14η Ευρωπαϊκή Νύχτα χωρίς Ατυχήματα

Αλκοόλ και οδήγηση ποτέ μαζί: Πανελλαδική καμπάνια για την 14η Ευρωπαϊκή Νύχτα χωρίς Ατυχήματα

Οδήγηση και αλκοόλ είναι επικίνδυνος συνδυασμός. Χιλιάδες οδηγοί σε όλη την Ελλάδα ενημερώθηκαν κατά τη διάρκεια της “14ης Ευρωπαϊκής Νύχτας χωρίς Ατυχήματα”. Αλκοόλ και οδήγηση ... Διαβάστε περισσότερα
Κορονοϊός: Αυτά είναι όλα τα μέτρα στις περιοχές αυξημένης επιτήρησης και αυξημένου κινδύνου

Κορονοϊός: Αυτά είναι όλα τα μέτρα στις περιοχές αυξημένης επιτήρησης και αυξημένου κινδύνου

Τι ισχύει από σήμερα στις περιοχές που έχουν ενταχθεί στο επίπεδο 3 (Αυξημένης Επιτήρησης) και στο επίπεδο 4 (Αυξημένου Κινδύνου) για να αναχαιτιστεί ο κορονοϊός. Αττική και Θεσσαλονίκη στο μικροσκόπιο. Πως θα γίνεται η κυκλοφορία μετά τις 00.30 το βράδυ
Κορονοϊός: Πως θα αλλάξει η ζωή μας από το Σαββάτο – Σε νυχτερινή καραντίνα πάνω από 5 εκατομμύρια πολίτες

Κορονοϊός: Πως θα αλλάξει η ζωή μας από το Σαββάτο – Σε νυχτερινή καραντίνα πάνω από 5 εκατομμύρια πολίτες

Σε ισχύ τα νέα μέτρα από τα ξημερώματα του Σαββάτου για να αναχαιτιστεί ο κορονοϊός. “Μαύρος” Οκτώβριος με υπερδιπλάσια κρούσματα και νεκρούς. Πως θα κυκλοφορούν οι εργαζόμενοι το βράδυ και ποιοι εξαιρούνται από τη χρήση μάσκας.