Ο Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ έχει επανειλημμένα δηλώσει ότι μια συμφωνία για τον τερματισμό της σύγκρουσης που επέλεξε εναντίον του Ιράν είναι πολύ κοντά. Κάθε φορά, οι προβλέψεις του αποδείχθηκαν ευσεβείς πόθοι ή μια εσφαλμένη ερμηνεία των πραγματικών προθέσεων του Ιράν.
Δεν αποτελεί έκπληξη λοιπόν το γεγονός ότι οι τελευταίοι ισχυρισμοί του Ντόναλντ Τραμπ ότι μια συμφωνία με την Τεχεράνη είναι κοντά έχουν αντιμετωπιστεί με σκεπτικισμό και σύγχυση – ούτε ότι τόσο τα συντηρητικά γεράκια όσο και οι Δημοκρατικοί φαίνεται να πιστεύουν ότι βρίσκεται στα πρόθυρα να υποκύψει σε μια κακή συμφωνία με το Ιράν.
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
Η καλύτερη ελπίδα για τον τερματισμό ενός κακώς σχεδιασμένου πολέμου, ο οποίος ξεκίνησε με ελάχιστες διαβουλεύσεις από Κογκρέσο ή τον αμερικανικό λαό, μπορεί να είναι μια μη ικανοποιητική ειρήνη που αφήνει κρίσιμα ζητήματα να επιλυθούν αργότερα και βαθαίνει τη διαμάχη στην Ουάσινγκτον.
Ωστόσο, η διπλωματική αύρα υποδηλώνει ότι μια διευθέτηση για το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ και η χαλάρωση του αποκλεισμού των ΗΠΑ σε ιρανικά πλοία και λιμάνια θα μπορούσε να είναι κοντά. Μια τέτοια σημαντική ανακάλυψη θα μπορούσε να αποτελέσει σημείο εκκίνησης για συνομιλίες που η κυβέρνηση θα προσπαθήσει να χρησιμοποιήσει για να ματαιώσει τυχόν εναπομείνασες ιρανικές πυρηνικές φιλοδοξίες, σύμφωνα με το CNN.
Μια πιο συγκεκριμένη συμφωνία πέρα από την τρέχουσα εύθραυστη εκεχειρία θα ήταν ευπρόσδεκτη παγκοσμίως, καθώς θα ερχόταν με την ελπίδα ότι τελικά θα μετριαστούν οι ενεργειακές και οικονομικές κρίσεις που προκλήθηκαν από τον πόλεμο και το κλείσιμο των Στενών από το Ιράν.
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
Ο πόλεμος του Ιράν, όπως όλα τα άλλα στην Ουάσινγκτον, είναι όμηρος πικρής πολιτικής, εδραιωμένων ιδεολογιών και πολιτικών που επιδιώκουν να ενισχύσουν το δικό τους προφίλ. Η επιθετική άρνηση της κυβέρνησης να δεχτεί κριτική για μια σύγκρουση που φαινόταν να υποτιμά σε μεγάλο βαθμό την ικανότητα αντίστασης του Ιράν δεν βοήθησε.
Αξίζει να σημειωθεί ότι ο Τραμπ δεν μπορεί να κερδίσει πολιτικά. Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι η πλειοψηφία των Αμερικανών αντιτίθεται στον πόλεμο, επομένως θα αντιμετώπιζε ίση ή μεγαλύτερη αντίδραση εάν διέταζε νέες επιθέσεις κατά του Ιράν – ένα βήμα που θα απειλούσε με βίαιη κλιμάκωση και χειρότερο οικονομικό πόνο. Αλλά οι πρόεδροι συχνά μπαίνουν στον πειρασμό να ξεκινήσουν νέες στρατιωτικές περιπέτειες για να σώσουν την υπόληψή τους ή να αναζητήσουν μια ράμπα εξόδου που συχνά μετατρέπεται σε τέλμα. Όταν κάνουν ένα βήμα πίσω, μπορούν να σωθούν ζωές.
Ωστόσο, οι αναδυόμενες λεπτομέρειες μιας πιθανής συμφωνίας με το Ιράν υποδηλώνουν ότι οι όροι μιας ειρηνευτικής συμφωνίας μπορεί να είναι πέρα από ακόμη και την ικανότητα του Τραμπ να μετατραπεί σε θρίαμβο. Ενδείξεις, για παράδειγμα, ότι η Ουάσιγκτον μπορεί να ξεπαγώσει ορισμένα ιρανικά περιουσιακά στοιχεία και να διαλύσει σταδιακά τον δικό της αποκλεισμό για να πείσει το Ιράν να ανοίξει ξανά τα Στενά θα επικύρωναν ουσιαστικά την επιρροή που κατέλαβε η Ισλαμική Δημοκρατία στον πόλεμο και θα έδινε βασικά διαπραγματευτικά χαρτιά στις ΗΠΑ.
