«Τι γιορτάζουμε σήμερα;», ρωτήθηκαν οι μαθητές την 1η Απριλίου. «Τον αγώνα μας εναντίον των Τούρκων», απαντάει ο ένας. Τέσσερις από τους ήρωες του ‘55-’59; «Η Μπουμπουλίνα και ο Κολοκοτρώνης είναι σε αυτή τη γιορτή ή σε άλλη», αναρωτιέται κάποιος άλλος και ένας τρίτος εξηγεί πως η κατάληξη του αγώνα ήταν, να ελευθερωθούμε από τους Τούρκους αλλά μετά να μας ξαναπιάσουν!
Δεν είναι η πρώτη φορά που οι μαθητές πετάνε «μαργαριτάρια» για θέματα που αφορούν τις εθνικές επετείους επιβεβαιώνοντας, έτσι, τις αδυναμίες του εκπαιδευτικού συστήματος σε ό,τι αφορά στη διδασκαλία της Ιστορίας.
Το γεγονός ότι οι πολλοί έφηβοι αγνοούν ακόμα και τα βασικά, γύρω από τις εθνικές μας επετείους, ώθησε μια ομάδα παιδιών του Λυκείου Αγίου Ιωάννη Λεμεσού να διερευνήσει το θέμα. Στόχος των νεαρών ερευνητών ν’ ανακαλύψουν όχι μόνο τι γνωρίζουν και τι όχι οι συνομήλικοί τους, αλλά παράλληλα να απαντήσουν στο ερώτημα τι αποκομίζουν οι σημερινοί μαθητές από τους καθιερωμένους σχολικούς εορτασμούς.
Οι ίδιοι προχώρησαν ακόμα ένα βήμα, παρεμβαίνοντας στο πρόγραμμα του σχολείου και εφαρμόζοντας τη μέθοδο της «προφορικής ιστορίας» για να διαπιστώσουν εάν συμβάλλει αποτελεσματικότερα στην απόκτηση γνώσεων.
Τα ευρήματα της έρευνας, η οποία εξασφάλισε το πρώτο βραβείο στον φετινό διαγωνισμό του Ινστιτούτο Προώθησης Έρευνας, είναι άκρως ενδιαφέροντα:
● Το 95,42% των μαθητών δήλωσαν ότι πρέπει να πραγματοποιούνται σχολικές εκδηλώσεις για τις εθνικές επετείους και το 82,01% ότι οι εκδηλώσεις πρέπει να πραγματοποιούνται με άλλον τρόπο.
● Στο ερώτημα εάν παρακολουθούν κατά τη διάρκεια των εκδηλώσεων, οι απαντήσεις έδειξαν: 38,75% παρακολουθούν σε μέτριο βαθμό, 24,58% σε μικρό βαθμό και 14,17% δεν παρακολουθούν καθόλου (14,17%). Από την άλλη 18,75% εί-
παν ότι παρακολουθούν πολύ και μόλις 3,75% πάρα πολύ.
● Χαρακτηριστικό το απόσπασμα από το ημερολόγιο καταγραφής των παρατηρήσεων των ερευνητών: «Οι περισσότεροι συμμαθητές μας δεν παρακολουθούν, δεν ακούνε, κάποιοι ασχολούνται με το κινητό τους τηλέφωνο, κάποιοι ψιθυρίζουν, κάποιοι διαβάζουν για διαγώνισμα, κάποιοι βάζουν ακουστικά στα αφτιά τους».
● Γιατί, όμως, οι μαθητές δεν παρακολουθούν; Βάσει των δηλώσεών τους: Δεν τους αρέσει αρκετά η μορφή των εκδηλώσεων, δεν τους ικανοποιεί αρκετά το περιεχόμενό τους σε σχέση με τα γεγονότα της επετείου.
● Από τις απαντήσεις των μαθητών προέκυψε ότι οι περισσότεροι μπορούν να αναφέρουν κάτι σχετικό με την επέτειο, όχι όμως ν’ αναφερθούν περαιτέρω στα γεγονότα της επετείου. Συγκεκριμένα το ποσοστό των μαθητών που ανέγραψαν σωστά κάτι σχετικό με τις επετείους ήταν:
– 1η Οκτωβρίου: 59,2%
– 28η Οκτωβρίου: 69,2%
– 17η Νοεμβρίου: 65%
– 25η Μαρτίου: 60%
– 1η Απριλίου: 70,4%.
● Ωστόσο, στην πραγματικότητα από τους 240 μαθητές μόνο οι δέκα έδωσαν μία ολοκληρωμένη απάντηση για την 1η Οκτωβρίου, δεκατρείς για την 28η Οκτωβρίου, εννιά για τη 17η Νοεμβρίου, δεκατρείς για την 25η Μαρτίου και δεκατρείς για την 1η Απριλίου.
Ενδεικτικές απαντήσεις για 1η Απριλίου
Τι γιορτάζουμε σήμερα;
– Δεν ξέρω (η πλειοψηφία αυτό απάντησε)
– Τον αγώνα μας εναντίον των Τούρκων
– Ήταν 1η Απριλίου της ΕΟΚΑ η αρχή, αλλά μη με ρωτήσεις τίποτε άλλο γιατί δεν ξέρω.
Πώς ξεκίνησε ο απελευθερωτικός αγώνας;
– Δεν ξέρω (η πλειοψηφία αυτό απάντησε)
– Πώς ξεκίνησε;
– Εσκοτώσαν τον Αυξεντίου και τον Παλληκαρίδη
Πες μας τέσσερις ήρωες του 1955-59.
– Ο Αυξεντίου, ο Παλληκαρίδης… δεν ξέρω άλλους (η πλειοψηφία αυτό απάντησε)
– Η Μπουμπουλίνα και ο Κολοκοτρώνης είναι σε αυτή τη γιορτή ή σε άλλη;
Πώς τελείωσε ο αγώνας; Τι κατάληξη είχε;
– Δεν ξέρω (η πλειοψηφία αυτό απάντησε)
– Πώς τέλειωσε;
– Ενικήσαμε ή εχάσαμε; Δεν ξέρω.
– Ελευθερωθήκαμε από τους Τούρκους αλλά εξαναπιάσαν μας.
