Οι επιπτώσεις της κρίσης στη Μέση Ανατολή έχουν ήδη αρχίσει να γίνονται αισθητές στο σύνολο σχεδόν των εξαγωγικών επιχειρήσεων, επηρεάζοντας κυρίως το κόστος λειτουργίας και δευτερευόντως τη ζήτηση, σύμφωνα με έρευνα που πραγματοποίησε ο Σύνδεσμος Εξαγωγέων – ΣΕΒΕ.
Η αύξηση του ενεργειακού και μεταφορικού κόστους αναδεικνύεται ως η βασικότερη πρόκληση που αναδύεται από την κρίση στη Μέση Ανατολή διατρέχοντας οριζόντια όλους τους κλάδους των εξαγωγών, σύμφωνα με τα στοιχεία του ΣΕΒΕ ενώ παράλληλα καταγράφονται πιέσεις στην εφοδιαστική αλυσίδα και, σε μικρότερο βαθμό, στη ρευστότητα και την παραγωγή.
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
Οι επιχειρήσεις εμφανίζονται να «απαντούν» στις προκλήσεις κυρίως μέσω αυξήσεων τιμών στα προϊόντα και αναζήτησης νέων αγορών, ενώ ταυτόχρονα εκφράζουν με σαφήνεια την ανάγκη για άμεση λήψη στοχευμένων μέτρων στήριξης, με έμφαση στη μείωση του ενεργειακού κόστους, την ενίσχυση της ρευστότητας και τη διευκόλυνση των εξαγωγών.
Αναλυτικότερα, βάσει της έρευνας, που πραγματοποιήθηκε σε δείγμα 105 επιχειρήσεων, κυρίως μεσαίων (με 50-249 εργαζόμενους) από το Ινστιτούτο Εξαγωγικών Ερευνών και Σπουδών (ΙΕΕΣ) του ΣΕΒΕ, η επίδραση της κρίσης στη ζήτηση είναι ήδη εμφανής σε σημαντικό μέρος των επιχειρήσεων.
Για μείωση της ζήτησης ή ακυρώσεις παραγγελιών μιλούν πάνω από 7 στις 10 επιχειρήσεις στον αγροδιατροφικό τομέα. Πρόκειται για τον κλάδο με τα υψηλότερα ποσοστά αρνητικών επιπτώσεων στη ζήτηση. Ανά κλάδο τα ποσοστά των επιχειρήσεων που αντιμετωπίζουν μείωση της ζήτησης ή ακυρώσεις παραγγελιών διαμορφώνεται ως εξής:
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
- Βιομηχανία: 57,7%
- Αγροδιατροφικός τομέας: 71,4%
- Δομικά υλικά: 60%
- Μεταφορές και Logistics: 66,7%
Σχεδόν σε όλα αυτά τα πεδία, οι επιπτώσεις αναφέρονται ως μικρού και μέτριου βαθμού.
«Φωτιά» τα κόστη – Πως αντιδρούν οι επιχειρήσεις
Στη βιομηχανία: οι κυριότερες επιπτώσεις είναι το αυξημένο κόστος μεταφορών (32,0%) και η άνοδος των τιμών ενέργειας (30,7%) ενώ ακολουθούν οι καθυστερήσεις στην εφοδιαστική αλυσίδα (15,3%) και η αδυναμία προμήθειας πρώτων υλών (11,3%). Για την αντιμετώπιση, η κυρίαρχη επιλογή είναι η αύξηση τιμών (49,4%), ενώ σημαντικό ποσοστό επιχειρήσεων στρέφεται και στην αναζήτηση άλλων αγορών (36,7%).
Στον αγροδιατροφικό τομέα: το 43,2% αναφέρει αυξημένα μεταφορικά έξοδα και το 40,9% άνοδο τιμών ενέργειας. Εδώ, το 44,4% των επιχειρήσεων δηλώνει πρόθεση αύξησης τιμών και το 37,0% αναζήτησης νέων αγορών, ενώ το 11,1% εξετάζει μείωση εξαγωγικής δραστηριότητας.
Στα δομικά υλικά: οι επιπτώσεις κατανέμονται ισομερώς μεταξύ ενεργειακού κόστους, μεταφορών και καθυστερήσεων στην εφοδιαστική αλυσίδα (από 25% έκαστος παράγοντας), ενώ καταγράφεται και μεγαλύτερη συγκριτικά παρουσία προβλημάτων στις πληρωμές (12,5%) και στην προμήθεια πρώτων υλών (12,5%). Στα δομικά υλικά, οι επιλογές καταπολέμησης κατανέμονται ισόποσα μεταξύ αύξησης τιμών και αναζήτησης νέων αγορών (από 44,4%).
Στις μεταφορές και τα logistics: πέρα από το ενεργειακό κόστος (37,5%), καταγράφεται και σημαντική επιβάρυνση από το αυξημένο κόστος μεταφορών (25,0%), καθώς και επιμέρους επιπτώσεις στην εφοδιαστική αλυσίδα και την παραγωγική δραστηριότητα. Στον κλάδο των μεταφορών και logistics το σύνολο των επιχειρήσεων (100%) στρέφεται στην αύξηση τιμών.
Τι ζητούν από την Πολιτεία
Σε ερώτημα σχετικά με το αν απαιτούνται πρόσθετα μέτρα στήριξης από την Πολιτεία, καταγράφεται σχεδόν καθολική σύγκλιση των επιχειρήσεων υπέρ της ανάγκης λήψης παρεμβάσεων. Μεταξύ όλων των κλάδων υπερτερεί το αίτημα για μέτρα τα οποία θα στοχεύουν στη μείωση του ενεργειακού κόστους και στην επιδότηση του κόστους μεταφορών.
Ο Πρόεδρος του ΣΕΒΕ, Συμεών Διαμαντίδης, επισημαίνει: «Τα αποτελέσματα της έρευνας αποτυπώνουν με σαφήνεια τις αυξανόμενες πιέσεις που δέχονται οι ελληνικές εξαγωγικές επιχειρήσεις σε ένα περιβάλλον έντονης γεωπολιτικής αβεβαιότητας. Αν και η άμεση έκθεση στη Μέση Ανατολή δεν είναι υψηλή για το σύνολο των επιχειρήσεων, οι έμμεσες επιπτώσεις, κυρίως μέσω της αύξησης του κόστους ενέργειας και μεταφορών, είναι ήδη σημαντικές και αναμένεται να ενταθούν. Είναι κρίσιμο να υπάρξουν άμεσα και στοχευμένα μέτρα στήριξης, τόσο σε εθνικό όσο και σε ευρωπαϊκό επίπεδο, προκειμένου να διασφαλιστεί η ανταγωνιστικότητα των ελληνικών εξαγωγών και η ανθεκτικότητα των επιχειρήσεων σε αυτή τη δύσκολη συγκυρία».
