Με τα Στενά του Ορμούζ να έχουν «κλειδώσει» από τον πόλεμο στο Ιράν, μεγάλες οικονομικές δυνάμεις του πλανήτη επιχειρούν να βρουν εναλλακτικούς δρόμους για τα καύσιμα, που θα μπορέσουν σε κάποιο βαθμό να υποκαταστήσουν τη θαλάσσια οδό από όπου διακινείται το 20% της παγκόσμιας κατανάλωσης πετρελαίου.
Παρά το ότι τα Στενά του Ορμούζ αποτελούν πέρασμα κομβικής σημασίας για το παγκόσμιο εμπόριο ενέργειας, ο πόλεμος στο Ιράν έχει επιφέρει ασφυξία στην παγκόσμια οικονομία και ωθεί τις χώρες που εμπορεύονται καύσιμα να στραφούν σε εναλλακτικές διαδρομές.
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
Ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας (ΙΕΑ) υπογραμμίζει ότι είναι πολύ σημαντικό να βρεθούν εναλλακτικοί δρόμοι προκειμένου να αποσυμπιεστεί η παγκόσμια αγορά από το τεράστιο οικονομικό σοκ που έχει προκαλέσει ο πόλεμος.
Όπως επισημαίνεται σε δημοσίευμα του Independent, στο τραπέζι των συζητήσεων έχουν πέσει πολλές προτάσεις. Παρακάτω είναι μερικές από τις εναλλακτικές.
East-West Pipeline (Σαουδική Αραβία)
Πρόκειται για μια στρατηγική υποδομή 1.200 χλμ. στη Σαουδική Αραβία, που συνδέει τα ανατολικά πεδία πετρελαίου (Αμπ-καΐκ) με την Ερυθρά Θάλασσα. Μεταφέρει περίπου 7 εκατ. βαρέλια αργού πετρελαίου ημερησίως, επιτρέποντας την παράκαμψη των στενών του Ορμούζ. Ωστόσο, ο αγωγός περνά από την Ερυθρά Θάλασσα και τα χτυπήματα των Χούθι.
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
Αγωγός Χαμπσάν-Φουτζέιρα (ΗΑΕ)
Συνδέει τα πεδία στο Αμπού Ντάμπι με το λιμάνι Φουτζέιρα ενώ δίνει τη δυνατότητα για μεταφορά 1,5 – 1,8 εκατομμυρίων βαρελιών ημερησίως. Το σημαντικό είναι πως το πετρέλαιο μπορεί να φεύγει από διαφορετικό λιμάνι (Φουτζέιρα), που είναι στον Κόλπο του Ομάν και όχι στον Περσικό Κόλπο
Κιρκούκ–Τσεϊχάν (Ιράκ – Τουρκία)
Ο αγωγός Κιρκούκ-Τσεϊχάν μεταφέρει πετρέλαιο από τα πεδία της περιοχής Κιρκούκ στο βόρειο Ιράκ μέχρι το τουρκικό λιμάνι Τσεϊχάν στη Μεσόγειο. Σε αντίθεση με εξαγωγές από το νότιο Ιράκ (μέσω του Κόλπου), ο συγκεκριμένος αγωγός μειώνει την εξάρτηση από θαλάσσιες διαδρομές του Κόλπου, αποφεύγοντας και τα Στενά του Ορμούζ.
Αγωγός Γκόρεχ-Τζασκ (Ιράν)
Ο αγωγός Γκόρεχ-Τζασκ μεταφέρει πετρέλαιο από την ενδοχώρα του Ιράν (περιοχή Γκόρεχ) μέχρι το λιμάνι Τζασκ στον Κόλπο του Ομάν και δίνει στο Ιράν έξοδο στον Ινδικό Ωκεανό, μένοντας μακριά από τα Στενά του Ορμούζ. Μέσω αυτού μπορούν να μεταφερθούν περίπου 1 εκατ. βαρέλια ημερησίως.
Οι νέοι δρόμοι του πετρελαίου
Πέρα από τις παραπάνω διαδρομές που παρακάμπτουν τα Στενά του Ορμούζ και δίνουν μια βαλβίδα αποσυμπίεσης από την «ασφυξία» που έχει επιφέρει ο πόλεμος στο Ιράν, υπάρχουν και άλλοι σχεδιασμοί, όπως οι παρακάτω.
Αγωγός Βασόρας – Τσεϊχάν
Ένας αγωγός Βασόρας-Τσεϊχάν θα μπορούσε να είναι λύση και ένα πολύ σημαντικό έργο τόσο για το Ιράκ όσο και για την Τουρκία, είχε πει πρόσφατα ο Εκτελεστικός Διευθυντής του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας (IEA – International Energy Agencynternational), Φατίχ Μπιρόλ. Πρότεινε την κατασκευή ενός νέου αγωγού πετρελαίου που θα συνδέει τις πετρελαιοπηγές της Βασόρας στο Ιράκ με τον μεσογειακό πετρελαϊκό τερματικό σταθμό της Τουρκίας στο Τσεϊχάν. Το σκεπτικό του ΙΕΑ είναι η απομάκρυνση του αγωγού πετρελαίου από τα Στενά του Ορμούζ, σύμφωνα με την τουρκική εφημερίδα Hurriyet.
Αγωγός Ιράκ – Ομάν
Ιδέα για αγωγό από τη Βασόρα του Ιράκ μέχρι το λιμάνι Ντουκμ στο Ομάν (Κόλπος του Ομάν). Θα μετέφερε ιρακινό πετρέλαιο εκτός Περσικού Κόλπου
και θα κατέληγε απευθείας στον Ινδικό Ωκεανό. Θα μπορούσε να είναι χερσαίος αγωγός μέσω τρίτων χωρών, είτε να είναι υποθαλάσσιος.
Ιράκ – Ιορδανία
Πρόταση για αγωγό από τη Βασόρα μέχρι το λιμάνι Ακάμπα στην Ερυθρά Θάλασσα. Θα προσέφερε περίπου 1 εκατομμύριο βαρέλια τη μέρα, παρακάμπτοντας τα Στενά του Ορμούζ και δίνοντας πρόσβαση στη Μεσόγειο και τις παγκόσμιες αγορές. Είναι ιδέα από τη δεκαετία του ’80 που πήρε το «πράσινο φως» το 2022 αλλά το υψηλό κόστος και τα ζητήματα ασφάλειας δεν έχουν επιτρέψει την υλοποίηση του, δεδομένου ότι ο αγωγός περνά από σημεία που θεωρούνται επικίνδυνα για τα εμπορικά πλοία.
Κανάλι Περσικού Κόλπου – Κόλπου του Ομάν
Στην περίπτωση αυτή δεν μιλάμε για αγωγό αλλά για μια τεράστια τεχνητή διώρυγα (σαν του Σουέζ ή του Παναμά). Η ιδέα είναι να «κόψει» το Ιράν μέσα από τα Όρη Χατζάρ και να συνδέσει κατευθείαν τον Περσικό Κόλπο με τον Κόλπο του Ομάν. Αυτό θα έφερνε πλήρης παράκαμψη του Ορμούζ για όλα τα πλοία και τεράστια αλλαγή στο παγκόσμιο εμπόριο πετρελαίου. Ωστόσο, θα απαιτούνταν εκατοντάδες δισεκατομμύρια δολάρια και εκτός αυτού οι τεχνικές δυσκολίες μοιάζουν αυτή τη στιγμή ανυπέρβλητες.
