Παυλόπουλος: Ο Βυζαντινός Πολιτισμός θεμελιώδης πυλώνας του κοινού μας Ευρωπαϊκού Πολιτισμού, τον οποίο επιβουλεύεται ευθέως η Τουρκία

Μιλώντας στο πλαίσιο διαδικτυακής εκδήλωσης της Ιεράς Μητροπόλεως Πειραιώς, με θέμα «Η διαχρονική αξία του Βυζαντινού Πολιτισμού, ο τέως Πρόεδρος της Δημοκρατίας και Επίτιμος Καθηγητής της Νομικής Σχολής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, κ. Προκόπης Παυλόπουλος τόνισε, μεταξύ άλλων, και τα εξής:

«Στόχος των σκέψεων που ακολουθούν είναι η ανάδειξη της διπλής ιστορικής αλήθειας, ότι αφενός το Βυζάντιο δεν υπήρξε μέρος του Μεσαίωνα αλλά, όλως αντιθέτως, δίχως τον εν γένει Βυζαντινό Πολιτισμό δεν θα είχαμε φθάσει στην Αναγέννηση, τουλάχιστον στον χρόνο και υπό την μορφή, με την οποία συνιστά, διαχρονικώς, μια από τις βάσεις του όλου Ευρωπαϊκού Πολιτισμού. Και, αφετέρου, ο Βυζαντινός Πολιτισμός ήταν εκείνος, ο οποίος συνέβαλε τα μέγιστα ώστε οι αρχές και αξίες της Χριστιανικής Διδασκαλίας να καταστούν ο τρίτος βασικός πυλώνας του κοινού μας Ευρωπαϊκού Πολιτισμού.

Α. Είναι ιδιαιτέρως εντυπωσιακό -έστω και αν η εξήγηση αυτού του φαινομένου δεν παρουσιάζει, ιστορικώς, ιδιαίτερη δυσκολία- ότι όταν πια η Βυζαντινή Αυτοκρατορία άρχισε ν’ ακολουθεί τροχιά παρακμής, η πνευματική και καλλιτεχνική ζωή στο Βυζάντιο, μ’ επίκεντρο την Κωνσταντινούπολη όπου είχαν σωρευθεί πολλά οικονομικά μέσα και είχε εγκατασταθεί πλήθος διανοουμένων, έφθασε στο επίπεδο της μέγιστης ακμής της, ουσιαστικώς στο απόγειό της. Ήταν τότε, κατά την διάρκεια του 11ου αιώνα, όταν είδαν το φως έξοχα φιλολογικά έργα, τόσο στο πεδίο της πεζογραφίας όσο και σ’ εκείνο της ποίησης. Έργα τα οποία ανέτρεχαν, με ολοένα και μεγαλύτερη ένταση, σε όλο το φάσμα της Αρχαίας Ελληνικής Γραμματολογίας, με αντίστοιχη προσφυγή στα Αρχαία Ελληνικά, κυρίως μέσω πλειάδας παραπομπών στην κλασική φιλολογία της Αρχαίας Ελλάδας. Η παλιά «αντιπαλότητα» ανάμεσα στο Αρχαίο Ελληνικό Πνεύμα και στον Χριστιανισμό είχε περάσει, για πάντα, στο παρελθόν. Με τον τρόπο αυτόν, ο Βυζαντινός Πολιτισμός υπήρξε η «γέφυρα» η οποία, στηριζόμενη, όπως προεκτέθηκε, και στην αντηρίδα της Αρχαίας Ρώμης -κατ’ εξοχήν ως προς την οργάνωση του Κράτους και την καλλιέργεια της Νομικής Επιστήμης- επέτρεψε στο Αρχαίο Ελληνικό Πνεύμα να διατηρηθεί ακμαίο ως την Αναγέννηση, «μπολιάζοντας» ευεργετικά τα θεμελιώδη πολιτισμικά της χαρακτηριστικά. Παράλληλη -βεβαίως τηρουμένων των σχετικών αναλογιών- ήταν και η διαδρομή της Τέχνης στο Βυζάντιο, με πιο χαρακτηριστικό πλαίσιο εκείνο της ζωγραφικής: Η νατουραλιστική τεχνοτροπία ακολούθησε πιστά τα κλασικά πρότυπα, ενώ η σταδιακή της εξέλιξη έδωσε την δυνατότητα να διαμορφωθούν πολυάριθμες «τοπικές» σχολές ζωγραφικής, όπως π.χ. στην Κρήτη. Σπάνιας τέχνης ζωγραφικά έργα και ψηφιδωτά, με ολοένα και πιο έντονο τον «κοσμικό» τους χαρακτήρα, πέρασαν γρήγορα τα στενά όρια της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας και επηρέασαν την Τέχνη στην Δύση. Όταν, λοιπόν, η τουρκική κατάκτηση σήμανε το οριστικό τέλος της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας, η ανεκτίμητη πνευματική και καλλιτεχνική συνεισφορά της είχε ήδη «μετακενωθεί» στην Δύση, θέτοντας τις βάσεις για την «ανατολή» της Αναγέννησης.

