Με τον πιο επίσημο τρόπο, οι ΗΠΑ κατηγόρησαν ανοικτά την Κίνα, στο πλαίσιο της Διάσκεψης για τον Αφοπλισμό που πραγματοποιήθηκε στην έδρα του ΟΗΕ στη Γενεύη, ότι πραγματοποιεί μυστικές πυρηνικές δοκιμές, σε μια κρίσιμη χρονική συγκυρία με εύθραυστο status quo στον τομέα των πυρηνικών όπλων.
Ο υφυπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Τόμας ΝτιΝάνο, που είναι επιφορτισμένος με τον έλεγχο των εξοπλισμών, είπε χαρακτηριστικά κατά την διάρκεια της χθεσινής (06.02.2026) τοποθέτησης ότι «η αμερικανική κυβέρνηση γνωρίζει πως η Κίνα προχώρησε σε πυρηνικές δοκιμές».
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
Μάλιστα, ο υψηλόβαθμος Αμερικανός αξιωματούχος άσκησε σκληρή κριτική στο Πεκίνο επειδή «προσπάθησε να αποκρύψει αυτές τις δοκιμές από τον υπόλοιπο κόσμο» χρησιμοποιώντας μια «μέθοδο που στοχεύει να μειώσει την αποτελεσματικότητα της σεισμικής επιτήρησης».
Όπως αναφέρει σήμερα (07.02.2026) δημοσίευμα της Washington Post, η απόφαση της κυβέρνησης του Ντόναλντ Τραμπ να ρίξει «φως» στις απόρρητες κινεζικές πυρηνικές δοκιμές δεν είναι καθόλου τυχαία ή συμπτωματική, αφού αποτυπώνει ακριβώς την πολιτική που θέλει να εφαρμόσει ο Αμερικανός πρόεδρος.
Εκτόξευση ρωσικού διηπειρωτικού βαλλιστικού πυραύλου Sarmat / Russian Defence Ministry / Handout via REUTERS
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
Με φόντο την εκπνοή της New START, την τελευταίας σημαντικής αμερικανο-ρωσικής συνθήκης ελέγχου των πυρηνικών όπλων μεταξύ Ουάσινγκτον και Μόσχας, ο Τραμπ είχε ξεκαθαρίσει ότι θα επιδιώξει μια «νέα, βελτιωμένη και εκσυγχρονισμένη συμφωνία», ενώ είχε προηγουμένως δώσει εντολή την επανέναρξη των αμερικανικών πυρηνικών δοκιμών.
«Οι κατά συρροή ρωσικές παραβιάσεις, η αύξηση των παγκόσμιων αποθεμάτων και τα ελαττώματα στο σχεδιασμό και την εφαρμογή της New START δίνουν στις ΗΠΑ μια σαφή εντολή να ζητήσουν μια νέα αρχιτεκτονική που να αντιμετωπίζει τις απειλές του σήμερα, όχι εκείνες μιας περασμένης εποχής», είπε χαρακτηριστικά ο Αμερικανός υφυπουργός Εξωτερικών στην Διάσκεψη του ΟΗΕ.
Ο στόχος της Ουάσινγκτον
Ο ΝτιΝάνο υπογράμμισε πως η Κίνα επωφελήθηκε και ανέπτυξε με γρήγορους ρυθμούς το δικό της πυρηνικό οπλοστάσιο, από την εφαρμογή του μορατόριουμ ανάμεσα σε ΗΠΑ – Ρωσίας για τους περιορισμούς στα στρατηγικά τους όπλα και εξοπλισμού.
Την ίδια χρονική περίοδο η Μόσχα, τόνισε ο Αμερικανός αξιωματούχος, δοκίμασε επιτυχώς τους τελευταίους μήνες τόσο τον πυρηνοκίνητο πύραυλο cruise τύπου Burevestnik όσο και την μη επανδρωμένη υποβρύχια πυρηνική τορπίλη τύπου «Poseidon».