Οποιαδήποτε δέσμευση από το Ιράν στη συμφωνία ότι δεν θα κυνηγήσει πυρηνικά όπλα θα γινόταν δεκτή με μεγάλες επιφυλάξεις στην Ουάσιγκτον. Μια προτεινόμενη περίοδος τουλάχιστον 60 ημερών για διαπραγματεύσεις για την επίλυση των εναπομενόντων σημείων τριβής σχετικά με τον πυρηνικό εμπλουτισμό του Ιράν, συμπεριλαμβανομένου του αποθέματος ουρανίου του, φαίνεται επίσης μάλλον συμπιεσμένη δεδομένης της πολυπλοκότητας των ζητημάτων. Η ιστορία δείχνει ότι το Ιράν θα ήθελε πολύ να σύρει τις Ηνωμένες Πολιτείες σε μια παρατεταμένη περίοδο ασαφούς διπλωματίας που διαρκεί μήνες ή χρόνια.
Ένας άλλος λόγος για προσοχή είναι ότι δεν είναι σαφές ότι το Ιράν, με ένα ακόμη πιο αδιαφανές σύστημα διακυβέρνησης μετά τον θάνατο κορυφαίων ηγετών στον πόλεμο, θα δεχτεί οποιαδήποτε ειρηνευτική συμφωνία που οι ΗΠΑ είναι προφανώς πρόθυμες να προσφέρουν. Υπήρξαν αντικρουόμενα μηνύματα από την Τεχεράνη το Σαββατοκύριακο (23-24/05.2026). Και οι νέοι ηγέτες του Ιράν φαίνεται να πιστεύουν ότι κέρδισαν αυτή την αναμέτρηση με την αμερικανική υπερδύναμη – ακόμη και αν η οικονομία τους κλονίζεται και οι πολίτες που καταπιέζουν αντιμετωπίζουν άθλιες συνθήκες.
Εν τω μεταξύ, τα περιγράμματα μιας προτεινόμενης συμφωνίας υπολείπονται κατά πολύ της «ΑΝΕΥ ΟΡΩΝ ΠΑΡΑΔΟΣΗΣ» που απαίτησε ο Τραμπ από το Ιράν τον Μάρτιο. Αλλά βρίσκεται υπό ακραία πίεση να βρει κάποια λύση, με τις τιμές του φυσικού αερίου να αυξάνονται, τα ποσοστά αποδοχής του να μειώνονται και την υποστήριξή του από τους Ρεπουμπλικάνους του Κογκρέσου να εξασθενεί στο Ιράν και σε άλλα ζητήματα.
Τα «γεράκια» των Ρεπουμπλικανών πιέζουν τον Τραμπ να μην υποχωρήσει
Ορισμένοι Ρεπουμπλικάνοι φοβούνται ότι ο Τραμπ μπορεί να είναι έτοιμος να υποχωρήσει. «Κοιτάξτε, πριν από περίπου 11 εβδομάδες, ο (Γραμματέας Πιτ) Χέγκεθ και το Υπουργείο Άμυνας μας είπαν ότι είχαν εξαλείψει την άμυνα του Ιράν και ότι ήταν απλώς θέμα χρόνου να έχουμε το πυρηνικό υλικό», δήλωσε ο γερουσιαστής της Βόρειας Καρολίνας, Τομ Τίλις, στον Τζέικ Τάπερ του CNN στην εκπομπή «Κατάσταση της Ένωσης» την Κυριακή. «Τώρα μιλάμε για μια στάση όπου μπορούμε να αποδεχτούμε το πυρηνικό υλικό που παραμένει στο Ιράν; Πώς βγάζει νόημα αυτό;»
Οι ΗΠΑ και το Ισραήλ έχουν θέσει ως βασικό πολεμικό στόχο την απομάκρυνση των αποθεμάτων ουρανίου υψηλού εμπλουτισμού του Ιράν. Αλλά οι απώλειες που θα μπορούσαν να προκύψουν από μια προσπάθεια εξόρυξής του με τη βία ήταν απαγορευτικές. Και οι παραχωρήσεις που θα απαιτούσε το Ιράν για την παράδοση του υλικού μέσω διπλωματίας είναι πιθανό να είναι πολύ υψηλές.