Β. Με τον τρόπο αυτό γίνεται φανερό, ότι οι ρίζες του Ευρωπαϊκού και του εν γένει Δυτικού Πολιτισμού φυτρώνουν πάντα στο απαράμιλλο, από πλευράς έμπνευσης και δημιουργίας, έδαφος του Αρχαίου Ελληνικού Πολιτισμού. Όμως, πρέπει ν’ αναλογιζόμαστε και το ότι δίχως την σημαντική συμβολή της Αρχαίας Ρώμης, της κρατικής της δομής και των πολιτισμικών της προεκτάσεων, ο Αρχαίος Ελληνικός Πολιτισμός και το Αρχαίο Ελληνικό Πνεύμα δεν θα είχαν βρει το όχημα, πάνω στο οποίο ταξίδεψαν για πέντε, τουλάχιστον, αιώνες. Κι ακόμη περισσότερο, όλο αυτό το, μοναδικό στην ιστορία της Ανθρωπότητας, πολιτισμικό αμάλγαμα θα είχε σβήσει και θ’ αποτελούσε ένα -έστω και τεράστιας αξίας- «απολίθωμα» πάνω στο οικοδόμημα του Παγκόσμιου Πολιτισμού, χωρίς την τελική σφραγίδα που του εναπέθεσε το Βυζάντιο και ο δικός του Πολιτισμός. Σφραγίδα, η οποία συντέθηκε από το τρίπτυχο του Αρχαίου Ελληνικού Πνεύματος, των θεσμών και της έννομης τάξης της Αρχαίας Ρώμης και της Χριστιανικής Διδασκαλίας. Δηλαδή τους «κίονες», πάνω στους οποίους στηρίζεται και σήμερα το αέτωμα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, κατά την προφητική «ομολογία» του Paul Valéry -ιδίως στο εμβληματικό δοκίμιό του «Ποιος είναι Ευρωπαίος» (1924), ήτοι Homo Europaeus– αλλά και την άκρως ανθρωπιστική οξυδέρκεια των Ιδρυτών της. Μέσ’ από αυτές τις πολιτισμικές του καταβολές, το Ευρωπαϊκό Ιδεώδες υπηρετεί τις αρχές και τις αξίες του Ανθρωπισμού, της Αλληλεγγύης, της Ειρήνης και της Δικαιοσύνης, μ’ έμφαση στον άξονα της Κοινωνικής Δικαιοσύνης. Είναι δε ιδίως αυτές οι αρχές και αξίες, οι οποίες δίνουν στην Ευρωπαϊκή μας Οικογένεια, την Ευρωπαϊκή Ένωση, τα εφόδια για να διαδραματίσει τον πλανητικό ρόλο που της αναλογεί και που της αρμόζει, μέσα στους ταραγμένους καιρούς μας, όπου κρίνεται το μέλλον του Ανθρώπου και της Ανθρωπότητας εν γένει.

Γ. Αυτό τον Πολιτισμό πρέπει να υπερασπισθούμε ιδίως σήμερα, στο πλαίσιο της Μεγάλης Ευρωπαϊκής μας Οικογένειας, έναντι όσων επιβουλεύονται το Ευρωπαϊκό Οικοδόμημα και τις πολιτισμικές του καταβολές. Και με βάση τις παρακαταθήκες του Πολιτισμού αυτού πρέπει να στείλουμε, urbi et orbi, το μήνυμα ότι, εμείς οι Έλληνες, είμαστε κατ’ εξοχήν υπέρμαχοι της Ειρήνης και της Φιλίας μεταξύ των Λαών. Είμαστε όμως, όπως είναι αυτονόητο, εξίσου υπέρμαχοι αλλά και ανυποχώρητοι εγγυητές, έναντι πάντων, του πραγματικού θεμελίου της Ειρήνης, που δεν είναι άλλο από τον πλήρη και ειλικρινή σεβασμό της Διεθνούς και της Ευρωπαϊκής Νομιμότητας, στο σύνολό τους.

Αυτό το μήνυμα είναι εξαιρετικά επίκαιρο ιδίως δε στις μέρες μας, όταν η Τουρκία παραβιάζει, κατά συρροήν και κατ’ εξακολούθηση, το Διεθνές και το Ευρωπαϊκό Δίκαιο, επιβουλευόμενη ευθέως την Κυριαρχία μας και περιφρονώντας επιδεικτικώς την Διεθνή Κοινότητα και την Ευρωπαϊκή Ένωση. Μια Τουρκία η οποία, επιπροσθέτως, καθίσταται τόσο περισσότερο επικίνδυνη για την Δημοκρατία και τον Πολιτισμό, όσο βυθίζεται, κυριολεκτικώς, στο τέλμα του σουνιτικού φονταμενταλισμού για να διεκδικήσει «ηγετικό» ρόλο στην Ανατολική Μεσόγειο και στην Μέση Ανατολή. Ως προς το ότι ο σουνιτικός φονταμενταλισμός της Τουρκίας βάλλει ευθέως κατά του Πολιτισμού γενικώς, μαρτυρούν αψευδώς και αμαχήτως ιδίως οι πρόσφατες βάρβαρες πολιτισμικές βεβηλώσεις της Αγίας Σοφίας και της Μονής της Χώρας».