Από την πλευρά της, η κινεζική πλευρά τονίζει αφενός πως τηρεί ένα μορατόριουμ πυρηνικών δοκιμών και ένα δόγμα «μη πρώτης χρήσης» των πυρηνικών όπλων και αφετέρου ότι ελπίζει ότι οι ΗΠΑ θα τηρήσουν τη «δέσμευσή τους για ένα μορατόριουμ στις πυρηνικές δοκιμές και θα λάβουν συγκεκριμένα μέτρα για να διατηρήσουν το διεθνές καθεστώς πυρηνικού αφοπλισμού και μη διάδοσης».
Ο ΝτιΝάνο επισήμανε πως οι ΗΠΑ θα πιέσουν για μια ευρύτερη συμφωνία που περιλαμβάνει την Κίνα και άλλα πυρηνικά κράτη σε ένα νέο νομικό και θεσμικό πλαίσιο για τα πυρηνικά όπλα: «Δεν μπορούμε να υποσχεθούμε ότι αυτή η διαδικασία θα είναι γρήγορη ή εύκολη. Θα απαιτηθεί η συμμετοχή περισσότερων από τη Ρωσία στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων».
Κινεζικός διηπειρωτικός βαλλιστικός πύραυλος τύπου DF-5C / REUTERS / Tingshu Wang
Σημειώνεται πως η Κίνα, όπως και οι ΗΠΑ, έχει υπογράψει αλλά δεν έχει επικυρώσει τη Συνθήκη για την Πλήρη Απαγόρευση των Πυρηνικών Δοκιμών (CTBT), η οποία απαγορεύει τις εκρηκτικές πυρηνικές δοκιμές. Η Ρωσία την υπέγραψε και την επικύρωσε, αλλά απέσυρε την επικύρωσή της το 2023.
Η «γραμμή» που κρατάει πιστά το Πεκίνο
Όμως, η Κίνα ιστορικά αρνείται υποστηρίζει ότι το πυρηνικό τηςψ οπλοστάσιο είναι μικρότερο από αυτό των ΗΠΑ και της Ρωσίας οπότε δεν θεωρεί πως είναι προς το συμφέρον της να ενταχθεί σε μια διεθνή συμφωνία περιορισμού τέτοιων εξοπλισμών.
Για το θέμα αυτό, μια έκθεση του Πενταγώνου που δημοσιεύθηκε τον Δεκέμβριο του 2025 ανέφερε ότι η Κίνα διαθέτει περίπου 600 πυρηνικές κεφαλές και ότι ενώ η παραγωγή επιβραδύνθηκε τον τελευταίο χρόνο, παραμένει σε καλό δρόμο για να αποκτήσει 1.000 έως το 2030.
Συγκριτικά, το πυρηνικό οπλοστάσιο της Ρωσίας είναι περίπου 4.300 κεφαλές, με τις ΗΠΑ να διαθέτουν περίπου 3.700 τον Ιανουάριο του 2025, σύμφωνα με την τελευταία ετήσια αξιολόγηση του Διεθνούς Ινστιτούτου Έρευνας για την Ειρήνη της Στοκχόλμης (SIPRI).
Το μεγάλο στοίχημα για τους Αμερικανούς παραμένει βέβαια η επανεκκίνηση του διαλόγου με την Κίνα για τα πυρηνικά όπλα, ο οποίος έχει «παγώσει» τα τελευταία χρόνια, με αποκορύφωμα το 2024 όταν οι ΗΠΑ έστειλαν ένα τεράστιο «πακέτο» στρατιωτικών εξοπλισμών στην Ταϊβάν.
Βαλλιστικός πύραυλος τύπου DF-31J της Κίνας / REUTERS / Tingshu Wang
Οι συνέπειες από την εκπνοή της New START
«Η Ουάσινγκτον ασκεί αυξανόμενη πίεση στο Πεκίνο για να διευκρινίσει και να περιορίσει την ιστορική του πυρηνική ενίσχυση, έναν σημαντικό παράγοντα της απόφασης των ΗΠΑ να αφήσουν τη New START και να έχουν εκ νέου επιλογή ενίσχυσης των δυνατοτήτων των ΗΠΑ», δήλωσε στο Carnegie Endowment for International Peace, ένα think tank της Ουάσινγκτον, ο Τονγκ Ζάο, ειδικός αναλυτής του προγράμματος πυρηνικών όπλων της Κίνας.
