Μια εντυπωσιακή αρχαιολογική ανακάλυψη-ορόσημο, στην Αίγυπτο, φέρνει στο φως μια απρόσμενη σύνδεση ανάμεσα στον αρχαίο ελληνικό κόσμο και τα ταφικά έθιμα της ρωμαϊκής περιόδου.
Αρχαιολόγοι εντόπισαν, με μεγάλη έκπληξη, απόσπασμα από την Ιλιάδα του Ομήρου, τοποθετημένο μέσα στην κοιλιακή χώρα μούμιας, μια ασυνήθιστη πρακτική, στα χρονικά της αρχαιολογίας.
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
Η ανακάλυψη πραγματοποιήθηκε στην αρχαία πόλη Οξύρρυγχο (σημερινή Αλ-Μπαχνάσα), στη μέση Αίγυπτο, κατά τη διάρκεια ανασκαφών που διεξήγαγε αποστολή με επικεφαλής το Πανεπιστήμιο της Βαρκελώνης.
Το εύρημα χρονολογείται περίπου πριν από 1.600 χρόνια, στην περίοδο της ρωμαϊκής κυριαρχίας στην Αίγυπτο.
Ένα σοκαριστικό εύρημα
Το παπυρικό απόσπασμα, γραμμένο στα ελληνικά, περιέχει τμήμα από τη 2η ραψωδία της «Ιλιάδας», όπου περιγράφονται οι δυνάμεις και τα πλοία που συμμετείχαν στον Τρωικό Πόλεμο.
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
Το εντυπωσιακό στοιχείο δεν είναι μόνο το περιεχόμενο, αλλά και το γεγονός ότι το κείμενο είχε τοποθετηθεί μέσα στο σώμα του νεκρού, πιθανότατα κατά τη διαδικασία της ταρίχευσης.
Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι, αν και η τοποθέτηση παπύρων σε μούμιες δεν ήταν ασυνήθιστη πρακτική εκείνη την εποχή, μέχρι σήμερα τα κείμενα που επιλέγονταν για τη διαδικασία αυτή, ήταν κυρίως μυστικιστικού ή θρησκευτικού χαρακτήρα.
Πρόκειται για την πρώτη φορά που ένα καθαρά λογοτεχνικό έργο της αρχαίας ελληνικής γραμματείας εντοπίζεται σε τέτοιες ταφικές συνθήκες.
Τι συμβολίζει η παρουσία της «Ιλιάδας» – Η 2η ραψωδία ως εγχειρίδιο πολέμου
Η χρήση ενός τόσο σημαντικού έργου, όπως η «Ιλιάδα», εγείρει ερωτήματα για τον ρόλο που μπορεί να είχε το κείμενο στην ταφική τελετουργία.
Σύμφωνα με τους ερευνητές, πιθανόν τοποθετήθηκε ως φυλαχτό για την προστασία του νεκρού στη μεταθανάτια ζωή, μια πρακτική που αντικατοπτρίζει τη σύνθεση πολιτισμών στην ελληνορωμαϊκή Αίγυπτο.
Το εύρημα υπογραμμίζει επίσης τη διάδοση της ελληνικής παιδείας στην Αίγυπτο μετά τις κατακτήσεις του Μεγάλου Αλεξάνδρου και την ενσωμάτωση ελληνικών στοιχείων στις τοπικές παραδόσεις.
Εξετάζεται ακόμη το ενδεχόμενο, ο νεκρός να ήταν αξιωματούχος του στρατού, ή στρατηγός και να ξεχώρισε το συγκεκριμένο απόσπασμα της Ιλιάδας, ως εγχειρίδιο πολέμου.
Υπεθυμίζεται οτι στη συγκεκριμένη ραψωδία, υπάρχει περιγραφή της στρατιωτικής δύναμης, χερσαίας και ναυτικής με την οποία συμμετείχαν στον πόλεμο οι Τρώες και οι σύμμαχοί τους.
Στο ίδιο κεφάλαιο γίνεται χαρτογράφηση του αρχαίου Ελληνικού κόσμου, δείχνοντας ποιοι συμμετείχαν στον Τρωικό πόλεμο και από που προέρχονταν.
Το όραμα για έναν πολυπολιτισμικό κόσμο στην Αρχαιότητα
Η «Ιλιάδα», ένα από τα αρχαιότερα και σημαντικότερα έργα της παγκόσμιας λογοτεχνίας, φαίνεται πως διατηρούσε ιδιαίτερη αξία ακόμη και αιώνες μετά τη σύνθεσή της, επηρεάζοντας διαφορετικούς πολιτισμούς.
Οι επιστήμονες συνεχίζουν την έρευνα γύρω από τη μούμια και το παπυρικό εύρημα, ελπίζοντας να αποκαλύψουν περισσότερα στοιχεία για την ταυτότητα του νεκρού και το ακριβές νόημα της πρακτικής αυτής.
Να σημειωθεί ότι οι ανασκαφές στην Οξύρυγχο έχουν αποκαλύψει τρεις ασβεστολιθικούς θαλάμους που περιέχουν μούμιες της ρωμαϊκής εποχής και διακοσμημένες ξύλινες σαρκοφάγους.
Προηγούμενες ανασκαφικές εκστρατείες στην αρχαία πόλη οδήγησαν στην ανακάλυψη 52 μούμιων της πτολεμαϊκής εποχής, από τις οποίες περισσότερες από δώδεκα είχαν «χρυσές γλώσσες», σύμβολο της προετοιμασίας για τη μετά θάνατον ζωή.