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Πολιτική Τελευταίες ειδήσεις

Ο Σωτήρης Τσιόδρας στο στόχαστρο του ΣΥΡΙΖΑ – Ζητούν δωρεάν τεστ και αποσυμφόρηση στα ΜΜΜ

Ο Σωτήρης Τσιόδρας στο στόχαστρο του ΣΥΡΙΖΑ – Ζητούν δωρεάν τεστ και αποσυμφόρηση στα ΜΜΜ

Ανεξέλεγκτη χαρακτηρίζουν την κατάσταση στο θέμα της πανδημίας τα στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ μετά την ανακοίνωση των 1.547 κρουσμάτων σε όλη την Ελλάδα. Την ίδια στιγμή ... Διαβάστε περισσότερα
Μηταράκης: Να λάμψει η αλήθεια – Η Ελλάδα δεν συμμετέχει σε υποτιθέμενες επαναπροωθήσεις

Μηταράκης: Να λάμψει η αλήθεια – Η Ελλάδα δεν συμμετέχει σε υποτιθέμενες επαναπροωθήσεις

Να «λάμψει η αλήθεια σχετικά με τους ισχυρισμούς για pushbacks» ζητά ο υπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου, Νότης Μηταράκης, επαναλαμβάνοντας παράλληλα ότι «η Ελλάδα δεν συμμετέχει ... Διαβάστε περισσότερα
Άδωνις για νέο ολικό lockdown: Μην αφήσουμε λίγους ανεύθυνους να μας καταστρέψουν – Κρινόμαστε τις επόμενες ημέρες

Άδωνις για νέο ολικό lockdown: Μην αφήσουμε λίγους ανεύθυνους να μας καταστρέψουν – Κρινόμαστε τις επόμενες ημέρες

Η αποφυγή ενός νέου ολικού lockdown θα κριθεί τις επόμενες ημέρες από τη συμπεριφορά όλων μας. Αυτό σημείωσε ο Άδωνις Γεωργιάδης σε ανάρτησή του στο ... Διαβάστε περισσότερα
Μητσοτάκης: Υπουργικό συμβούλιο και έκτακτη Σύνοδος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου για τον κορονοϊό

Μητσοτάκης: Υπουργικό συμβούλιο και έκτακτη Σύνοδος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου για τον κορονοϊό

Υπό την προεδρία του πρωθυπουργού, Κυριάκου Μητσοτάκη θα συνεδριάσει αύριο, στις 11:00 μέσω τηλεδιάσκεψης, το Υπουργικό Συμβούλιο. Επίσης, στις 19:30 ο κ. Μητσοτάκης θα συμμετάσχει ... Διαβάστε περισσότερα
Γεωργιάδης για παρελάσεις: Είναι πολύ λυπηρό κάποιοι να νομίζουν ότι είναι περισσότερο πατριώτες από άλλους (video)

Γεωργιάδης για παρελάσεις: Είναι πολύ λυπηρό κάποιοι να νομίζουν ότι είναι περισσότερο πατριώτες από άλλους (video)

O Άδωνις Γεωργιάδης σχολίασε στην εκπομπή LIVE NEWS και τον Νίκο Ευαγγελάτο τις εξελίξεις στο μέτωπο του κορονοϊού. Επίσης, ο υπουργός Ανάπτυξης αναφέρθηκε στο τι ... Διαβάστε περισσότερα
Ενημερώνει τους εκπροσώπους των κομμάτων ο Νίκος Δένδιας – Το πρόγραμμα των συναντήσεων

Ενημερώνει τους εκπροσώπους των κομμάτων ο Νίκος Δένδιας – Το πρόγραμμα των συναντήσεων

Συναντήσεις με τους κοινοβουλευτικούς εκπροσώπους των κομμάτων θα έχει την Πέμπτη (29.10.2020) ο Νίκος Δένδιας, στο πλαίσιο της τακτικής ενημέρωσης. Ειδικότερα, ο υπουργός Εξωτερικών θα ... Διαβάστε περισσότερα
Κορονοϊός: Θετικός ο γιος της Φώφης Γεννηματά – Σε προληπτική καραντίνα η πρόεδρος του ΚΙΝΑΛ

Κορονοϊός: Θετικός ο γιος της Φώφης Γεννηματά – Σε προληπτική καραντίνα η πρόεδρος του ΚΙΝΑΛ

 Θετικός στον κορονοϊό είναι ο γιος της προέδρου του ΚΙΝΑΛ Φώφης Γεννηματά.  Καθηγητής στο σχολείο που πηγαίνει νόσησε από κορονοϊό, ο γιος της έκανε προληπτικά ... Διαβάστε περισσότερα