Μια νέα παρέμβαση στον εξωδικαστικό μηχανισμό ετοιμάζει το υπουργείο Οικονομικών, με στόχο να δώσει εναλλακτική διαδρομή διάσωσης της πρώτης κατοικίας για οφειλέτες που σήμερα «μπλέκουν» με το σύνολο της περιουσιακής τους εικόνας.
Η κατεύθυνση που προαναγγέλθηκε από τον Κυριάκο Πιερρακάκη σε συνέντευξη του στον Νίκο Ευαγγελάτο είναι ότι ο οφειλέτης που θα εντάσσεται στον εξωδικαστικό θα μπορεί να ζητά να σωθεί μόνο η πρώτη κατοικία του, ακόμη κι αν αυτό σημαίνει ότι τα υπόλοιπα ακίνητά του θα βγαίνουν προς εκποίηση.
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
Μέχρι σήμερα, η βασική λογική του εξωδικαστικού είναι ότι η παραγόμενη πρόταση λαμβάνει υπόψη τη συνολική περιουσιακή κατάσταση του οφειλέτη. Αυτό στην πράξη σημαίνει ότι αν κάποιος έχει, εκτός από το σπίτι στο οποίο μένει, ένα μικρό εξοχικό, ένα οικόπεδο ή άλλο ακίνητο, αυτά επιβαρύνουν τον τρόπο με τον οποίο «βλέπει» ο αλγόριθμος τη δυνατότητα αποπληρωμής. Το αποτέλεσμα μπορεί να είναι βαρύτερη πρόταση, μικρότερο «κούρεμα» και υψηλότερη μηνιαία δόση, ακόμη κι αν ο ίδιος ο οφειλέτης θα ήθελε να διασώσει μόνο την πρώτη κατοικία του.
Αυτό είναι ακριβώς το σημείο που επιχειρεί να αλλάξει η νέα ρύθμιση καθώς πλέον ο οφειλέτης θα έχει τη δυνατότητα, αν το επιλέξει, να ζητήσει η πρόταση αναδιάρθρωσης να στηριχθεί μόνο στην αξία της κύριας κατοικίας και όχι στα λοιπά περιουσιακά του στοιχεία. Με άλλα λόγια, ο αλγόριθμος δεν θα υπολογίζει πλέον όλη την ακίνητη περιουσία για να παραχθεί η πρόταση διάσωσης του σπιτιού, αλλά μόνο το ακίνητο που επιδιώκεται να προστατευθεί, σε συνδυασμό με τα εισοδήματα του οφειλέτη.
Η αξία της κατοικίας, με βάση όσα έχει προαναγγείλει το υπουργείο, θα συνεχίσει να προσδιορίζεται όπως ήδη προβλέπει το πλαίσιο του εξωδικαστικού. Δηλαδή θα λαμβάνεται το μεγαλύτερο ποσό μεταξύ της εμπορικής αξίας που δηλώνει ο πιστωτής στο σύστημα και της αξίας ΕΝΦΙΑ. Πάνω σε αυτή τη βάση θα «χτίζεται» η νέα πρόταση, η οποία θα μπορεί να οδηγεί σε μεγαλύτερη διαγραφή χρέους και χαμηλότερη δόση, εφόσον φυσικά η αξία της κύριας κατοικίας είναι χαμηλότερη από το συνολικό ύψος των οφειλών προς τους χρηματοδοτικούς φορείς.
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
Ποιο είναι το αντάλλαγμα
Η πρώτη κατοικία θα μπορεί να γλιτώνει, αλλά όχι μαζί με το σύνολο της υπόλοιπης ακίνητης περιουσίας. Η πρόταση θα περιλαμβάνει την εκποίηση των λοιπών ακινήτων του οφειλέτη, εκτός της κύριας κατοικίας, και αυτό θα ενσωματώνεται ως όρος στη σύμβαση αναδιάρθρωσης. Η διαδικασία θα γίνεται ηλεκτρονικά μέσω e-auction όπου ναι μεν το σπίτι στο οποίο μένει ο οφειλέτης θα εξαιρείται και θα οδηγείται σε σταδιακή αποπληρωμή της αξίας του, αλλά τα υπόλοιπα ακίνητα θα οδηγούνται σε ρευστοποίηση.
Για παράδειγμα, έστω οφειλέτης με συνολικά χρέη 200.000 ευρώ, κύρια κατοικία αξίας 100.000 ευρώ και ένα ακόμη ακίνητο αξίας 40.000 ευρώ. Σήμερα, η ύπαρξη και του δεύτερου ακινήτου επηρεάζει συνολικά την πρόταση που θα παραχθεί. Με τη νέα ρύθμιση, αν ο οφειλέτης επιλέξει το νέο σχήμα, η ρύθμιση για τη διάσωση της κατοικίας του θα στηριχθεί στην αξία των 100.000 ευρώ της πρώτης κατοικίας και στα εισοδήματά του, ενώ το δεύτερο ακίνητο θα ενταχθεί στην εκποίηση. Έτσι, το σπίτι που αποτελεί κύρια κατοικία θα έχει μεγαλύτερες πιθανότητες να μείνει εκτός της πίεσης που δημιουργεί η συνολική περιουσιακή εικόνα.
Η ουσία της παρέμβασης είναι ότι ο εξωδικαστικός μετακινείται από μια πιο οριζόντια θεώρηση της περιουσίας σε μια πιο στοχευμένη λογική διάσωσης του σπιτιού διαβίωσης. Και αυτό είναι το στοιχείο που μπορεί να αλλάξει αισθητά τη θέση όσων μέχρι σήμερα έβλεπαν την πρώτη κατοικία να χάνεται μέσα στο συνολικό βάρος της ρύθμισης.
