Με εκρήξεις ξεκίνησε η 3η Ιανουαρίου 2026 στη Βενεζουέλα καθώς οι Ηνωμένες Πολιτείες (ΗΠΑ) επιβεβαίωσαν επίσημα ότι πραγματοποίησαν στρατιωτική επιχείρηση κατά της κυβέρνησης του Νικολάς Μαδούρού. Η είδηση έπεσε σαν «βόμβα» όχι μόνο στο Καράκας, αλλά και στις διεθνείς αγορές.
Η στρατιωτική επιχείρηση των ΗΠΑ στην Βενεζουέλα αιφνιδίασε ακόμη και τους στενότερους συμμάχους της Ουάσινγκτον. Σύμφωνα με το Reuters, ούτε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ούτε το ΝΑΤΟ είχαν προηγούμενη ενημέρωση, γεγονός που εξηγεί τη χαρακτηριστική σιωπή των πρώτων ωρών. Επιπλέον, διπλωματικές πηγές αναφέρουν ότι οι ευρωπαϊκοί θεσμοί βρέθηκαν προ τετελεσμένων, εγείροντας ερωτήματα για τον συντονισμό της διατλαντικής συνεργασίας.
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
Την ίδια στιγμή, η κυβέρνηση της Βενεζουέλας κατήγγειλε «ανοιχτή στρατιωτική επιθετικότητα» από τις ΗΠΑ και ανακοίνωσε καθεστώς έκτακτης ανάγκης, εντείνοντας την αβεβαιότητα για το πώς – και πόσο – μπορεί να κλιμακωθεί η κρίση.
Η απουσία συντονισμένης δυτικής αντίδρασης ενισχύει την εικόνα μιας μονομερούς ενέργειας από την Ουάσινγκτον, που όχι μόνο αιφνιδίασε συμμάχους αλλά και άνοιξε νέο κύκλο ανησυχίας για τη συνοχή της Δύσης σε μια περίοδο έντονων γεωπολιτικών πιέσεων.
Γιατί η Βενεζουέλα «τρομάζει» τις αγορές ενέργειας
Βενεζουέλα δεν είναι απλώς μία ακόμη χώρα σε κρίση. Σύμφωνα με διεθνή ενεργειακά στοιχεία που επικαλείται το Reuters, βασισμένα σε δεδομένα του ΟΠΕΚ και της Υπηρεσίας Ενέργειας των ΗΠΑ (EIA), διαθέτει περίπου το 17–18% των παγκόσμιων αποδεδειγμένων αποθεμάτων πετρελαίου – το υψηλότερο ποσοστό διεθνώς.
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
Αυτό σημαίνει ότι κάθε σοβαρή αποσταθεροποίηση στη χώρα δεν αντιμετωπίζεται από τις αγορές ως τοπικό γεγονός, αλλά ως δυνητική απειλή για την παγκόσμια προσφορά πετρελαίου. Μπορεί η σημερινή παραγωγή της Βενεζουέλας να παραμένει περιορισμένη, όμως τα τεράστια αποθέματα την καθιστούν κρίσιμο παράγοντα για τη μελλοντική ισορροπία της αγοράς.
Δεν είναι τυχαίο ότι η επίθεση των ΗΠΑ ενσωματώνεται άμεσα στις τιμές. Όπως επισημαίνουν αναλυτές στο Reuters, ο φόβος διαταραχών στην παραγωγή ή στις εξαγωγές αυξάνει το γεωπολιτικό ρίσκο, το οποίο περνά σχεδόν αυτόματα στα συμβόλαια πετρελαίου.
Αβεβαιότητα στην Ευρώπη – Οι αγορές παραμένουν συγκρατημένες
Για την Ευρώπη, το βασικό μήνυμα δεν είναι μια άμεση εκτίναξη των τιμών, αλλά η αύξηση της αβεβαιότητας στην αγορά ενέργειας. Όσον αφορά την Ελλάδα, όπου τα καύσιμα είναι σχεδόν εξ ολοκλήρου εισαγόμενα, οποιαδήποτε παρατεταμένη άνοδος των διεθνών τιμών θα μπορούσε να έχει πιο άμεσο αντίκτυπο στην αντλία και στο κόστος μετακίνησης. Ωστόσο, προς το παρόν, οι διεθνείς αγορές εμφανίζονται συγκρατημένες.
Παρόλα αυτά, σύμφωνα με το Reuters, οι αναλυτές τονίζουν ότι η παραγωγή της χώρας παραμένει σε πολύ χαμηλά επίπεδα λόγω κακής διαχείρισης, χαλασμένων υποδομών και κυρώσεων. Αυτό σημαίνει πως, σε βραχυπρόθεσμο ορίζοντα, η επίδραση στις διεθνείς τιμές παραμένει περιορισμένη. Μια μελλοντική ανάκαμψη της παραγωγής ή συνεχείς διαταραχές στην προμήθεια θα μπορούσαν να ωθήσουν τις τιμές του πετρελαίου υψηλότερα, γεγονός που ενδεχομένως να είχε αντίκτυπο στο κόστος ενέργειας στην Ευρώπη και στην Ελλάδα.
Η στρατιωτική επέμβαση των ΗΠΑ στη Βενεζουέλα πυροδοτεί ένα επικίνδυνο φαινόμενο «ντόμινο», αυξάνοντας δραματικά το γεωπολιτικό ρίσκο χωρίς προς το παρόν να έχει οδηγήσει σε ουσιαστικές μεταβολές στις τιμές, αλλά ενισχύοντας την επιφυλακτικότητα των επενδυτών.
Φον ντερ Λάιεν για Βενεζουέλα: «Οποιαδήποτε λύση πρέπει να σέβεται το διεθνές δίκαιο»
Σαφή θέση πήρε και η Ευρωπαϊκή Ένωση για τις εξελίξεις στη Βενεζουέλα. Με ανάρτησή της στην πλατφόρμα «Χ», η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, τόνισε:
«Παρακολουθούμε πολύ στενά την κατάσταση στη Βενεζουέλα. Στεκόμαστε στο πλευρό του λαού της Βενεζουέλας και υποστηρίζουμε μια ειρηνική και δημοκρατική μετάβαση. Οποιαδήποτε λύση πρέπει να σέβεται το διεθνές δίκαιο και τον Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών. Με την Ύπατη Εκπρόσωπο της ΕΕ, Κάγια Κάλας, και σε συντονισμό με τα κράτη – μέλη της ΕΕ, διασφαλίζουμε ότι οι πολίτες της ΕΕ στη χώρα μπορούν να βασίζονται στην πλήρη υποστήριξή μας».
