Την ώρα που οι μυστικές υπηρεσίες (MI6) της Βρετανίας αναγνωρίζονται για την έγκαιρη προειδοποίηση που έδωσαν σχετικά με την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, βρίσκονται σήμερα σε ιστορικό σταυροδρόμι. Οι απειλές δεν υπήρξαν ποτέ τόσο πολυάριθμες και περίπλοκες, ενώ τα ανθρώπινα μέσα δυσκολεύονται να ανταποκριθούν. Η κατασκοπεία, ήδη δαπανηρή και επικίνδυνη, γίνεται ακόμη πιο δύσκολη σε έναν κόσμο όπου κάθε ταυτότητα μπορεί να εντοπιστεί ψηφιακά, αναλύει το Economist.
Για τη νέα διευθύντρια της MI6 στη Βρετανία, απόφοιτη του Κέιμπριτζ και ειδική στη Μέση Ανατολή, οι πρώτες στρατηγικές επιλογές θα είναι καθοριστικές: να επικεντρωθεί στην Κίνα, της οποίας οι μυστικές υπηρεσίες ανταγωνίζονται πλέον εκείνες του Λονδίνου, να παρακολουθήσει την ανασυγκρότηση των ρωσικών δικτύων στην Ευρώπη και να παραμείνει σε εγρήγορση απέναντι στο ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα.
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
Ένας πόλεμος προτεραιοτήτων
Η MI6 παραμένει πρωτίστως μια υπηρεσία ανθρώπινης κατασκοπείας (HUMINT), με αποστολή τη στρατολόγηση και τη διαχείριση πρακτόρων. Όμως οι περιορισμένοι πόροι επιβάλλουν δύσκολες αποφάσεις. Πρέπει να μειωθεί η παρουσία στην Αφρική ή στη Λατινική Αμερική; Και, κυρίως, πώς θα ισορροπήσουν οι προσπάθειες ανάμεσα στη στρατολόγηση πρακτόρων και στην αντικατασκοπεία, η οποία γίνεται όλο και πιο κρίσιμη απέναντι στις ξένες διεισδύσεις;
Η συνεργασία με το GCHQ (παρακολουθήσεις και κυβερνοχώρος) εντείνεται. Οι κατάσκοποι χρειάζονται πρόσβαση στα ψηφιακά δεδομένα των στόχων τους, ενώ οι τεχνικοί αναλυτές βασίζονται στη MI6 για να εισάγουν μυστικά συστήματα. Το μέλλον της βρετανικής κατασκοπείας ίσως περάσει από μια ισχυρότερη ενοποίηση μεταξύ HUMINT και SIGINT, εκτιμούν αρκετοί ειδικοί.
Κατασκοπεία στην ψηφιακή εποχή
Η ψηφιακή επανάσταση αλλάζει τις μεθόδους. Η δημιουργία αξιόπιστων πλαστών ταυτοτήτων απέναντι στο “big data” γίνεται ολοένα και πιο δαπανηρή. Οι υπηρεσίες πρέπει να αποθηκεύουν τεράστιους όγκους πληροφοριών, να εκπαιδεύουν μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης και να κατασκευάζουν ιδιαίτερα ασφαλείς υποδομές. Ορισμένοι φοβούνται ότι αυτές οι επενδύσεις απορροφούν, όπως παλαιότερα τα πυρηνικά όπλα, δυσανάλογο μερίδιο του αμυντικού προϋπολογισμού.
Ωστόσο, η ανθρώπινη κατασκοπεία δεν έχει χάσει την αξία της. «Η δύναμη της MI6 είναι να ξέρει να δημιουργεί δίκτυα και να στρατολογεί πράκτορες», υπενθυμίζει ένας πρώην αξιωματούχος. Ακόμη και στην εποχή των δορυφόρων και της τεχνητής νοημοσύνης, η τέχνη των μυστικών υπηρεσιών παραμένει άρρηκτα συνδεδεμένη με τον ανθρώπινο παράγοντα.
