Στην 12η ημέρα του πολέμου που έχει ξεσπάσει στη Μέση Ανατολή μετά την συνδυασμένη επίθεση ΗΠΑ – Ισραήλ εναντίον του Ιράν, οι αναλυτές κάνουν έναν «πρώτο απολογισμό» των συγκρούσεων, στις οποίες έχουν εμπλακεί και οι χώρες του Κόλπου.
Κουβέιτ, Μπαχρέιν, Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, Σαουδική Αραβία ακόμα και Ιράκ έχουν «τυλιχθεί στις φλόγες του πολέμου» που ξέσπασε από την μαζικής κλίμακας στρατιωτική επιχείρηση ΗΠΑ και Ισραήλ στο Ιράν, στις 28 Φεβρουαρίου 2026.
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
Παρασκηνιακά αυξάνεται η δυσαρέσκεια στις αραβικές χώρες του Κόλπου καθώς βρέθηκαν να εμπλέκονται σε έναν πόλεμο τον οποίο ούτε ξεκίνησαν ούτε ενέκριναν.
Όμως τώρα πληρώνουν το οικονομικό και στρατιωτικό τίμημα, με αεροδρόμια, ξενοδοχεία, λιμάνια και στρατιωτικές και πετρελαϊκές εγκαταστάσεις να γίνονται στόχος ιρανικών αεροπορικών επιδρομών, δήλωσαν τρεις περιφερειακές πηγές, οι οποίες θέλησαν να διατηρήσουν την ανωνυμία τους καθώς δεν είχαν εξουσιοδότηση να μιλήσουν δημόσια.
«Δεν είναι δικός μας πόλεμος. Δεν επιθυμούσαμε αυτή τη σύγκρουση όμως πληρώνουμε το κόστος στην ασφάλεια και την οικονομία μας», δήλωσε η Εμπτεσάμ αλ Κέτμπι πρόεδρος του Emirates Policy Center στο Reuters. Αυτό δεν σημαίνει ότι το Ιράν είναι «αθώο», σημείωσε.
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
Οι κυβερνήσεις του Κόλπου είχαν διαβεβαιώσει την Τεχεράνη ότι δεν θα επέτρεπαν να χρησιμοποιηθεί το έδαφος και ο εναέριος χώρος τους από την Ουάσινγκτον στον πόλεμο. Όμως το Ιράν έχει εξαπολύσει κύματα πυραύλων και drones εναντίον διάφορων στόχων στην περιοχή.
«Τραυματισμένο λιοντάρι»
Την ώρα που αυξάνεται ανησυχία αναφορικά με μια σύγκρουση που πολλοί πιστεύουν ότι ξεκίνησε χωρίς διαβούλευση, ορισμένες περιφερειακές πηγές υποστηρίζουν ότι αφού ξεκίνησε τον πόλεμο, η Ουάσινγκτον θα πρέπει τώρα να τον ολοκληρώσει για να εξαλείψει την επίμονη ιρανική απειλή.
«Αν η Αμερική αποχωρήσει τώρα από τον πόλεμο χωρίς να πετύχει τη νίκη, θα είναι σαν να εγκαταλείπει ένα τραυματισμένο λιοντάρι», σημείωσε η Κέτμπι.
«Το Ιράν θα παραμείνει απειλή για την περιοχή, ικανό να εξαπολύσει νέα πλήγματα. Και αν το καθεστώς καταρρεύσει, αφήνοντας κενό εξουσίας, οι γειτονικές χώρες θα υποστούν τις συνέπειες», πρόσθεσε.
Όταν ερωτήθηκε σχετικά, ο Λευκός Οίκος απάντησε ότι τα αμερικανικά και ισραηλινά πλήγματα έχει μειώσει κατά 90% τις πυραυλικές επιθέσεις του Ιράν, «συντρίβοντας την ικανότητά του να εκτοξεύει αυτά τα όπλα και να παράγει άλλα».
Η εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου Άνα Κέλι πρόσθεσε ότι ο Τραμπ βρίσκεται σε στενή επαφή με εταίρους των ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή και εξήγησε ότι οι επιθέσεις του Ιράν εναντίον των γειτόνων του υπογραμμίζουν την ανάγκη να εξαλειφθεί αυτή η απειλή.
Το Ιράν έχει ντε φάκτο επιβάλει αποκλεισμό στα Στενά του Ορμούζ, αναστέλλοντας τη μεταφορά πετρελαίου και φυσικού αερίου μέσω αυτής της στρατηγικής σημασίας θαλάσσιας οδού, και έχει πλήξει δεκάδες στόχους στο Ισραήλ και τις χώρες του Κόλπου όπου βρίσκονται αμερικανικές βάσεις.
Σε όλη την περιοχή έχουν ακυρωθεί περίπου 40.000 πτήσεις καθώς οι χώρες αναγκάστηκαν να κλείσουν τον εναέριο χώρο τους, προκαλώντας τη μεγαλύτερη αναστάτωση στις αερομεταφορές μετά την πανδημία covid-19. Πλήγμα δέχεται και ο τουρισμός θέτοντας εν αμφιβόλω την εικόνα που έχουν καλλιεργήσει οι χώρες του Κόλπου ως ασφαλείς και πολυτελείς προορισμοί.