Η κίνηση προς μια συμφωνία έχει επίσης προκαλέσει τον σκεπτικισμό του γερουσιαστή Ρότζερ Γουίκερ, ο οποίος προεδρεύει της Επιτροπής Ενόπλων Δυνάμεων της Γερουσίας. Ο γερουσιαστής του Μισισιπή έγραψε στο X την Παρασκευή ότι τα ένστικτα του Τραμπ να «τελειώσει τη δουλειά» στο Ιράν ήταν υγιή, αλλά η αναζήτηση μιας συμφωνίας τώρα θα διακινδύνευε «να δημιουργήσει μια αίσθηση αδυναμίας».
Ο σύμμαχος του Τραμπ, γερουσιαστής Λίντσεϊ Γκράχαμ, προειδοποίησε το Σάββατο (23.05.2026) ότι το να επιτραπεί στο Ιράν να αξιοποιήσει το πλεονέκτημά του ελέγχοντας τα Στενά του Ορμούζ θα μεταβάλει την περιφερειακή ισορροπία δυνάμεων.
Αυτά τα επιχειρήματα έχουν κάποια βάση. Αλλά δεν είναι επίσης σαφές πώς περισσότερες μάχες, πέρα από την εβδομαδιαία επίθεση ΗΠΑ-Ισραήλ στο Ιράν, θα είχαν μεγαλύτερες πιθανότητες επιτυχίας στη ρήξη της αντίστασης της Τεχεράνης.
Το CNN ανέφερε την περασμένη εβδομάδα ότι δύο πηγές εξοικειωμένες με τις εκτιμήσεις των αμερικανικών υπηρεσιών πληροφοριών ανέφεραν ότι η Τεχεράνη είχε επανεκκινήσει κάποια παραγωγή drone και ανοικοδομούσε ορισμένες στρατιωτικές δυνατότητες που υποβαθμίστηκαν από τις επιθέσεις ΗΠΑ-Ισραήλ. Αυτό σημαίνει ότι μια επανέναρξη του πολέμου θα διακινδύνευε ακόμη πιο έντονα και καταστροφικά ιρανικά αντίποινα εναντίον κρατών του Κόλπου, κρίσιμων υποδομών και αμερικανικών δυνάμεων από την πρώτη μάχη. Μια προσπάθεια επαναλειτουργίας των Στενών με τη βία θα ήταν δυνητικά επικίνδυνη και χρονοβόρα.
Ο Τραμπ αντιμετωπίζει επίσης την έντονη κριτική των Δημοκρατικών, οι οποίοι τον επέκριναν για την έναρξη του πολέμου, τον κατηγόρησαν για τη διεξαγωγή του και τώρα τον επικρίνουν για το πιθανό τελικό του στόχο. Οι επιθέσεις τους δείχνουν ότι το κόμμα τους αισθάνεται ότι η αντίθεση της πλειοψηφίας στον πόλεμο μεταξύ των ψηφοφόρων θα μπορούσε να τους χαρίσει μια ενδιάμεση νίκη.
Ο γερουσιαστής Κόρι Μπούκερ εξέφρασε ανησυχία για τις αναφορές σχετικά με την αλληλουχία μιας συμφωνίας, ξεκινώντας με το άνοιγμα του στενού και προχωρώντας σε μεταγενέστερες πυρηνικές συνομιλίες.
«Αυτό που βλέπω και με εξοργίζει τόσο πολύ αυτή τη στιγμή είναι ότι ο πρόεδρος είπε ότι μπήκε σε αυτό για να αντιμετωπίσει το πυρηνικό τους πρόγραμμα», δήλωσε ο Δημοκρατικός από το Νιου Τζέρσεϊ στην εκπομπή «State of the Union». «Αυτό δεν ασχολείται με αυτό».
Ο Μπούκερ πρόσθεσε: «Ο Ντόναλντ Τραμπ θεωρείται ανόητος επειδή μας έβαλε σε αυτό εξαρχής».
Ο γερουσιαστής Κρις Βαν Χόλεν προειδοποίησε ότι η προτεινόμενη συμφωνία θα «μας γυρίσει πίσω στο προπολεμικό status quo» ή χειρότερα, αλλά υπαινίχθηκε ότι οι ΗΠΑ μπορεί να μην έχουν άλλη επιλογή. «Νομίζω ότι αυτό ήταν ένα λάθος. Όταν σκάβεις μια τρύπα, θα πρέπει να σταματήσεις να σκάβεις, και αυτό ακούγεται σαν ίσως αυτό που κάνουμε, επιτέλους», δήλωσε ο Δημοκρατικός από το Μέριλαντ στην εκπομπή «Fox News Sunday».
Ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο απάντησε στις επικρίσεις για την πιθανή συμφωνία κατά τη διάρκεια ενός ταξιδιού στην Ινδία. «Η ιδέα ότι με κάποιο τρόπο αυτός ο Πρόεδρος, δεδομένων όλων όσων έχει ήδη αποδείξει ότι είναι πρόθυμος να κάνει, θα συμφωνήσει με κάποιο τρόπο σε μια συμφωνία που τελικά θα θέσει το Ιράν σε ισχυρότερη θέση όσον αφορά τις πυρηνικές φιλοδοξίες είναι παράλογη», είπε.
Ο Πρόεδρος φαίνεται να άκουγε τις ανησυχίες ότι πρόκειται να υπογράψει για μια αποτυχία. «Έχω ενημερώσει τους εκπροσώπους μου να μην βιαστούν να καταλήξουν σε μια συμφωνία, καθώς αυτός ο χρόνος είναι με το μέρος μας», έγραψε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης την Κυριακή.
Με την Ημέρα Μνήμης να σηματοδοτεί την έναρξη ενός ασταθούς καλοκαιριού πολιτικής που μπορεί να κρίνει τις ενδιάμεσες εκλογές, κορυφαίοι Ρεπουμπλικάνοι τόνισαν ότι η ειρήνη θα μπορούσε να φέρει οφέλη για τους ψηφοφόρους.
Ο Κέβιν Άσετ, διευθυντής του Εθνικού Οικονομικού Συμβουλίου του Trump, δήλωσε στο Fox News ότι μια συμφωνία θα απελευθέρωνε μια «εκροή» πετρελαίου μέσω του στενού. «Θα μπορούσατε στην πραγματικότητα να βλέπετε αρνητικό πληθωρισμό λόγω της πτώσης της τιμής της ενέργειας», είπε. Και ο βουλευτής της Φλόριντα Byron Donalds, ο οποίος είναι υποψήφιος για κυβερνήτης, δήλωσε στο Fox ότι μόλις υπάρξει συμφωνία, «αυτές οι τιμές του πετρελαίου θα πέσουν και μαζί τους και οι τιμές του φυσικού αερίου εδώ στις Ηνωμένες Πολιτείες».
Πολλοί αναλυτές, ωστόσο, προειδοποιούν ότι η ανάκαμψη από το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ, το οποίο άφησε δεκάδες δεξαμενόπλοια κολλημένα στον Κόλπο για εβδομάδες, δεν θα βελτιώσει άμεσα τις παγκόσμιες οικονομικές προοπτικές ή την προσιτότητα στις ΗΠΑ. Οι αναλυτές της JPMorgan, για παράδειγμα, αναμένουν ότι η μέση τιμή του πετρελαίου θα είναι 97 δολάρια το βαρέλι καθ’ όλη τη διάρκεια του υπόλοιπου έτους.
Δύο κρίσιμα ερωτήματα που πρέπει να απαντήσει ο Τραμπ
Καθώς περισσότερες λεπτομέρειες δημοσιοποιούνται σχετικά με την προτεινόμενη συμφωνία, ο Τραμπ θα αντιμετωπίσει αρκετά κρίσιμα ερωτήματα. Πρώτον, θα είναι η τελική του συμφωνία πιο άκαμπτη από τη συμφωνία του πρώην Προέδρου Μπαράκ Ομπάμα, η οποία διαπραγματεύτηκε με το Ιράν και τις μεγάλες παγκόσμιες δυνάμεις το 2015; Αυτή η συμφωνία απέκοψε τους πολλαπλούς δρόμους της Τεχεράνης προς τα πυρηνικά όπλα και περιελάμβανε αυστηρή και συνεχή επαλήθευση.
Δεύτερον, η καταδίκη αυτής της συμφωνίας από τον Τραμπ – και ενός πολέμου που έχει στοιχίσει τη ζωή σε 13 Αμερικανούς σε μάχες, έχει αποκλείσει την περιοχή του Κόλπου, έχει κοστίσει δισεκατομμύρια δολάρια και πιθανότατα έχει σκοτώσει εκατοντάδες Ιρανούς – έχει θέσει τις Ηνωμένες Πολιτείες σε καλύτερη θέση έναντι του Ιράν;
Το γεγονός ότι αυτό είναι έστω και ένα ερώτημα υπογραμμίζει το δίλημμα του Τραμπ: Η επανέναρξη του πολέμου θα μπορούσε να έχει σοβαρές πολιτικές και οικονομικές συνέπειες. Ο τερματισμός του με τους καλύτερους διαθέσιμους όρους μπορεί να είναι σχεδόν εξίσου προβληματικός και αντιδημοφιλής.
