Νέο πλαίσιο απαλλαγής από ΦΠΑ στην ΕΕ για μικρές επιχειρήσεις με δραστηριότητα στην Ελλάδα

Ορίστηκαν όρια τζίρου έως 100.000 ευρώ ετησίως συνολικά στην Ευρωπαϊκή Ένωση και έως 10.000 ευρώ στην Ελλάδα για την απαλλαγή από το καθεστώς ΦΠΑ των μικρών επιχειρήσεων που είναι εγκατεστημένες σε άλλα κράτη – μέλη της ΕΕ αλλά πραγματοποιούν συναλλαγές στην Ελλάδα.

Συγκεκριμένα, η απόφαση του διοικητή της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ), Γιώργου Πιτσιλή, παρουσιάζει όλες τις λεπτομέρειες του ισχύοντος καθεστώτος ΦΠΑ στην ΕΕ, όπως τη διαδικασία ένταξης, τις αρμόδιες αρχές, τις προϋποθέσεις εφαρμογής και τις περιπτώσεις παύσης του, σύμφωνα με το Ενωσιακό δίκαιο.

Ως αρμόδια αρχή για τη χορήγηση της απαλλαγής και τη διαχείριση των σχετικών διαδικασιών ορίζεται το Αυτοτελές Τμήμα Η΄ «Ειδικού Καθεστώτος Μικρών Επιχειρήσεων» του Κέντρου Φορολογικών Διαδικασιών και Εξυπηρέτησης (ΚΕ.ΦΟ.Δ.Ε.) Αττικής. Το τμήμα αυτό λειτουργεί ως σημείο επαφής της ελληνικής φορολογικής διοίκησης με τα λοιπά κράτη – μέλη και τους αλλοδαπούς υποκείμενους που επιλέγουν την απαλλαγή. Για την ένταξη στο καθεστώς, απαιτείται η έγκαιρη δήλωση της πρόθεσης εφαρμογής του τόσο στο κράτος εγκατάστασης όσο και στην Ελλάδα.

Δικαιούχοι του καθεστώτος είναι επιχειρήσεις εγκατεστημένες σε άλλο κράτος – μέλος, οι οποίες έχουν υποβάλει προηγούμενη κοινοποίηση ή επικαιροποίησή της στο κράτος εγκατάστασής τους, δηλώνοντας τη βούλησή τους να εφαρμόσουν το ειδικό καθεστώς στην Ελλάδα. Βασική προϋπόθεση αποτελεί η μη υπέρβαση ετήσιου κύκλου εργασιών 100.000 ευρώ εντός της Ένωσης, τόσο κατά το τρέχον όσο και κατά το προηγούμενο ημερολογιακό έτος, καθώς και η μη υπέρβαση των 10.000 ευρώ κύκλου εργασιών στην Ελλάδα για τα ίδια έτη, καθώς η τήρηση των ορίων αυτών είναι καθοριστική για τη διατήρηση της απαλλαγής.

Η παύση χρήσης του ειδικού καθεστώτος, μπορεί να γίνει οικειοθελώς, κατόπιν αίτησης της επιχείρησης στο κράτος εγκατάστασής της, είτε μόνο για την Ελλάδα είτε για όλα τα κράτη-μέλη. Μπορεί επίσης να επέλθει υποχρεωτικά, όταν το κράτος-μέλος εγκατάστασης ενημερώσει την ΑΑΔΕ ότι δεν πληρούνται πλέον οι προϋποθέσεις εφαρμογής, ή όταν διαπιστωθεί υπέρβαση των ορίων κύκλου εργασιών. Σε ορισμένες περιπτώσεις, η εξαίρεση από το καθεστώς μπορεί να ισχύει αναδρομικά, ιδίως όταν αποδειχθεί ότι οι προϋποθέσεις δεν συνέτρεχαν εξαρχής.

Επιπλέον, προβλέπεται παύση του καθεστώτος σε περίπτωση διακοπής εργασιών της επιχείρησης, καθώς και μετά από συστημικές επαληθεύσεις της φορολογικής διοίκησης. Ακόμα, ρυθμίζεται η μετάταξη της επιχείρησης σε προηγούμενο καθεστώς ΦΠΑ, εφόσον είχε λάβει ελληνικό ΑΦΜ/ΦΠΑ πριν από την ένταξή της στο ειδικό καθεστώς.

Η απόφαση εφαρμόζεται για πράξεις που πραγματοποιούνται από μη εγκατεστημένους στην Ελλάδα υποκείμενους στον φόρο από την 1η Ιανουαρίου 2025 και μετά, ενισχύοντας την εναρμόνιση του ελληνικού δικαίου με το νέο ευρωπαϊκό πλαίσιο για τις μικρές επιχειρήσεις. Μια επιχείρηση π.χ. εγκατεστημένη σε άλλο κράτος μέλος, που είναι ενταγμένη στο απαλλακτικό καθεστώς μικρών επιχειρήσεων εκεί, αιτείται μέσω της Φορολογικής Διοίκησης να κάνει χρήση του απαλλακτικού καθεστώτος μικρών επιχειρήσεων στην Ελλάδα.

Το αίτημά της διαβιβάζεται στην ΑΑΔΕ με την προαναφερόμενη διαδικασία, συνοδευόμενο από τα στοιχεία των διενεργούμενων συναλλαγών της τόσο στο σύνολο των κρατών μελών της ΕΕ, όσο και στο εσωτερικό της Ελλάδας. Το ίδιο ισχύει και στην περίπτωση που η επιχείρηση είναι ενταγμένη στο απαλλακτικό καθεστώς μικρών επιχειρήσεων στη χώρα της ΕΕ που εδρεύει. Εάν η επιχείρηση ξεπεράσει το όριο των 100.000 ευρώ, χάνει αυτομάτως την απαλλαγή για το υπόλοιπο έτος.