Σε νέο κρεσέντο ιστορικού αναθεωρητισμού επιδόθηκε η Τουρκία, με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν να αξιοποιεί την επέτειο για την Άλωση της Κωνσταντινούπολης προκειμένου να προβάλει το αφήγημα της «διάσωσης» της πόλης και των τόπων λατρείας της, συμπεριλαμβανομένης της Αγίας Σοφίας.
Ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, μιλώντας στην Τουρκία ανήμερα της επετείου για την Άλωση της Κωνσταντινούπολης, ισχυρίστηκε ότι η κατάκτηση δεν ήταν απλώς μια στρατιωτική νίκη, αλλά «η μετατροπή του σκότους σε φως», αφήνοντας παράλληλα αιχμές για όσους, όπως είπε, «δεν μπορούν ακόμη να τη χωνέψουν».
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
Ο Τούρκος πρόεδρος συμμετείχε στην προσευχή της Παρασκευής (29.05.2026) στην Αγιά Σοφιά, διάβασε στίχους από το Κοράνι μαζί με κυβερνητικά στελέχη και κάλεσε τους παρευρισκομένους να προσευχηθούν για τους Παλαιστινίους. Αμέσως μετά, στις δηλώσεις του προς τους δημοσιογράφους, επέλεξε να επαναφέρει με ιδιαίτερα φορτισμένο τρόπο το οθωμανικό αφήγημα για την Κωνσταντινούπολη.
«Αυτή η γη είναι η πατρίδα μας από το 1071. Και η Κωνσταντινούπολη, από το 1453, είναι το φως του ματιού του έθνους μας», ανέφερε, κάνοντας λόγο για «τουρκική Κωνσταντινούπολη». Στη συνέχεια, υποστήριξε ότι υπάρχουν ακόμη εκείνοι που «δεν μπορούν να δεχθούν» την κατάκτηση και «δεν μπορούν να ξεφύγουν από τα νύχια 573 ετών θυμού».
Οι αναφορές αυτές ερμηνεύονται ως σαφείς αιχμές προς όσους αντιδρούν στη μετατροπή της Αγίας Σοφίας σε τζαμί, αλλά και γενικότερα στο νεοοθωμανικό αφήγημα που συστηματικά καλλιεργεί η Άγκυρα. Ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν υποστήριξε ότι η δυσφορία αυτή «αποκαλύπτεται σε κάθε ευκαιρία», τόσο στο εσωτερικό όσο και στο εξωτερικό.
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
Ακόμη πιο προκλητικός ήταν όταν παρουσίασε την Άλωση ως πράξη αποκατάστασης και αναβίωσης. «Η Άλωση της Κωνσταντινούπολης υπήρξε η ανοικοδόμηση και η αναβίωση μιας πόλης», είπε, ισχυριζόμενος ότι οι τόποι λατρείας της, «συμπεριλαμβανομένης της Αγίας Σοφίας», είχαν «λεηλατηθεί και καταστραφεί».
Κατά τον ίδιο, η κατάκτηση έφερε «νέα ζωή» στην πόλη και καθιέρωσε «σταθερό κανόνα ειρήνης και ασφάλειας», σε μια Κωνσταντινούπολη όπου, όπως υποστήριξε, «ούτε η ζωή ούτε η περιουσία ήταν ασφαλείς». Προχώρησε μάλιστα ακόμη περισσότερο, κάνοντας λόγο για «πρωτοφανή ανοχή» προς ανθρώπους κάθε καταγωγής και πίστης.
«Η Άλωση της Κωνσταντινούπολης δεν υπήρξε απλώς μια μεγάλη νίκη», είπε, «ούτε ένα γεγονός που έκλεισε απλώς μια εποχή και άνοιξε μια άλλη». Αντίθετα, κατά τον Τούρκο πρόεδρο, αποτέλεσε «τη μετατροπή του σκότους σε φως σε μία από τις πιο αγαπημένες πόλεις του κόσμου».
Στο ίδιο πνεύμα, ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν επικαλέστηκε στίχους του ποιητή Φαζίλ Χουσνού Νταγλάρτζα, μιλώντας για την κατάκτηση ως «πηγή του πολιτισμού» και ως παράδειγμα του τι μπορεί να πετύχει το τουρκικό έθνος για τα «ιδανικά» και τον «τελικό του στόχο».
Κλείνοντας, επέμεινε στο ιδεολογικό βάθος που αποδίδει η Άγκυρα στην κατάκτηση της Κωνσταντινούπολης. «Όπως ακριβώς μια λίμνη δεν στερείται ποτέ νερού, έτσι και το ιδανικό, η συνείδηση και η λαχτάρα για κατάκτηση δεν θα λείψουν ποτέ από τις καρδιές αυτού του έθνους», ανέφερε, συμπυκνώνοντας το μήνυμα μιας ομιλίας με έντονο συμβολισμό και σαφές πολιτικό φορτίο.
