Η Υπουργός Επικρατείας για την Ψηφιακή Νοημοσύνη της Αλβανίας, η πρώτη εικονική αξιωματούχος στον κόσμο, ενδέχεται σύντομα να μείνει «χωρίς πρόσωπο», καθώς η ηθοποιός πάνω στην οποία βασίστηκε την οδηγεί στα δικαστήρια.
Τον Αύγουστο του 2025, ο Αλβανός πρωθυπουργός Έντι Ράμα προκάλεσε αίσθηση όταν πρότεινε την ιδέα ενός υπουργού ή πρωθυπουργού τεχνητής νοημοσύνης. Έναν μήνα αργότερα ανακοίνωσε τη Diella, μια αξιωματούχο με τεχνητή νοημοσύνη, επιφορτισμένη με την καταπολέμηση της διαφθοράς στις δημόσιες προμήθειες.
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
Η Diella ήταν ήδη γνωστή στους Αλβανούς ως chatbot στην κυβερνητική πλατφόρμα υπηρεσιών e-Albania. Το ψηφιακό της ομοίωμα δημιουργήθηκε με βάση το πρόσωπο και τη φωνή της ηθοποιού Anila Bisha, στο πλαίσιο σύμβασης που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2025. Η «προαγωγή» του avatar σε υπουργό τον περασμένο Σεπτέμβριο είχε ως αποτέλεσμα η εικόνα της να παρουσιαστεί ζωντανά σε κοινοβουλευτική ομιλία που μεταδόθηκε σε όλο τον κόσμο.
Ωστόσο, η Bisha φέρεται πλέον να έχει καταθέσει αγωγή κατά του Υπουργικού Συμβουλίου, του πρωθυπουργού, μιας ιδιωτικής εταιρείας που συμμετείχε στο έργο και της Εθνικής Υπηρεσίας Κοινωνίας της Πληροφορίας (AKSHI). Υποστηρίζει ότι η κυβέρνηση συνέχισε να χρησιμοποιεί το πρόσωπο της πέρα από το συμφωνημένο χρονικό διάστημα και πεδίο χρήσης, το οποίο περιοριζόταν στην πλατφόρμα e-Albania.
Σε δικαστικά έγγραφα που δημοσιεύτηκαν από πολλά τοπικά μέσα ενημέρωσης, η Bisha ζητά την έκδοση ασφαλιστικών μέτρων για την άμεση παύση χρήσης της εικόνας της μέχρι να εκδοθεί απόφαση στην υπόθεση. Ισχυρίζεται ότι υφίσταται σημαντική και ανεπανόρθωτη βλάβη από τη μη εξουσιοδοτημένη χρήση της ομοιότητάς της.
Η Bisha είχε εξηγήσει σε τηλεοπτική συνέντευξη τον περασμένο Σεπτέμβριο ότι είχε ηχογραφήσει εκτενές βιντεοσκοπημένο και ηχητικό υλικό για το chatbot του e-Albania, για περιορισμένο χρονικό διάστημα και με χαμηλή αμοιβή, χωρίς να έχει δώσει άδεια για άλλες χρήσεις.
Η κυβερνητική εκπρόσωπος της Αλβανίας, Manjola Hasa, δήλωσε στο POLITICO: «Η Αλβανία είναι μια ελεύθερη δημοκρατική χώρα όπου, όπως σε κάθε άλλη χώρα χωρίς λογοκρισία, οι πολίτες είναι ελεύθεροι να σκέφτονται και να ενεργούν νομικά εναντίον της κυβέρνησης. Κατά τη γνώμη μας αυτή η αγωγή είναι παράλογη, αλλά καλωσορίζουμε την ευκαιρία να λυθεί οριστικά το ζήτημα σε δικαστήριο.»