«Η κατηγορηματική δήλωση του ΝτιΝάνο ότι η Κίνα διεξάγει πυρηνικές δοκιμές – και χρησιμοποιεί τεχνικές για να τις αποκρύψει – είναι πρωτοφανώς συγκεκριμένη και δυσκολεύει το Πεκίνο να αποφύγει τις εκκλήσεις για διευκρινίσεις», τόνισε ο ίδιος.
Έπειτα πρόσθεσε: «Η κύρια ανησυχία της Ουάσιγκτον δεν είναι πλέον η Ρωσία… αντίθετα, το Πεκίνο θεωρείται ότι έχει τόσο την ικανότητα όσο και τη βούληση να αμφισβητήσει την στρατιωτική κυριαρχία των ΗΠΑ».
Η ανάλυση κυβερνητικών εγγράφων και δορυφορικών εικόνων δείχνει ότι οι βασικές εγκαταστάσεις που υποστηρίζουν το πυρηνικό πρόγραμμα της Κίνας επεκτείνονται ραγδαία στο πλαίσιο μιας ευρύτερης στρατιωτικής ενίσχυσης. Αυτό περιλαμβάνει μια εκτεταμένη αναβάθμση ενός δικτύου απόρρητων τοποθεσιών που χρησιμοποιούνται για την κατασκευή εξαρτημάτων πυρηνικών κεφαλών, συμπεριλαμβανομένων των ορυχείων πλουτωνίου και των ισχυρών εκρηκτικών που χρησιμοποιούνται για την ενεργοποίηση πυρηνικής έκρηξης.
Προηγούμενες εκθέσεις του Στέιτ Ντιπάρτμεντ και του αμερικανικού υπουργείου ΆΜυνας ανέφεραν ότι είναι πιθανό η Κίνα να έχει πραγματοποιήσει πυρηνικές δοκιμές χαμηλής απόδοσης στην μυστική εγκατάσταση Λο Νουρ – εκεί όπου πραγματοποιήθηκε η πρώτη δοκιμή ατομικής βόμβας το 1964.
Βαλλιστικοί πύραυλοι DF-5C της Κίνας / REUTERS / Tingshu Wang
Στο «μικροσκόπιο» οι κινεζικές εργασίες και δοκιμές
Η έκθεση του Υπουργείου Εξωτερικών ανέφερε ότι η συνέχιση των εργασιών στον χώρο το 2020, μαζί με την «έλλειψη διαφάνειας της Κίνας στις δραστηριότητες πυρηνικών δοκιμών της», είχαν εγείρει ανησυχίες σχετικά με την προσήλωσή της σε δοκιμές «μηδενικής πυρηνικής απόδοσης» που εφαρμόζουν οι ΗΠΑ και οι σύμμαχοί της. Συγκριτικά:
– Οι πυρηνικές δοκιμές μηδενικής απόδοσης δεν παράγουν αυτοσυντηρούμενη πυρηνική αλυσιδωτή αντίδραση και επομένως δεν έχουν ως αποτέλεσμα κάποια μετρήσιμη απόδοση πυρηνικών εκρηκτικών.
– Οι πυρηνικές δοκιμές χαμηλής απόδοσης, οι οποίες εξακολουθούν να απαγορεύονται βάσει της Συνθήκης για την Πλήρη Απαγόρευση των Πυρηνικών Δοκιμών (CTBT), παράγουν σχετικά μικρές εκρηκτικές εκροές, και είναι συχνά πιο δύσκολο να ανιχνευθούν.
– Οι πυρηνικές δοκιμές υψηλής απόδοσης παράγουν πολύ μεγαλύτερες εκρήξεις που έχουν στόχο την τελική πιστοποίηση και επικύρωση της πλήρους ικανότητας των πυρηνικών κεφαλών.
Πρόσφατη ανάλυση δορυφορικών εικόνων δείχνει ότι στην περιοχή Λο Νουρ επεκτείνονται ραγδαία τα τελευταία χρόνια εργασίες αναβάθμισης, συμπεριλαμβανομένων σηράγγων που θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για τη διεξαγωγή πυρηνικών δοκιμών χαμηλής απόδοσης, καθώς και μεγαλύτερων γεωτρήσεων που μπορεί να αποτελούν προετοιμασία για πυρηνικές εκρήξεις υψηλότερης απόδοσης.
