CNN: Η πιο επικίνδυνη κίνηση του Τραμπ – Πώς έφθασε να χτυπά το τύμπανο του πολέμου στο Ιράν και τι θα ακολουθήσει

Οι ΗΠΑ αναπτύσσουν στρατιωτικές δυνάμεις σε ολόκληρη τη Μέση Ανατολή, με δυνατότητα εξαπόλυσης διαδοχικών κυμάτων επιθέσεων κατά του Ιράν, ύστερα από εντολή του Ντόναλντ Τραμπ.

Μάλιστα όπως σημειώνει στο ρεπορτάζ το CNN αν δοθεί αυτή η εντολή για επίθεση στο Ιράν, θα πρόκειται για μια επιχείρηση διαφορετικής κλίμακας και λογικής σε σύγκριση με τις προηγούμενες, πιο περιορισμένες στρατιωτικές κινήσεις του προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ.

Σε αντίθεση με παλαιότερες επιχειρήσεις, όπως οι στοχευμένες ενέργειες κατά της ηγεσίας του ISIS ή τα πλήγματα σε συριακές βάσεις μετά από καταγγελίες για χρήση χημικών όπλων, η ενδεχόμενη εκστρατεία αυτή τη φορά δεν φαίνεται να έχει σαφώς καθορισμένο τελικό στόχο. Το εύρος της θα μπορούσε να εξελιχθεί δυναμικά, ανάλογα με τις αντιδράσεις της Τεχεράνης.

Η τρέχουσα κρίση αποτελεί αποτέλεσμα της σύγκλισης τριών παραγόντων που μέχρι πρότινος αντιμετωπίζονταν ξεχωριστά:

-του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν
-της ραγδαίας ανάπτυξης του πυραυλικού του οπλοστασίου,
-και της βίαιης εσωτερικής καταστολής των διαδηλώσεων από το καθεστώς.

Στις 1 Οκτωβρίου 2024, περίπου 200 ιρανικοί πύραυλοι εκτοξεύθηκαν προς ισραηλινές πόλεις, με χρόνο πτήσης περίπου 13 λεπτά.

Αμερικανικά αντιτορπιλικά στην ανατολική Μεσόγειο και ισραηλινά συστήματα αεράμυνας αναχαίτισαν το μεγαλύτερο μέρος της επίθεσης. Το επεισόδιο σηματοδότησε την πρώτη άμεση, μεγάλης κλίμακας αντιπαράθεση κράτους με κράτος στην περιοχή εδώ και δεκαετίες.

Το πυραυλικό πρόγραμμα της Τεχεράνης δεν περιορίζεται σε περιφερειακή διάσταση. Το Ιράν έχει μεταφέρει τεχνολογία πυραύλων και drones στη Ρωσία για χρήση στον πόλεμο στην Ουκρανία, με επιθέσεις που έχουν πλήξει πολιτικές υποδομές.

Το Συμβούλιο Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών επανέφερε κυρώσεις σχετικές με τις πυραυλικές δραστηριότητες της χώρας, αντανακλώντας τη διεθνή ανησυχία.

Σε ένα πιθανό αμερικανικό στρατιωτικό σενάριο, οι εγκαταστάσεις παραγωγής και αποθήκευσης πυραύλων, οι εκτοξευτές και τα συστήματα αεράμυνας εκτιμάται ότι θα αποτελέσουν τους πρώτους στόχους, με στόχο την αποδυνάμωση της ικανότητας άμεσης αντίδρασης του Ιράν.

Η πολιτική αφορμή: Η εσωτερική καταστολή

Καθοριστικό ρόλο στην κλιμάκωση έπαιξαν οι μαζικές διαδηλώσεις που ξέσπασαν στο Ιράν τον περασμένο Δεκέμβριο και καταπνίγηκαν βίαια. Ο Τραμπ είχε προειδοποιήσει δημόσια ότι η αιματηρή καταστολή θα είχε συνέπειες.

Η αντίδραση της διεθνούς κοινότητας υπήρξε έντονη. Και τα 27 κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκή Ένωση προχώρησαν σε κοινές κυρώσεις κατά του Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης, χαρακτηρίζοντάς το τρομοκρατική οργάνωση.

Η εσωτερική βία φαίνεται να αποτέλεσε τον άμεσο καταλύτη για την αμερικανική στρατιωτική κινητοποίηση — περισσότερο από το ίδιο το πυρηνικό ή πυραυλικό πρόγραμμα.

Αυτό, όμως, διευρύνει το ενδεχόμενο φάσμα στόχων, συμπεριλαμβανομένων ηγετικών στελεχών των Φρουρών της Επανάστασης και της πολιτοφυλακής Μπασίτζ.

Σε περίπτωση ιρανικών αντιποίνων με αμερικανικές απώλειες, η σύγκρουση θα μπορούσε να επεκταθεί περαιτέρω, ενδεχομένως ακόμη και σε οικονομικές υποδομές.

Στρατηγικό επίκεντρο: Το πυρηνικό πρόγραμμα

Το περασμένο καλοκαίρι, οι ΗΠΑ έπληξαν εγκαταστάσεις εμπλουτισμού ουρανίου στο Φορντόου, τη Νατάνζ και το Ισφαχάν. Σύμφωνα με τον Διεθνή Οργανισμό Ατομικής Ενέργειας, απόθεμα υψηλού εμπλουτισμού ουρανίου ενδέχεται να παραμένει θαμμένο κάτω από εγκαταστάσεις στο Ισφαχάν.

Το Ιράν παραμένει η μόνη χώρα χωρίς δηλωμένο στρατιωτικό πυρηνικό πρόγραμμα που εμπλουτίζει συστηματικά ουράνιο σε επίπεδα κοντά σε αυτά που απαιτούνται για την παραγωγή όπλων.

Η Ουάσινγκτον έχει καλέσει επανειλημμένα την Τεχεράνη να εγκαταλείψει τον εγχώριο εμπλουτισμό, χωρίς αποτέλεσμα.

Η άρνηση του Ιράν να διευρύνει τις διαπραγματεύσεις πέρα από το πυρηνικό ζήτημα, σε συνδυασμό με τη σκληρή στάση του απέναντι στις αμερικανικές απαιτήσεις, έχει επαναφέρει το πρόγραμμα στο επίκεντρο των εξελίξεων.

Μια εκστρατεία χωρίς σαφές τέλος

Επιχειρησιακά, μια ενδεχόμενη εκστρατεία θα μπορούσε να ξεκινήσει με πλήγματα σε πυραυλικές και αεράμυνες υποδομές, να επεκταθεί στον μηχανισμό ασφαλείας του καθεστώτος και στη συνέχεια να στοχεύσει πυρηνικές εγκαταστάσεις.

Το εάν θα περιοριστεί ή θα εξελιχθεί σε σύγκρουση ευρύτερης κλίμακας θα εξαρτηθεί από την ιρανική αντίδραση.

Στο επίκεντρο των αποφάσεων βρίσκονται ο Ντόναλντ Τραμπ και ο Ανώτατος Ηγέτης του Ιράν, Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ. Μέχρι στιγμής, κανένας από τους δύο δεν δείχνει διατεθειμένος να υποχωρήσει.

Χωρίς μια απροσδόκητη διπλωματική πρωτοβουλία της τελευταίας στιγμής, η περιοχή φαίνεται να βρίσκεται στο χείλος μιας σύγκρουσης απροσδιόριστης διάρκειας — πιθανώς της πιο εκτεταμένης στρατιωτικής επιχείρησης που θα έχει εγκρίνει ποτέ ο Τραμπ.