Καθώς ο πόλεμος στο Ιράν απειλεί να σκιάσει την πολιτική παρακαταθήκη του Ντόναλντ Τραμπ, αυξάνονται παράλληλα και τα διακυβεύματα για δύο από τα κορυφαία στελέχη του: τον αντιπρόεδρο Τζέι Ντι Βανς και τον υπουργό Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο. Οι δύο άνδρες, που θεωρούνται οι επικρατέστεροι διάδοχοι του Τραμπ, βρίσκονται πλέον στην πρώτη γραμμή των διαπραγματεύσεων για τον τερματισμό του πολέμου στο Ιράν, σε μια περίοδο που το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα αναζητά ήδη τη μετά-Τραμπ εποχή.
Ο Βανς έχει κρατήσει πιο επιφυλακτική στάση, εκφράζοντας τη διαχρονική του δυσπιστία απέναντι σε μακροχρόνιες στρατιωτικές εμπλοκές των ΗΠΑ. Αντίθετα, ο Ρούμπιο έχει ευθυγραμμιστεί πλήρως με τη σκληρή γραμμή του Τραμπ, κι έχει εξελιχθεί σε έναν από τους πιο ένθερμους υπερασπιστές της στρατιωτικής επιχείρησης.
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
Ο Τραμπ έχει δηλώσει ότι και οι δύο συμμετείχαν στις προσπάθειες πίεσης προς το Ιράν, ώστε να αποδεχθεί τους αμερικανικούς όρους για την αποδόμηση του πυρηνικού και βαλλιστικού του προγράμματος, καθώς και για την απρόσκοπτη διέλευση πετρελαίου από το Στενό του Ορμούζ.
Με τις προεδρικές εκλογές του 2028 να πλησιάζουν και το αμερικανικό Σύνταγμα να απαγορεύει τρίτη προεδρική θητεία, ο Τραμπ θέτει κατ’ιδίαν σε συμβούλους του το ζήτημα της διαδοχής του, διά του κρίσιμου ερωτήματος: «Τζέι Ντι ή Μάρκο;», σύμφωνα με δύο πηγές που μίλησαν στο Reuters.
Η έκβαση της αμερικανικής στρατιωτικής επιχείρησης στο Ιράν που εισήλθε πλέον στην πέμπτη εβδομάδα της, θα μπορούσε να είναι καθοριστική για τις προοπτικές των δύο ανδρών για το 2028, σύμφωνα με πολιτικούς αναλυτές και αξιωματούχους του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος.
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
Μια γρήγορη και επιτυχής έκβαση θα μπορούσε να ενισχύσει τον Ρούμπιο, ο οποίος προβάλλεται ως σταθερός διαχειριστής κρίσεων. Αντίθετα, μια παρατεταμένη σύγκρουση ίσως δώσει στον Βανς την ευκαιρία να εκφράσει το αντιπολεμικό αίσθημα της εκλογικής βάσης του Τραμπ, χωρίς να έρθει σε ανοιχτή ρήξη με τον πρόεδρο.
Την ίδια στιγμή, και η δημοτικότητα του Τραμπ δοκιμάζεται. Σύμφωνα με δημοσκόπηση των Reuters/Ipsos, η αποδοχή του υποχώρησε στο 36%, το χαμηλότερο επίπεδο από την επιστροφή του στον Λευκό Οίκο, επηρεασμένη από την αύξηση των τιμών των καυσίμων και τη δυσαρέσκεια για τον πόλεμο.
Στο εσωτερικό των Ρεπουμπλικανών, αρκετοί παρακολουθούν προσεκτικά τις κινήσεις του Τραμπ για ενδείξεις προτίμησης. Αν και ορισμένοι διακρίνουν μια κλίση προς τον Ρούμπιο, συνεργάτες του Λευκού Οίκου απορρίπτουν κατηγορηματικά ότι υπάρχει ξεκάθαρη επιλογή.
Από αντίπαλοι, πιθανοί διάδοχοι αλλά με διαφορετικές στρατηγικές
Ο 41χρονος Βανς, πρώην πεζοναύτης που υπηρέτησε στο Ιράκ, έχει ταχθεί επανειλημμένα κατά των αμερικανικών εμπλοκών σε ξένους πολέμους. Από την άλλη, ο 54χρονος Ρούμπιο, που είχε συγκρουστεί σφοδρά με τον Τραμπ το 2016, διατηρεί πλέον στενή σχέση μαζί του, τόσο σε προσωπικό όσο και σε επαγγελματικό επίπεδο.
