Σε κατάσταση αυξημένου συναγερμού τέθηκαν λίγο πριν τα μεσάνυχτα της Κυριακής (01.03.2026) οι βρετανικές βάσεις στην Κύπρο, μετά το χτύπημα ιρανικού drone στη βάση Ακρωτηρίου χθες τα ξημερώματα.
Το HESA Shahed-136 είναι ένα ιρανικό drone καμικάζι σχεδιασμένο για επιθέσεις εναντίον χερσαίων στόχων από απόσταση. Χαρακτηρίζεται ως drone καμικάζι, καθώς λειτουργεί ως βλήμα μαζί με την πολεμική κεφαλή που μεταφέρει και καταστρέφεται μετά την πρόσκρουση στον στόχο.
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
Είναι πλέον γνωστό ότι ο ρωσικός στρατός χρησιμοποιεί στην Ουκρανία τα Shahed-131 (Geran-1) και Shahed-136 (Geran-2) drones καμικάζι, καθώς και το αναγνωριστικό-μαχητικό UAV Mohajer-6, το οποίο αρχικά είχε λανθασμένα αναφερθεί ότι έφερε τη ρωσική ονομασία Geran-1. Το Shahed-136 έχει συγκεντρώσει τη μεγαλύτερη προσοχή λόγω του μεγάλου αριθμού μονάδων που έχουν χρησιμοποιηθεί και των στόχων που έχουν πληγεί.
Υπάρχει συνεχιζόμενη συζήτηση σχετικά με την κατηγορία στην οποία ανήκει το συγκεκριμένο UAV, με ορισμένους να το χαρακτηρίζουν «μίνι» πύραυλο cruise (αν και δεν είναι πύραυλος, καθώς δεν διαθέτει πυραυλικό κινητήρα) και άλλους να το κατατάσσουν ως loitering munition ή drone καμικάζι.
Ανάπτυξη και κόστος του Shahed-136
Το HESA Shahed-136 αναπτύχθηκε από την Iran Aircraft Manufacturing Industrial Company (HESA) ως αυτόνομο εναέριο drone τύπου loitering munition με έλικα ώσης. Μεταφραζόμενο από τα περσικά, το όνομά του σημαίνει «Μάρτυρας 136». Το βασικό πλεονέκτημα του συγκεκριμένου drone είναι η τιμή του, καθώς πρόκειται για ένα σχετικά φθηνό σύστημα με κόστος που εκτιμάται μεταξύ 20.000 και 60.000 δολαρίων ανά μονάδα.
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
Το drone παρουσιάστηκε δημόσια για πρώτη φορά τον Δεκέμβριο του 2021 μέσω διαρροής βίντεο και στη συνέχεια αναγνωρίστηκε επίσημα ότι είχε ενταχθεί σε υπηρεσία στις ιρανικές ένοπλες δυνάμεις. Έχει ήδη δοκιμαστεί σε πραγματικές συνθήκες μάχης στην Υεμένη και, σύμφωνα με αναφορές, χρησιμοποιήθηκε επίσης από τη Ρωσία κατά την εισβολή στην Ουκρανία.
Τα Shahed-136 έχουν σχεδιαστεί κυρίως για επιθέσεις εναντίον χερσαίων στόχων από απόσταση. Η ανάπτυξή τους πραγματοποιείται από ράμπα εκτόξευσης, με εκτόξευση σε παρτίδες έως και πέντε μονάδων. Κύριος στόχος τους είναι η αποφυγή των αντιαεροπορικών συστημάτων και ο κορεσμός των χερσαίων στόχων, εξαντλώντας τους πόρους της αντιαεροπορικής άμυνας κατά τη διάρκεια της επίθεσης.
Σχεδίαση και τεχνικά χαρακτηριστικά
Το drone έχει σχεδιαστεί ως ιπτάμενη πτέρυγα με κάθετα ακροπτερύγια τύπου tip fence. Το μήκος του ανέρχεται περίπου στα 2,5 μέτρα και το άνοιγμα πτερύγων στα 3,5 μέτρα. Στο ρύγχος βρίσκεται η πολεμική κεφαλή, καθώς και τα απαραίτητα οπτικά συστήματα για πλήγμα ακριβείας. Το HESA Shahed-136 φέρει πολεμική κεφαλή βάρους περίπου 200 κιλών. Ο κινητήρας στο πίσω μέρος φαίνεται να είναι εμβολοφόρος, ενώ για την αρχική εκτόξευση χρησιμοποιείται πυραυλικός επιταχυντής. Η ταχύτητά του φτάνει περίπου τα 185 χλμ./ώρα.
Ο κινητήρας είναι τοποθετημένος στο πίσω μέρος της ατράκτου και κινεί δίφυλλη έλικα σε διάταξη ώσης («pusher»). Η άτρακτος είναι κεντρικά τοποθετημένη και ενσωματώνεται στα πτερύγια, δημιουργώντας ένα ενιαίο αεροδυναμικό σχήμα. Σύμφωνα με αναφορές, ο κινητήρας MD550 που αναφέρεται σε ορισμένα γραφήματα προέρχεται από την πλατφόρμα Aliexpress.
Ορισμένες πηγές το χαρακτηρίζουν ως loitering munition, ωστόσο οι περισσότερες συμφωνούν ότι πρόκειται για «πυρομαχικό άμεσης επίθεσης», καθώς δεν διαθέτει δυνατότητα παραμονής (loitering) πάνω από τον στόχο. Το σύστημα παρουσιάστηκε δημόσια κατά τη διάρκεια της άσκησης Great Prophet 17, όταν το Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης εκτόξευσε 10 Shahed-136 από σύστημα εκτόξευσης τοποθετημένο σε φορτηγό.
Η εκτόξευση πραγματοποιείται σχεδόν οριζόντια με ελαφρά ανοδική γωνία και υποβοηθείται στο αρχικό στάδιο της πτήσης από σύστημα Rocket-Assisted Take-Off (RATO). Ο πύραυλος απορρίπτεται αμέσως μετά την εκτόξευση και στη συνέχεια αναλαμβάνει ο συμβατικός κινητήρας του drone. Η φορητότητα της ράμπας εκτόξευσης και της συλλογής drones επιτρέπει την τοποθέτηση του συστήματος στο πίσω μέρος των περισσότερων στρατιωτικών ή και εμπορικών φορτηγών, διευκολύνοντας κινητές επιχειρήσεις «χτύπα και φύγε», οι οποίες δυσχεραίνουν τις αντενέργειες.
Εφόσον διαθέτει ικανό επίπεδο ακρίβειας και εμβέλειας, το Shahed-136 αποτελεί μια εξελικτική προσθήκη για το Ιράν, το οποίο υπό καθεστώς κυρώσεων βασίζεται περισσότερο στη δική του στρατιωτικοβιομηχανική ικανότητα για την παροχή σύγχρονων λύσεων στο πεδίο της μάχης. Παρότι δεν θεωρείται εξελιγμένο όπλο υψηλής τεχνολογίας, τα χαρακτηριστικά του το καθιστούν αποτελεσματικό και δύσκολο στην εξουδετέρωση. Το Shahed-136 συναρμολογείται στην αεροπορική βάση Badr, κοντά στην πόλη Ισφαχάν, από την Shahed Aviation Industries.
