Η νοσηλεία του Πάπα Φραγκίσκου μέχρι και τον θάνατό του τη Δευτέρα του Πάσχα (21.04.2025) βρέθηκε στο επίκεντρο παγκόσμιας προσοχής, με τα μέσα ενημέρωσης να παρακολουθούν στενά κάθε εξέλιξη γύρω από την κατάσταση της υγείας του. Σε μια πρωτοφανή κίνηση, το Βατικανό αποφάσισε να προσφέρει συνεχείς ενημερώσεις για την υγεία του Ποντίφικα, κάτι που δεν συνηθίζεται για πρόσωπα ανάλογου βεληνεκούς.
Η στρατηγική αυτή – γνωστή ως Prebunking ή προληπτική διάψευση – έρχεται σε μία περίοδο που οι θεωρίες συνωμοσίας και τα fake news για την υγεία γνωστών προσωπικοτήτων έχουν αυξηθεί κατακόρυφα. Το μάθημα από το Βατικανό για την υγεία του Πάπα Φραγκίσκου ίσως αποδειχτεί χρήσιμο.
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
Καθώς ο Πάπας Φραγκίσκος έδινε μάχη με την πνευμονία τις τελευταίες εβδομάδες της ζωής του, ο γιατρός του παραχωρούσε δύο συνεντεύξεις Τύπου την ημέρα – μια ασυνήθιστα κίνηση για μια τόσο υψηλού προφίλ προσωπικότητα. Στόχος του Βατικανού: να «διαδώσει επίσημες πληροφορίες» και να «αντικρούσει την παραπληροφόρηση» γύρω από την κατάσταση της υγείας του.
«Επιβεβαιώνουμε ότι ο σκοπός των συνεντεύξεων Τύπου είναι η διάδοση επίσημης ενημέρωσης. Ιδιαίτερα κατά τη διάρκεια της ασθένειας, όταν ο Πάπας νοσηλεύτηκε στο Gemelli, η επίσημη πληροφόρηση ήταν φυσικά απαραίτητη για να αντιμετωπιστεί η παραπληροφόρηση», δήλωσε η Αγία Έδρα στο The Independent.
Οι θεωρίες συνωμοσίας σχετικά με την υγεία προσωπικοτήτων υψηλού προφίλ είναι συχνές, με πιο πρόσφατο παράδειγμα την Κέιτ Μίντλετον και τα τρελά σενάρια ακόμα και για το αν ήταν ζωντανή.
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
Ή τα fake news για την νοσηλεία του Προέδρου Λούλα στη Βραζιλία πέρυσι.
«Αυτό είναι ένα κλασικό παράδειγμα “προληπτικής διάψευσης”», δήλωσε ο Μπέντζαμιν Σουλτς, ερευνητής στο The American Sunlight Project, στον Independent.
«Η στρατηγική είναι να προλάβεις την κατάσταση και να δουλέψεις πριν από τις φήμες, αντί να τις κυνηγάς», πρόσθεσε.
Η προληπτική διάψευση (prebunking) είναι μια στρατηγική πρόληψης που στοχεύει στην αντιμετώπιση ψευδών αφηγήσεων πριν αυτές αρχίσουν να διαδίδονται. Βασίζεται στην έγκαιρη ενημέρωση του κοινού με ακριβή και τεκμηριωμένα στοιχεία, ώστε οι πολίτες να είναι σε θέση να αναγνωρίζουν την παραπληροφόρηση και να μην επηρεάζονται από αυτήν.
«Αφοπλίζει τις θεωρίες συνωμοσίας πριν καν εμφανιστούν, καλύπτοντας εγκαίρως το κενό πληροφόρησης. Με αυτόν τον τρόπο, δεν υπάρχει περιθώριο για υποθέσεις και αυθαίρετες εικασίες», εξήγησε ο Μπεν.