Ηρεμία και αποφασιστικότητα
Εν μέσω της αναστάτωσης οι χώρες του Κόλπου προσπαθούν να εκπέμψουν ηρεμία και αποφασιστικότητα. Ο πρόεδρος των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων σεΐχης Μοχάμεντ μπιν Ζάγεντ αλ Ναχιάν δήλωσε την Παρασκευή ότι η χώρα του βρίσκεται σε πόλεμο αλλά τα πάει καλά και τόνισε απευθυνόμενος στους εχθρούς της ότι δεν είναι εύκολο θήραμα. Αυτές ήταν οι πρώτες του δηλώσεις αφότου το Ιράν εκτόξευσε πυραύλους εναντίον των Εμιράτων.
Παράλληλα αναλυτές επισημαίνουν ότι ο πόλεμος ώθησε τις χώρες του Κόλπου να επαναξιολογήσουν την εξάρτησή τους από την Ουάσινγκτον σε ό,τι αφορά την ασφάλειά τους, αλλά και να εξετάσουν το ενδεχόμενο να συνομιλήσουν με την Τεχεράνη για τη σύναψη νέων περιφερειακών διευθετήσεων ασφαλείας.
Επί δεκαετίες οι σχέσεις μεταξύ της Ουάσινγκτον και των χωρών του Κόλπου βασίζονταν σε μια συγκεκριμένη ανταλλαγή: οι ΗΠΑ τους προσέφεραν ασφάλεια και αυτές ενέργεια και χρήματα, εξήγησε ο Φαουάζ Γκέργκες του London School of Economics.
Σύμφωνα με τον ίδιο, ο πόλεμος έχει κλονίσει αυτή τη σχέση. Πλέον, εκτίμησε, οι χώρες του Κόλπου θα επιταχύνουν τις προσπάθειές τους να διαφοροποιήσουν τις συνεργασίες τους, καθώς συνειδητοποιούν ότι «δεν μπορούν να βασίζονται πραγματικά στις ΗΠΑ για να προστατεύσουν την ενέργεια, το πετρέλαιο, το αέριό τους, τους πολίτες τους και την κυριαρχία τους».
Από την πλευρά του, ο Αμπντουλαζίζ Σάγκερ, πρόεδρος του Gulf Research Center με έδρα τη Σαουδική Αραβία, εκτίμησε ότι ο πόλεμος κατέδειξε τα όρια της εξάρτησης των χωρών του Κόλπου αποκλειστικά από εξωτερικές εγγυήσεις ασφαλείας, κυρίως από τις ΗΠΑ. Ο ίδιος πρόσθεσε ότι οι χώρες του Κόλπου πρέπει να ενισχύσουν τις αμυντικές τους ικανότητες και να προετοιμαστούν για μελλοντικές κρίσεις.
Σε μια σπάνια δημόσια κριτική ο επιχειρηματίας των Εμιράτων Χάλαφ αλ Χάμπτουρ αμφισβήτησε τους στόχους του πολέμου των ΗΠΑ και του Ισραήλ εναντίον του Ιράν. «Αν τα πλήγματα έχουν στόχο να περιορίσουν το Ιράν, έλαβαν υπόψη τους τις περιφερειακές επιπτώσεις ή απλώς αγνόησαν το κόστος του να σύρουν τον Κόλπο στη σύρραξη;», διερωτήθηκε.
Πηγές που πρόσκεινται στις κυβερνήσεις του Κόλπου επισημαίνουν ότι η αγανάκτηση στην περιοχή αναφορικά με τις ενέργειες του Τραμπ είναι βαθιά. Πολλοί πιστεύουν ότι έσυρε τον Κόλπο σε έναν πόλεμο ο οποίος σε μεγάλο βαθμό σχεδιάστηκε από το Ισραήλ, χωρίς να μοιραστεί μαζί τους ένα σχέδιο και ενεργώντας βιαστικά και χωρίς να σταθμίσει πλήρως τις πολιτικές και οικονομικές επιπτώσεις για τους συμμάχους των ΗΠΑ.
Πηγή που έχει γνώση του τρόπου με τον οποίο διαμορφώνεται η πολιτική στις ΗΠΑ δήλωσε ότι οι βασικές αποφάσεις λαμβάνονται από έναν μικρό κύκλο ανθρώπων που βρίσκονται κοντά στον Τραμπ και ο οποίος ενεργεί σε μεγάλο βαθμό εκτός των παραδοσιακών καναλιών της αμερικανικής πολιτικής.
«Πρόκειται για επιχειρηματίες και ανθρώπους που κλείνουν συμφωνίες, όχι διαμορφωτές πολιτικής», είπε η πηγή, προσθέτοντας ότι αυτή η προσέγγιση άφησε τους συμμάχους των ΗΠΑ στον Κόλπο εκτεθειμένους.