Οι μεταξύ τους διαφορές φάνηκαν ξεκάθαρα και σε πρόσφατη συνεδρίαση του υπουργικού συμβουλίου: ο Ρούμπιο υπερασπίστηκε με θέρμη την επίθεση στο Ιράν, ενώ ο Βανς κράτησε πιο ισορροπημένο τόνο, εστιάζοντας στις στρατηγικές αποτροπής της απόκτησης πυρηνικών όπλων. Ο Λευκός Οίκος έχει υποβαθμίσει τυχόν διαφωνίες μεταξύ του προέδρου και του αντιπροέδρου, με τον Βανς, τουλάχιστον δημοσίως, να συντάσσεται με την κυβερνητική γραμμή.
Ανώτερος αξιωματούχος του Λευκού Οίκου, ο οποίος επίσης μίλησε στο Reuters σε καθεστώς ανωνυμίας, σημείωσε πως, από την πλευρά του, ο Τραμπ ανέχεται τις ιδεολογικές διαφορές, αρκεί οι συνεργάτες του να παραμένουν αφοσιωμένοι. Ο ίδιος προσθέτει πως ο σκεπτικισμός του Βανς έχει βοηθήσει τον Τραμπ να κατανοήσει τη στάση ενός τμήματος της εκλογικής του βάσης.
Εξάλλου και ο Ρούμπιο, του οποίου οι προεδρικές φιλοδοξίες για το 2016 ναυάγησαν μετά από μία έντονη αντιπαράθεση με τον Τραμπ, έχει από καιρό αφήσει πίσω του τυχόν τριβές με τον πρόεδρο και έχει «εξαιρετική σχέση, τόσο επαγγελματική όσο και προσωπική» με την ομάδα του Τραμπ, όπως το θέτει ο εκπρόσωπος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, Τόμι Πίγκοτ.
Πρόσωπο με γνώση των απόψεων του Βανς δήλωσε στο Reuters ότι ο αντιπρόεδρος θα περιμένει μέχρι και μετά τις ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου, προτού αποφασίσει αν θα θέσει υποψηφιότητα το 2028.
Ο Βανς κέρδισε την άτυπη ψηφοφορία στο ετήσιο Συνέδριο Συντηρητικής Πολιτικής Δράσης (CPAC, το μεγαλύτερο και πιο επιδραστικό ετήσιο συνέδριο συντηρητικών ακτιβιστών και αξιωματούχων), με περίπου το 53% των (πάνω από 1.600) συμμετεχόντων που τον ψήφισαν ως επικρατέστερο επόμενο υποψήφιο των Ρεπουμπλικανών. Τα αποτελέσματα που ανακοινώθηκαν το Σάββατο έδειξαν επίσης ότι ο Ρούμπιο κερδίζει έδαφος, τερματίζοντας δεύτερος με 35%, από μόλις 3% πέρυσι.
Ο 54χρονος Ρούμπιο έχει δηλώσει ότι δεν θα θέσει υποψηφιότητα για την προεδρία αν το κάνει ο Βανς, ενώ πηγές με γνώση των πεποιθήσεων του Ρούμπιο αναφέρουν ότι θα ήταν ικανοποιημένος ως υποψήφιος αντιπρόεδρος του Βανς.
Ωστόσο, τουλάχιστον σ’αυτή τη φάση, σε ένα ρευστό περιβάλλον γεωπολιτικών, αλλά και εσωτερικών εξελίξεων, ο Βανς παραμένει ευπαθής στόχος, κάτι που θα μπορούσε να αποδειχθεί ευνοϊκό για τον Ρούμπιο ή άλλους Ρεπουμπλικάνους που εξετάζουν το ενδεχόμενο να θέσουν υποψηφιότητα.
«Ο Τραμπ έχει μακρά μνήμη», σημειώνει ο Ρεπουμπλικανός στρατηγικός αναλυτής Ρον Μποντζάν. «Και μπορεί να επιπλήξει τον Βανς για την έλλειψη αφοσίωσής του. Και αν ο Τραμπ παραμείνει δημοφιλής στη βάση του MAGA, αυτό θα μπορούσε να βλάψει τον Βανς καθώς δεν θα λάβει την υποστήριξη του προέδρου».
Ο Τραμπ διατύπωσε την ιδέα να κατέβουν μαζί οι Βανς και Ρούμπιο, υπονοώντας ότι θα ήταν δύσκολο να ηττηθούν. «Ο Τραμπ δεν θέλει να προτείνει κανέναν», δήλωσε, από την πλευρά του, ανώτερος αξιωματούχος του Λευκού Οίκου.
Μια δημοσκόπηση Reuters/Ipsos του Μαρτίου έδειξε ότι το 79% των Ρεπουμπλικάνων έχει θετική άποψη για τον Βανς, ενώ το 19% τον βλέπει αρνητικά. Περίπου το 71% είχε θετική άποψη για τον Ρούμπιο, ενώ το 15% τον βλέπει αρνητικά.
